Dus er dus een gat op de maan... En het zou een ingang kunnen zijn
Oké, laat me je een plaatje schetsen. Je staat op de maan en kijkt neer op het grijze, stoffige oppervlak, wanneer je plotseling iets ziet waardoor je je ogen uit je kop wrijft: een enorme opening die de duisternis in loopt. Nee, het is geen krater van een asteroïde-inslag—het is iets dat potentieel veel cooler is. Wetenschappers denken dat deze kuil daadwerkelijk een ingang zou kunnen zijn naar een gigantische ondergrondse grot.
Hoe vet is dat?
NASA lijkt het ook behoorlijk spannend te vinden, want ze hebben zojuist groen licht gegeven voor een volledige missie om het te onderzoeken. Het project heet GIMLI (nee, niet de dwerg uit Lord of the Rings, al vind ik het geweldig dat de naam die energie heeft). Het is een afkorting voor Geophysical Instruments for Marius Lunar pit Investigation, en eerlijk gezegd doet de naam geen recht aan hoe geweldig deze missie zou kunnen zijn.
Wat is het verhaal met deze Marius Hills-kuil?
Het gat in kwestie wordt de Marius Hills Pit genoemd, gelegen in een van de vulkanisch meest interessante regio's van de maan. Wetenschappers hebben het vanuit een baan om de maan bestudeerd en hebben enkele vrij overtuigende aanwijzingen gevonden dat er grotten of lavatunnels onder kunnen schuilen.
Nu weet ik het niet, maar als ik "lavatunnel" hoor, denkt mijn brein meteen aan die ongelooflijke grotten in Hawaï of IJsland—die lange, kronkelende tunnels die ontstaan wanneer lava stroomt en aan de buitenkant afkoelt, terwijl de gesmolten massa binnenin blijft stromen totdat deze is weggegoten. In feite de ondergrondse snelwegen van de natuur.
De maan had miljarden jaren geleden veel vulkanische activiteit, dus het is logisch dat vergelijkbare structuren daar gevormd kunnen zijn. En als ze nog intact zijn (wat waarschijnlijk zo is, aangezien de maan geen weer of erosie heeft zoals wij), dan kunnen ze gigantisch zijn.
Waarom zouden we om een grot geven?
Dit is waar het echt interessant wordt vanuit het perspectief van de menselijke ruimteverkenning.
Op dit moment zouden astronauten op het maanoppervlak te maken krijgen met behoorlijk nare omstandigheden. Er is straling van de zon zonder atmosfeer om hen te beschermen, extreme temperatuurschommelingen tussen verzengend heet (wanneer de zon schijnt) en ijskoud (wanneer het nacht is), en constante bombardementen van micrometeorieten. Niet bepaald gastvrij.
Maar in een grot? Dat is een heel ander verhaal. Die ondergrondse ruimtes zouden natuurlijke bescherming kunnen bieden tegen straling en extreme temperaturen. In feite zouden astronauten potentieel een kamp op kunnen slaan in een maan-lavatunnel en beschikken over ingebouwde bescherming die anders enorme hoeveelheden infrastructuur en techniek zou vereisen om kunstmatig te creëren.
Dat is een game-changer voor langdurige maanmissies of zelfs een maanbasis.
Hoe kijk je in een gat vanaf het oppervlak?
Dit is waar de wetenschap echt slim wordt. Je kunt niet zomaar een drone een gat op de maan in sturen zonder een hoop ingewikkelde logistiek, dus het GIMLI-team kiest een andere aanpak: ze gaan de kuil van bovenaf en eromheen onderzoeken met behulp van meerdere instrumenten die samenwerken.
De missie zal gebruikmaken van grondradar (die signalen de grond in stuurt en leest wat er terugkaatst), seismische sensoren (ze gaan in feite kleine trillingen creëren en kijken hoe deze zich door de binnenkant van de maan verplaatsen) en een gravimeter om minuscule veranderingen in de zwaartekracht te meten die kunnen wijzen op lege ruimtes onder de grond.
Daarnaast zullen camera's alles fotograferen—het oppervlak en de blootgelegde wanden van de kuil zelf.
"Het combineren van die methode met grondradar en zwaartekrachtmetingen maakt het des te spannender," zei Than Putzig, de hoofdwetenschapper van de missie. "Deze methoden samen zullen ons in staat stellen om een veel beter begrip te krijgen van de eigenschappen van de ondergrond—inclusief de verwachte detectie van een lavatunnel die vanuit de Marius Hills-kuil wegloopt."
Wat ik geweldig vind aan deze aanpak, is dat het in feite dezelfde soort detectivewerk is die artsen gebruiken wanneer ze willen zien wat er in je lichaam zit zonder je open te snijden. Best knap, toch?
Zelfs als er geen grot is, winnen we nog steeds
Dit is iets dat niet vaak genoeg wordt genoemd in het ruimtevaartnieuws: zelfs als de missie ontdekt dat er geen gigantisch grottenstelsel onder de Marius Hills-kuil ligt, hebben we nog steeds iets waardevols geleerd.
Kijk, we weten eigenlijk niet precies hoe die kuil is ontstaan. Is hij ontstaan door een instorting? Is er iets van onderaf doorheen gekomen? Door de materialen rondom en onder de kuil te bestuderen, kunnen wetenschappers meer leren over de maan-geologie en de vulkanische geschiedenis in die regio.
De wanden van de kuil leggen lagen regoliet en oude lavastromen bloot die normaal gesproken diep onder de grond begraven liggen. Het is alsof de maan heeft besloten ons een gratis dwarsdoorsnede van zijn binnenkant te geven om te bestuderen. Hoe vrijgevig!
Het team is bijzonder geïnteresseerd in het begrijpen of individuele vulkanische uitbarstingen werden gescheiden door lange intervallen of dat ze in snelle opeenvolging plaatsvonden. Het is alsof je het dagboek van de maan leest—als we maar weten hoe we het moeten interpreteren.
Een klein stukje Aarde op de maan
Eén ding dat ik fascinerend vind, is dat lavatunnels ook hier op Aarde veelvoorkomende kenmerken zijn van vulkanische activiteit. Dus als we kunnen bevestigen dat er een lavatunnel op de maan bestaat, kunnen we alles wat we hebben geleerd door het bestuderen van aardse grotten gebruiken om de geschiedenis van de maan te begrijpen.
"Het bevestigen van een aanzienlijke lavatunnel zou ons inzicht geven in hoe vulkanisme op de maan functioneerde," legde Gareth Morgan uit, een senior wetenschapper van het GIMLI-programma. "Lavatunnels zijn een veelvoorkomend kenmerk van basaltisch vulkanisme op Aarde, dus het identificeren ervan op de maan betekent dat we kennis van dergelijke aardse grotten kunnen gebruiken om de geschiedenis van de maan beter te begrijpen."
Er is iets moois aan die verbinding—ons begrip van de geologie van de Aarde dat ons helpt om een andere wereld te begrijpen.
De kern van het verhaal
Deze missie vertegenwoordigt iets heel spannends in de ruimteverkenning: wat we hebben geleerd door observaties vanuit een baan om de maan, eindelijk direct op het oppervlak gaan testen. Het gaat van "we denken dat dit waar kan zijn" naar "laten we het zeker weten."
Of GIMLI nu een hol wereld onder het maanoppervlak bevestigt of iets totaal onverwachts onthult, we gaan iets nieuws leren over onze hemelse buurman. En eerlijk? Dat is wat wetenschap zo spannend maakt.
Dus, we hopen op een gigantische maangrot die wacht om ontdekt te worden. Ik weet het niet met jou, maar ik zou een realityshow over de verkenning van maan-grotten kijken. Zeg maar gewoon.