Αρχαία Ζάρια Ανατρέπουν Όσα Ξέραμε για την Πιθανότητα

Φαντάσου: οι πρώτοι παίκτες τζόγου δεν κάθονταν σε πολυτελή αιγυπτιακά ναούς. Ήταν κυνηγοί στην παγετώδη Βόρεια Αμερική, γύρω από φωτιές, να ρίχνουν ζάρια από κόκαλα και να στοιχηματίζουν. Νέα ανασκαφικά ευρήματα το αποδεικνύουν. Και με τρελαίνει.

Η Μεγάλη Έκπληξη

Οι επιστήμονες πίστευαν πως η Αίγυπτος κρατούσε το ρεκόρ: παιχνίδια τύχης πριν 5.200 χρόνια. Λογικό, ε; Ο Robert Madden από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο το γκρέμισε.

Τα ζάρια εμφανίστηκαν πριν 12.000 χρόνια σε Γουαϊομίνγκ, Κολοράντο και Νέο Μεξικό. Σχεδόν αμέσως μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων. Ενώ οι άλλοι κυνηγούσαν μαμούθ, αυτοί έφτιαχναν διασκέδαση.

Πώς Ήταν Αυτά τα Ζάρια;

Όχι σαν τα σημερινά κύβους. Κομμάτια κόκαλων, επίπεδα ή ελαφρά καμπυλωτά, οβάλ ή τετράγωνα. Σαν αρχαία νομίσματα. Με χαρακιές ή χρώματα από ανθρώπινα χέρια. Τα κρατούσες στην παλάμη, τα έριχνες κάτω.

Απλά, αλλά σκόπιμα. Σχεδιασμένα για τυχαιότητα. Όχι τυχαία υποπροϊόντα εργαλείων. Πραγματικά όργανα τζόγου.

Γιατί Είναι Σημαντικό;

"Καλό, παίζανε τζόγo οι πρόγονοι. Και;". Περίμενε. Δείχνει κάτι βαθύ.

Οι ιθαγενείς Αμερικάνοι χειρίζονταν την τυχαιότητα με σύστημα. Όχι μαθηματικά βιβλία, αλλά καταλάβαιναν μοτίβα. Ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονται προβλέψιμα με τον καιρό. Αυτό είναι ο νόμος των μεγάλων αριθμών – βάση της θεωρίας πιθανοτήτων.

Πρακτική γνώση τύχης χιλιάδες χρόνια πριν την Ευρώπη.

Η Κοινωνική Διάσταση

Έρευνα δείχνει: τα έπαιζαν κυρίως γυναίκες, 70%. Χρησιμοποιούνταν για επαφές μεταξύ φυλών. Συναλλαγές, συμμαχίες.

Ξένος από άλλη φυλή; Δεν τον εμπιστεύεσαι. Παίζετε ζάρια. Δίκαια, με κανόνες. Ανταλλάσσετε αγαθά, ιδέες, φτιάχνετε δεσμούς. Έξυπνο κοινωνικά.

Πώς το Χάσαμε;

Ο Madden ξαναείδε αρχεία από 1907. Είχε 600 ζάρια σε 57 σημεία, 12 πολιτείες. Διάφορα στυλ. Δεν ήταν τυχαίο – παράδοση χιλιάδων ετών.

Το Μεγαλύτερο Μάθημα

Αποκαλύπτει την ανθρώπινη φύση. Πάντα αγαπάμε παιχνίδια, τύχη, στοιχήματα. Ψάχνουμε δίκαιους τρόπους επαφής. Το βρήκαμε νωρίτερα απ' όσο νομίζαμε.

Δεν ζούσαν μόνο για επιβίωση. Είχαν χρόνο για πλάκα, δημιουργία, καινοτομία. Οι πρόγονοι διαμόρφωσαν πολιτισμούς έτσι.

Τρελό πώς μερικά κόκαλα μας το μαθαίνουν, ε;