Το Θερμόμετρο του Ωκεανού
Υπάρχει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό: οι επιστήμονες μπορούν κυριολεκτικά να δουν το Ελ Νίνιο να σχηματίζεται — από το διάστημα.
Ο δορυφόρος Sentinel-6 Michael Freilich της NASA — που μοιάζει με όνομα χαρακτήρα επιστημονικής φαντασίας, αν με ρωτάς — παρακολουθεί στενά τον Ειρηνικό Ωκεανό. Και τελευταία, εντόπισε κάτι που τράβηξε την προσοχή των ερευνητών.
Ένα τεράστιο μπάλωμα ασυνήθιστα ζεστού νερού συσσωρεύεται στις ακτές της Νότιας Αμερικής. Μιλάμε για θερμοκρασίες νερού και στάθμες θάλασσας αισθητά υψηλότερες από το κανονικό. Ο δορυφόρος είναι τόσο ακριβής που ανιχνεύει αλλαγές μόλις λίγων εκατοστών, από ύψος 1.300 χιλιομέτρων. Πόσο τρελό είναι αυτό;
Τι είναι το Κύμα Kelvin; (Όχι, Δεν Είναι Εξέταση Φυσικής)
Εδώ γίνεται το ενδιαφέρον. Η θέρμανση συνδέεται με κάτι που ονομάζεται κύμα Kelvin. Πριν σου πέσουν τα βλέφαρα, ας το εξηγήσω απλά:
Φαντάσου ότι χτυπάς την επιφάνεια μιας πισίνας. Το νερό δεν μένει εκεί που το χτύπησες — δημιουργεί ένα κύμα που ταξιδεύει σε όλη την πισίνα. Τα κύματα Kelvin λειτουργούν παρόμοια, αλλά είναι τεράστια (εκατοντάδες χιλιόμετρα πλάτος) και διασχίζουν όλο τον Ειρηνικό.
Αυτά τα κύματα δημιουργούνται όταν τα ανεμολογικά πρότυπα πάνω από τον δυτικό Ειρηνικό αλλάζουν κατεύθυνση. Αντί για τον συνηθισμένο άνεμο που φυσάει προς τα ανατολικά, οι άνεμοι αρχίζουν να σπρώχνουν αλλού. Αυτό επιτρέπει σε όλο αυτό το ζεστό επιφανειακό νερό που είχε συγκεντρωθεί στα δυτικά να επιστρέψει σέρνοντας προς τη Νότια Αμερική.
Και να η σημαντική λεπτομέρεια — όταν πολλά κύματα Kelvin συμβαίνουν διαδοχικά για μήνες, μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες Ελ Νίνιο. Το ζεστό νερό συσσωρεύεται κατά μήκος των ακτών του Περού, του Ισημερινού και της Κολομβίας, και ξαφνικά έχεις ένα Ελ Νίνιο.
Γιατί Πρέπει να Σε Απασχολεί;
Μπορεί να σκέφτεσαι, "Ωραία, ο ωκεανός είναι λίγο πιο ζεστός. Και τι έγινε;"
Αλλά το Ελ Νίνιο είναι πολύ περισσότερα από ζεστό νερό. Αλλάζει θεμελιωδώς τα καιρικά μοτίβα σε όλο τον πλανήτη. Μιλάμε για:
- Ξηρασίες σε κάποιες περιοχές ενώ άλλες πλημμυρίζουν
- Αλλαγές στο ρεύμα αεροπορικής κυκλοφορίας που μεταβάλλουν τις τροχιές των καταιγίδων
- Αλυσιδωτές επιπτώσεις στη γεωργία, τις υδατικές προμήθειες, ακόμα και τις μεταφορές
Σκέψου το έτσι: ο ωκεανός και η ατμόσφαιρα είναι καλύτεροι φίλοι που μιλάνε συνεχώς μεταξύ τους. Όταν η επιφάνεια του ωκεανού ζεσταίνεται στα ανατολικά, αλλάζει τη συμπεριφορά της ατμόσφαιρας. Αυτή η αλλαγή εξαπλώνεται προς τα έξω, επηρεάζοντας τον καιρό χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Μερικά Ελ Νίνιο είναι ήπια — επηρεάζουν κυρίως τις περιοχές γύρω από τον τροπικό Ειρηνικό. Αλλά τα μεγάλα; Τα γεγονότα του 1997-98 και του 2015-16 προκάλεσαν ξηρασίες στην Αφρική, πλημμύρες στην Καλιφόρνια, και διέταξαν οικοσυστήματα και οικονομίες σε όλο τον κόσμο.
Η Πρόβλεψη; Μείνε Συντονισμένος
Τώρα, η ειλικρινής απάντηση από τους επιστήμονες: δεν ξέρουμε ακόμα πόσο μεγάλο θα είναι αυτό το Ελ Νίνιο.
"Αρχίζει να τους φτάνει," λέει ο Josh Willis, ερευνητής στάθμης θάλασσας στο Jet Propulsion Laboratory της NASA. "Θα δούμε πόσο μεγάλο θα γίνει."
Τα Ελ Νίνιο συνήθως κορυφώνονται μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου, οπότε έχουμε αρκετούς μήνες μπροστά μας πριν δούμε την πλήρη εικόνα. Αλλά τα σημάδια υπάρχουν, και η NASA παρακολουθεί.
Αυτό που με γοητεύει πραγματικά είναι πώς χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να παίρνουμε ουσιαστικά τα ζωτικά σημάδια της Γης. Δεν περιμένουμε παθητικά να φτάσει το Ελ Νίνιο — παρακολουθούμε τον σφυγμό του, μετράμε τη θερμοκρασία του, και ακολουθούμε το ταξίδι του στον ωκεανό σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Αυτό είναι αρκετά αξιοσημείωτο αν το σκεφτείς.
Τι Μπορούμε να Κάνουμε Με Αυτή τη Γνώση;
Ειλικρινά; Για τους περισσότερους από εμάς, δεν υπάρχει πολλά να κάνουμε εκτός από το να ενημερωνόμαστε και να εκτιμούμε την απίστευτη μηχανική που καθιστά δυνατή αυτή την παρακολούθηση του πλανήτη.
Αλλά για αγρότες, διαχειριστές υδάτων, σχεδιαστές αντιμετώπισης εκτάκτων και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, αυτά τα δεδομένα είναι χρυσάρφυρα. Όσο περισσότερη προειδοποίηση έχουμε για πιθανές ακραίες καιρικές συνθήκες, τόσο καλύτερα μπορούμε να προετοιμαστούμε.
Η αποστολή Sentinel-6 παρακολουθεί τους ωκεανούς μας από το 2020, και είναι μέρος ενός μακρύτερου αρχείου που εκτείνεται μέχρι το 1992. Αυτό σημαίνει ότι οι επιστήμονες παρακολουθούν τις στάθμες της θάλασσας και τις θερμοκρασίες των ωκεανών για πάνω από τρεις δεκαετίες. Βλέπουμε κυριολεκτικά την κλιματική ιστορία του πλανήτη μας να εξελίσσεται, ένα πέρασμα δορυφόρου τη φορά.
Οπότε την επόμενη φορά που ακούς ότι το Ελ Νίνιο επηρεάζει τον καιρό κάπου στον κόσμο, θυμήσου: κάπου ψηλά στο διάστημα, ένας δορυφόρος που πήρε το όνομά του από έναν επιστήμονα της NASA μας βοηθάει να το δούμε να έρχεται.
Αρκετά δροσερό, σωστά;
Πηγή: NASA/ScienceDaily