Κυψέλες στον Άρη; Τι βρήκε το Curiosity που άφησε όλους άφωνους

Κάτι τρελό συνέβη πρόσφατα στον Άρη και δεν μπορώ να σταματήσω να το σκέφτομαι.

Το rover Curiosity της NASA διέσχιζε μια κοιλάδα με το παρατσούκλι "Valle Grande" — γιατί οι επιστήμονες της NASA έχουν μια αδυναμία στα δραματικά ονόματα — όταν βρήκε κάτι που έκανε όλη την ομάδα της αποστολής να πει: "Περίμενε. Τι ακριβώς κοιτάω;"

Κυψέλες. Στον Άρη.

Όχι αληθινές κυψέλες, βέβαια. Αλλά οι κάμερες του rover είδαν το έδαφος καλυμμένο με εκπληκτικά πολυγωνικά μοτίβα, κάπως σαν πλέγμα κυψέλης παγωμένο πάνω στην αρειανή επιφάνεια. Κάθε σχήμα έχει περίπου 4 με 8 εκατοστά, και απλώνονται προς κάθε κατεύθυνση όσο φτάνει το μάτι του rover. Ολόκληρη πανοραμική θέα 360 μοιρών.

"Έχουμε δει πολλά συναρπαστικά τοπία μέσα από τα μάτια του Curiosity, αλλά αυτή η θάλασσα πολυγώνων μας έκοψε την ανάσα," είπε ο Ashwin Vasavada, ο επιστημονικός υπεύθυνος της αποστολής. Και ειλικρινά; Το ίδιο, Ashwin. Το ίδιο.

Τι Στο Καλό Είναι Αυτά;

Εδώ είναι που γίνεται ενδιαφέρον. Οι επιστήμονες έχουν δει μικρότερες εκδοχές αυτών των σχηματισμών στον Άρη και στο παρελθόν, συνήθως σε μεμονωμένα σημεία. Αλλά ποτέ τίποτα τέτοιο. Ποτέ μια ολόκληρη θάλασσα από αυτά.

Πώς δημιουργείται αυτό το φαινόμενο;

Αποδεικνύεται ότι υπάρχουν μερικοί διαφορετικοί τρόποι που η φύση μπορεί να παράγει αυτά τα γεωμετρικά σχήματα. Μια πιθανότητα είναι αρκετά απλή: λάσπη που στέγνωσε. Σκέψου όταν μια λακκούβα στεγνώνει και βλέπεις εκείνες τις χαρακτηριστικές ρωγμές σε εξάγωνο μοτίβο — ίδια ιδέα, απλά σε πολύ πιο εντυπωσιακή κλίμακα.

Μια άλλη επιλογή αφορά θερμικούς κύκλους. Σε εκατομμύρια χρόνια, ο Άρης πέρασε αναρίθμητους γύρους θέρμανσης και ψύξης, που μπορούν να ρηγματώσουν το έδαφος σε αυτά τα ακριβή γεωμετρικά μοτίβα. Πίεση από θαμμένα ιζήματα που συμπιέζονται και απελευθερώνουν νερό θα μπορούσε επίσης να κάνει τη δουλειά.

Η ειλικρινή απάντηση; Κανείς δεν ξέρει ακόμα. Η ομάδα αναλύει ακόμα τη χημεία και τα σχήματα, οπότε ίσως πρέπει να περιμένουμε λίγο για την πλήρη εξήγηση. Αλλά ειλικρινά, αυτό είναι μέρος του τι κάνει την εξερεύνηση του διαστήματος τόσο συναρπαστική — υπάρχει ακόμα τόσο μυστήριο εκεί έξω.

Δεκατέσσερα Χρόνια "Τι Είναι Αυτό Τώρα;"

Αυτή η ανακάλυψη είναι απλά η τελευταία σε μια μακρά σειρά στιγμών "τι στο καλό είναι αυτό;" από το Curiosity, που περιπλανιέται στον Άρη από τον Αύγουστο του 2012. Δεκατέσσερα χρόνια εξερεύνησης ενός άλλου πλανήτη, και συνεχίζει να μας εκπλήσσει.

Το rover έχει εντοπίσει κρύσταλλα θείου που απλά κάθονταν στην επιφάνεια, βρήκε μετεωρίτες που με κάποιο τρόπο επιβίωσαν της διαδρομής μέσα από την αραιή ατμόσφαιρα του Άρη, και γενικά άλλαξε την κατανόησή μας για το πώς ήταν ο Άρης παλιά.

Γιατί ιδού: ο αρχαίος Άρης δεν ήταν ο σκονισμένος, νεκρός πλανήτης που βλέπουμε σήμερα. Γυρνάς πίσω το ρολόι, και υπήρχαν λίμνες. Ποτάμια. Νερό που έρρεε στο τοπίο, στις πλαγιές του όρους Sharp, εκείνου του βουνού ύψους 5 χιλιομέτρων που το Curiosity σκαρφαλώνει αργά από το 2014.

Και να φανταστείς — το rover έχει βρει χημικά ίχνη από εκείνες τις πιο υγρές εποχές, συμπεριλαμβανομένων μορίων βασισμένων στον άνθρακα που είναι ουσιαστικά τα δομικά στοιχεία της ζωής όπως την ξέρουμε. Ξέρεις, οι πρόδρομοι του RNA και του DNA.

Οι επιστήμονες δεν μπορούν να πουν με βεβαιότητα αν αυτά τα μόρια προέρχονται από ζωντανούς οργανισμούς ή από γεωλογικές διαδικασίες. Και τα δύο είναι ακόμα στο τραπέζι. Αλλά αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι ο Άρης, δισεκατομμύρια χρόνια πριν, είχε τα σωστά συστατικά. Είχε νερό, χημεία, και συνθήκες που θεωρητικά θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ζωή.

Η Μεγάλη Εικόνα

Κάθε φορά που το Curiosity βρίσκει κάτι νέο, προσθέτει ένα ακόμα κομμάτι στο παζλ του αν υπήρξε ποτέ ζωή (ή ίσως υπάρχει ακόμα) αλλού στο ηλιακό μας σύστημα. Αυτό το τοπίο με τις κυψέλες μπορεί να φαίνεται σαν μια απλά ωραία οπτική ιδιαιτερότητα, αλλά θα μπορούσε στην πραγματικότητα να μας πει κάτι σημαντικό για τη γεωλογική ιστορία του Άρη — πώς κινούνταν το νερό στον πλανήτη, πώς άλλαξε το κλίμα σε δισεκατομμύρια χρόνια, ποιες διαδικασίες διαμόρφωσαν την επιφάνεια που βλέπουμε σήμερα.

Και ειλικρινά; Λατρεύω ότι μετά από 14 χρόνια, το Curiosity συνεχίζει να μας εκπλήσσει. Έχουμε στείλει ρομπότ σε άλλο πλανήτη, και εκεί έξω ο πλανήτης μας δείχνει πράγματα που δεν περιμένναμε ποτέ.

Λοιπόν, ένα χέρι στην υγειά σου, μικρέ rover. Συνέχισε να εξερευνάς. Και ίσως στείλε μας κι άλλες φωτογραφίες από περίεργη αρειανή γεωγραφία — έχω ετοιμάσει τα ποπ κορν μου.