De hartmedicijn die misschien overbodig is
Stel je voor: jarenlang slik je elke dag een pil omdat je cardioloog zegt dat die je hart beschermt. En dan blijkt die pil eigenlijk niks uit te maken. Dat is precies wat een grootschalig onderzoek nu laat zien.
In het REBOOT-onderzoek volgden wetenschappers ruim 8500 hartpatiënten in Spanje en Italië. De helft kreeg een bètablokker, de andere helft niet. Na bijna vier jaar bleek: die medicijnen maakten vrijwel geen verschil. Geen minder sterfgevallen, geen minder nieuwe hartaanvallen, geen minder ziekenhuisopnames.
Voor een middel dat al sinds de jaren tachtig standaard wordt voorgeschreven, is dat best schokkend.
Waarom artsen het nog steeds voorschrijven
Bètablokkers deden vroeger écht wat. Ze remden de hartslag en ontlasten het hart op momenten dat er weinig andere opties waren. Maar de zorg is intussen flink veranderd. Tegenwoordig kunnen artsen een afgesloten slagader razendsnel openmaken. Patiënten krijgen ook sterkere medicijnen zoals statines en bloedplaatjesremmers. Die doen veel meer dan vroeger mogelijk was.
Dus rijst de vraag: als al die andere behandelingen al zo goed werken, is die bètablokker dan nog wel nodig?
Minder pillen, meer levenskwaliteit
Bètablokkers zijn niet onschuldig. Vermoeidheid, een te lage hartslag, soms zelfs seksuele klachten — het komt allemaal voor. En hartpatiënten slikken vaak al vijf of zes medicijnen per dag. Eén pil minder scheelt best veel.
Als meer dan 80 procent van de mensen met een ongecompliceerde hartaanval nu nog naar huis gaat met een bètablokker, dan praten we over miljoenen mensen die mogelijk voor niets medicijnen slikken.
Een opvallend verschil tussen mannen en vrouwen
Een vervolgstudie bracht nog iets vreemds aan het licht. Bij vrouwen leek de bètablokker juist averechts te werken. Zij hadden een hóger risico op overlijden, een nieuwe hartaanval of hartfalen als ze het middel wel namen. Bij mannen was dat effect er niet.
Vooral vrouwen met een goed werkend hart na hun hartaanval liepen een duidelijk verhoogd risico. Dat roept vragen op over de standaardaanpak. Niet iedereen heeft hetzelfde profiel. En misschien werkt één recept voor iedereen niet meer.
Wat betekent dit voor jou?
Dit onderzoek geldt vooral voor mensen met een ongecompliceerde hartaanval. Heb je meer schade aan je hart, dan kan de situatie anders liggen. En wie nu al bètablokkers slikt, moet die niet zomaar stoppen. Wel is het slim om met je cardioloog te bespreken of die pil nog past bij jouw situatie.
Het mooiste aan dit soort studies? Ze laten zien dat goede zorg betekent: blijven twijfelen aan oude gewoontes. Ook als iets veertig jaar lang de norm was.