Το Μυστήριο με το Μυρωδάτο... Ούρο της Γάτας
Ξέρω τι σκέφτεσαι
Ναι, γράφω για τα ούρα της γάτας.
Μην κλείσεις ακόμα. Αυτό που ανακάλυψαν επιστήμονες είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Και ίσως αλλάξει τελείως το πώς βλέπεις τη γατούλα σου.
Η Ερώτηση
Οι γάτες είναι μηχανές μυρωδιάς. Περπατάνε και αφήνουν χημικά μηνύματα παντού - στα ούρα τους, στις επιφάνειες που τρίβονται, σε κάθε σημείο που θεωρούν σημαντικό.
Όλα αυτά τα μηνύματα τα διαβάζουν άλλες γάτες αργότερα.
Αλλά εδώ είναι το πρόβλημα: οι περισσότερες μυρωδιές εξατμίζονται γρήγορα. Μεταμορφώνονται. Χάνονται.
Πώς λοιπόν μια γάτα, βλέποντας ένα σημείο με ούρα ημερών, σκέφτεται "Α, αυτό είναι ο Μουράτης από το διαμέρισμα 4Β";
Επιστήμονες από Ιαπωνία, Γερμανία και Ισπανία έκαναν την ίδια ερώτηση. Και βρήκαν κάτι εκπληκτικό.
Η Χημική Ταυτότητα
Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο Iwate ανακάλυψε ότι τα ούρα της γάτας περιέχουν κάτι ξεχωριστό: 13 διακλαδισμένα λιπαρά οξέα (BFAs) που λειτουργούν σαν δακτυλικό αποτύπωμα.
Φαντάσου το έτσι. Το δακτυλικό σου αποτύπωμα είναι μοναδικό. Αυτά τα λιπαρά οξέα είναι το χημικό αποτύπωμα κάθε γάτας.
Κάθε γάτα έχει το δικό της μοναδικό συνδυασμό και αναλογία αυτών των 13 ενώσεων. Δεν είναι απλά "έχει ή δεν έχει" ένα οξύ - είναι το μοτίβο που δημιουργούν μαζί.
Και εδώ αρχίζω να ενθουσιάζομαι: αυτά τα BFAs δεν έχουν βρεθεί ποτέ σε κανένα άλλο θηλαστικό. Πουθενά. Οι γάτες περπατάνε με μια εντελώς μοναδική χημική υπογραφή που αγνοούσαμε μέχρι τώρα.
Άσε που οι γάτες της ίδιας οικογένειας έχουν παρόμοια προφίλ BFAs. Υπάρχει γενετικό υπόβαθρο. Η γατούλα σου μοιράζεται χημικά χαρακτηριστικά με τη μαμά της, αλλά έχει το δικό της ξεχωριστό στυλ.
Οι Γάτες Πραγματικά... Διαβάζουν;
Οι ερευνητές δεν σταμάτησαν εκεί. Ήθελαν να μάθουν αν οι γάτες μπορούν πραγματικά να ανιχνεύσουν αυτές τις διαφορές.
Έκαναν κάτι έξυπνο. Πήραν δείγματα ούρων και άλλαξαν μόνο το τμήμα με τα BFAs, αφήνοντας τα πάντα άλλο ίδιο.
Οι γάτες που είχαν βαρεθεί ένα δείγμα, ξαφνικά ενθουσιάστηκαν όταν βρήκαν διαφορετικά λιπαρά οξέα.
Αυτό σημαίνει: οι γάτες δεν αφήνουν τυχαία χημικά σημάδια. Αφήνουν πληροφορίες που άλλες γάτες διαβάζουν και καταλαβαίνουν.
Η Γνωστή Αντίδραση Φλέμεν
Ξέρεις εκείνο το περίεργο πρόσωπο που κάνει η γάτα - στόμα ανοιχτό, χείλι γυρισμένο - όταν μυρίζει κάτι έντονα;
Αυτό λέγεται αντίδραση φλέμεν. Οι γάτες το έδειχναν πολύ περισσότερο με άγνωστα ούρα παρά με τα δικά τους. Όσο περισσότερο μύριζαν το ίδιο δείγμα, τόσο λιγότερο φλέμεν έκαναν.
Βάζεις καινούργια ούρα; Ξανά φλέμεν. Η γάτα ενθουσιάζεται.
Το Μυαλό της Γάτας
Κάτι που θάφτηκε στο τεχνικό κομμάτι της μελέτης αλλά αξίζει προσοχή: οι γάτες θυμούνται αυτές τις μυρωδιές για μήνες.
Όταν έβρισκαν το ίδιο δείγμα ξανά και ξανά, περνούσαν όλο και λιγότερο χρόνο εξετάζοντάς το. Το αναγνώριζαν σαν "το έχω ήδη επεξεργαστεί".
Και μετά από μεγάλα διαστήματα; Πάλι η ίδια αντίδραση. Μειωμένο ενδιαφέρον.
Αυτό δεν είναι απλό "μύρισα και πάω". Είναι μακροπρόθεσμη μνήμη. Η γάτα σου κρατάει μια ψηφιακή βάση δεδομένων με κάθε γάτα που έχει μυρίσει ποτέ της.
Την ίδια στιγμή εντυπωσιάζομαι και τρομάζω λίγο.
Γιατί Διαρκούν Τόσο Πολύ;
Τα περισσότερα πτητικά μόρια αρχίζουν να διασπώνται αμέσως μετά την εναπόθεση. Αλλά αυτά τα BFAs;
Είναι ημι-πτητικά. Σημαίνει ότι εξατμίζονται πολύ αργά.
Σε θερμοκρασία δωματίου (περίπου 25°C), τα μοτίβα BFAs έμειναν σταθερά για τουλάχιστον 24 ώρες. Αρκετός χρόνος για να περάσει μια γάτα και να πάρει το μήνυμα.
Η Έκπληξη στα Νεφρά
Οι ερευνητές βρήκαν αυτά τα BFAs συγκεντρωμένα στα νεφρά - συγκεκριμένα σε σταγονίδια λίπους μέσα στον φλοιό.
Αυτά τα νεφρικά σταγονίδια απασχολούν τους επιστήμονες πάνω από έναν αιώνα. Δεν ξέραμε τι είναι.
Μια τρελή υπόθεση: ίσως αυτές οι μικρές νεφρικές αποθήκες είναι οι "εργοστασιακές μονάδες" χημικής υπογραφής. Φτιάχνουν τα λιπαρά οξέα που μετά η γάτα διανέμει μέσω των ούρων της.
Είναι ακόμα υπόθεση. Αλλά αξίζει να ψαχτεί.
Τι Παίρνεις Μαζί σου
Πρώτον, η γάτα σου είναι πολύ πιο κοινωνικά εξελιγμένη απ' ό,τι νομίζαμε. Δεν αφήνει τυχαία σημάδια - αφήνει αναγνωρίσιμα, ευανάγνωστα χημικά μηνύματα με τη δική της μοναδική υπογραφή.
Δεύτερον, οι γάτες έχουν εντυπωσιακή μνήμη βασισμένη στις μυρωδιές. Όταν η γάτα του σπιτιού σου σηκώνει αυτιά στην πόρτα αφού γύρισες από φίλο με γάτα; Πιθανότατα μυρίζει υπολείμματα και σκέφτεται "Ποιος άλλος άγγιξε τον άνθρωπό μου;"
Τρίτον, υπάρχει τόσο πολύ που ακόμα αγνοούμε. Αυτή η έρευνα ανοίγει νέους δρόμους για να καταλάβουμε πώς επικοινωνούν οι γάτες στον αόρατο χημικό τους κόσμο.
Εγώ πάντως, την επόμενη φορά που η γάτα μου κάνει εκείνο το περίεργο φλέμεν, θα σέβομαι περισσότερο αυτό που συμβαίνει. Διαβάζει μια χημική ταυτότητα άλλης γάτας.
Και ειλικρινά; Θα ήθελα να έβλεπα αυτό που βλέπει εκείνη.
Πηγή: ScienceDaily