Een vogel die niet kon vliegen? Maak kennis met de Jurassic 'mismatch'

Als we aan de evolutie van vogels denken, hebben we vaak een heel simpel plaatje in ons hoofd. Het is een logische lijn: een dinosaurus krijgt veren, begint te zweven, leert klappen met de vleugels en voilà: een duif of een adelaar. Een soort videogame waarbij je steeds een nieuw 'level' bereikt.

Maar de natuur houdt niet van simpele verhaaltjes.

Wetenschappers in China hebben onlangs iets ontdekt dat dit hele plaatje volledig op zijn kop zet. Maak kennis met Yuezhuornis yangyuanensis. Dit wezen, zo groot als een kraai en leefend in de late Jura-periode, ziet eruit alsof een dinosaurus en een vogel een baby hebben gekregen.

Een Jurassic mix van vogel en roofdier

Stel je een dier voor met het lichaam van een vogel, maar de 'accessoires' van een dodelijke jager. Dat is precies wat Yuezhuornis was.

Dit beestje had een paar behoorlijk intimiderende kenmerken:

• Dinosaurus-tanden: Geen snavel, maar rijen kleine, scherpe tanden. Precies wat je zou verwachten bij een vleeseter zoals een Velociraptor.
• Sikkelklauwen: Hij had een tweede teen die naar achteren kon buigen, uitgerust met een gebogen, sikkelvormige klauw. Als je Jurassic Park hebt gezien, weet je precies welke vibe dit uitstraalt.

Het is een evolutionaire hybride: de heupen van een vogel, maar de mond en de poten van een roofdier.

De grote plotwending in de evolutie

Nu komt het écht interessante gedeelte. Lange tijd dachten we dat de vroege voorouders van de vogel de lucht in moesten om te overleven. Een constante race naar de wolken. Maar Yuezhuornis vertelt een heel ander verhaal.

Uit het bottenonderzoek blijkt dat dit wezen eigenlijk helemaal niet zo'n goede vlieger was. Zijn poten waren gebouwd om te rennen en te lopen, vergelijkbaar met een moderne struisvogel of een emu.

Dit betekent dat de evolutie van vogels geen eenrichtingsverkeer was naar de lucht. Terwijl de ene vogelsoort de kunst van het vliegen perfectioneerde, besloot een andere groep dat het leven op de grond veel interessanter was. Ze waren niet "mislukt" als vogel; ze kozen simpelweg voor een andere levensstijl!

Waarom dit een doorbraak is

Deze ontdekking verandert ons beeld van de stamboom van de vogels volledig. Dankzij slimme wiskundige modellen hebben wetenschappers bevestigd dat Yuezhuornis een echte vogel was (Avialae), en niet zomaar een dinosaurus die probeerde op een vogel te lijken.

Het bewijst dat de vroege geschiedenis van de vogels chaotisch en ontzettend divers was. Evolutie was een wild experiment: de een koos voor de lucht, de ander voor de bomen, en deze dinosaurus-vogel koos voor de grond (en behield zijn tanden, voor de zekerheid).

De volgende keer dat je een kip door de tuin ziet rennen, denk dan hieraan: ze zijn niet simpelweg "slecht" in vliegen. Ze volgen waarschijnlijk een heel oud, heel succesvol evolutionair plan!

Bron: ScienceDaily