Όταν Αρχαία Κειμήλια Ξετρυπώνουν σε Λάθος Χώρα

Φαντάσου να σκάβεις σε ισπανικό νεκροταφείο και να πέφτει στα χέρια σου αιγυπτιακός σκαραβαίος. Αυτό ακριβώς έγινε στον Necropolis του El Toro. Οι Ορέτανοι, ντόπιοι της Ιβηρικής πριν τους Ρωμαίους, έθαψαν μαζί με νεκρούς τους ένα τέτοιο κόσμημα. Μυστήριο!

Ο Σκαραβαίος: Το Ιερό Έντομο των Αιγυπτίων

Οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τον σκαραβαίο, τον χάρηκα που κυλάει κοπριά στην άμμο. Για αυτούς συμβόλιζε τον κύκλο ζωής, θανάτου και αναγέννησης. Φιλοσοφικά βαθύ!

Δεν ήταν απλό κόσμημα. Ήταν μαγικό φυλαχτό. Το έβαζαν σε μούμιες, το χάραζαν σε κοσμήματα, το έγραφαν σε ιερογλυφικά. Όλοι το ήθελαν για προστασία.

Δεν Είναι Τυχαίος Σκαραβαίος

Ο αρχαιολόγος Luis Benítez de Lugo Enrich από το Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης ενθουσιάστηκε. Ο σκαραβαίος είναι από φαγιένς, γυαλιστερή πήλινη με μπλε-πράσινο χρώμα. Έχει χαραγμένα ιερογλυφικά: P-S-M-T-K.

Αυτός ο Psamtek ήταν φαραώ της 26ης Δυναστείας, 6ος-5ος αι. π.Χ. "Γιος του Ρα", τίτλος που τον έδενε με τον θεό Ήλιο. Βασιλικό!

Πώς Έφτασε στην Ισπανία;

Ο τάφος είχε καμένους νεκρούς σε αγγεία. Κάψιμο; Οι Αιγύπτιοι δεν το έκαναν συχνά πριν τους Έλληνες. Άρα όχι Αιγύπτιος ο νεκρός.

Ο σκαραβαίος όμως είναι καθαρά αιγυπτιακός. Υλικά, τεχνική, χαράγματα – όλα από Αίγυπτο. Ήρθε μέσω εμπορικών δρόμων;

Υπόθεση του Benítez: 6ος αι. π.Χ., από θάλασσα και ποταμό Jabalón. Φοίνικες και Πούνιοι έμποροι τον αντάλλαξαν με Ορέτανους. Κάποιος σημαντικός τον πήρε μαζί του στον τάφο.

Μαγεία για Όλους

Παλιά, σκαραβαίοι ήταν μόνο για πλούσιους. Μετά, με καλούπια μαζικής παραγωγής, έγιναν φθηνά σουβενίρ. Καρδιακοί σκαραβαίοι με ξόρκια για την άλλη ζωή, μικροί υπηρέτες shabti. Όλοι αγόραζαν!

Απαντήσεις που Λείπουν

Πώς έφτασε εδώ; Δώρο; Ταξίδι στην Αίγυπτο; Πέρασε από χέρια σε χέρια; Το νεκροταφείο μισό σκαμμένο. Ίσως βρουν κι άλλα αιγυπτιακά.

Τι Μας Δείχνει Αυτό;

Ο κόσμος τότε ήταν πιο συνδεδεμένος απ' όσο νομίζουμε. Εμπόριο, ανταλλαγές, ταξίδια. Ένας Ιβήρας κράτησε αιγυπτιακό φυλαχτό αρκετά ώστε να τον θάψουν μαζί του. 2.500 χρόνια πριν, έπαιρναν σουβενίρ όπως εμείς. Η αρχαιολογία είναι η αρχαία μας shopping!