Oké, ga voor dit even zitten.
Wetenschappers hebben net een studie gepubliceerd die mij echt nerveus maakt — en dat zeg ik als iemand die veel over aardbevingen heeft gelezen. Ze zeggen dat de spanning die is opgeslagen in de breuken onder Zuid-Californië het hoogste punt heeft bereikt in duizend jaar. Een millennium. Laat dat even tot je doordringen.
Wat is het grote probleem?
Dit is wat de meest van ons niet beseffen over aardbevingen: ze zijn niet willekeurig. Ze zijn het resultaat van de tektonische platen van de aarde die tegen elkaar schuren, vastlopen en langzaam — heel langzaam — steeds meer druk opbouwen. Wanneer die druk eindelijk vrijkomt? Boem. Aardbeving.
Zuid-Californië ligt precies bovenop twee van de meest actieve breuksystemen van Amerika: de San Andreasbreuk (waarschijnlijk de bekendste breuklijn ter wereld, dankzij Hollywood) en zijn buurman, de San Jacinto-breuk. Samen verwerken deze twee systemen het grootste deel van de tektonische bewegingen in de regio.
Nu, dit is wat mij zorgen baart: de laatste grote aardbeving in dit gebied was de Fort Tejon-aardbeving in 1857. Dat is bijna 170 jaar geleden. Terwijl wij allemaal ons leven leefden, hebben deze breuklijnen stil — en ik bedoel stil — meer spanning opgebouwd dan ze hebben gezien sinds vóór het jaar 1000.
De ontdekking van de "aardbevingspoort"
Dit is het deel dat mij echt heeft geraakt. Onderzoekers van de Universiteit van Bern en verschillende Amerikaanse instellingen hebben een computermodel ontwikkeld dat 1.000 jaar aan aardbevingsgeschiedenis simuleert langs deze breuksystemen. Ze hebben er alles in gevoed, van koolstofdatering van oude sedimenten tot vreemde patronen in boomringen tot oude historische verslagen van grondschokken.
Wat ze vonden was fascinerend en angstaanjagend in gelijke mate.
Op een plek genaamd Cajon Pass — waar de San Andreas- en San Jacinto-breuk dicht bij elkaar komen — hebben ze ontdekt wat ze een "aardbevingspoort" noemen. En nee, dat is niet zomaar een coole naam die ze hebben bedacht. Het beschrijft eigenlijk hoe deze knooppunt werkt.
Denk aan een poort in een hek. Afhankelijk van hoeveel druk er aan beide kanten staat, kan die poort iets tegenhouden — of juist wagenwijd openzwaaien.
Tijdens de Fort Tejon-aardbeving van 1857 kwam de breuk bij Cajon Pass en stopte. De aardbeving bleef beperkt tot alleen de San Andreasbreuk. Maar in 1812? Een andere aardbeving, genaamd het Wrightwood-evenement, doorboorde het knooppunt en scheurde in één doorlopende breuk door beide breuksystemen.
Het verschil? De staat van spanning in de omringende rotsen.
Waarom de nieuwe studie zo zorgwekkend is
Hier wordt het echt interessant — en met "interessant" bedoel ik "licht paniekverwekkend".
De onderzoekers hebben ontdekt dat het niet alleen de hoeveelheid spanning op deze breuken is die ertoe doet. Het is de relatie tussen de spanning op beide breuken tegelijk. Als beide breuksystemen tegelijkertijd hoog belast zijn, worden de omstandigheden veel gunstiger voor een breuk die dwars door Cajon Pass raast en verder gaat.
En volgens hun model? Daar zijn we nu precies.
Een sectie van de San Jacinto-breuk nabij Bernardino zit op 3,6 MPa aan spanning — hoger dan elke waarde die is vastgelegd in de gehele 1.000-jarige simulatie. De onderzoekers zeggen dat de spanningen in de regio op hun hoogste niveau ooit in de geregistreerde geschiedenis zijn.
Wat betekent dit voor de inwoners van Los Angeles?
Eerlijk gezegd? Ik probeer geen paniekzaaier te zijn. Wetenschappers waarschuwen al decennia voor de "Grote Aardbeving", en we hebben het overleefd (klop op hout). Maar deze studie geeft ons een veel duidelijker beeld van wat er onder onze voeten