Ο γίγαντας που κοιμάται στον βυθό: Τι συμβάλλει στην «αναπλήρωση» ενός υπερ-ηφαιστειακού;

Φανταστείτε ένα ηφαίστειο τόσο τεράστιο, που αν έριхτε τη λάβα του πάνω στη Νέα Υόρκη, θα κάλυπτε το Central Park με επτά χιλιόμετρα λιωτή πέτρα. Ναι, ακούγεται τρομακτικό, αλλά αυτό είναι το μέγεθος που μιλάμε όταν αναφερόμαστε στα «υπερ-ηφαιστειακά» (supervolcanoes).

Έχουμε γνωρίζει εδώ και καιρό ότι η καλντέρα Kikai, στον βυθό της Ιαπωνίας, είναι μια πραγματική δύναμη της φύσης. Πριν από περίπου 7.300 χρόνια, πυroξεδάει μία από τις πιο εκρηκτικές εκρήψεις της πρόσφατης γεωλογικής ιστορίας. Όμως, το πραγματικό «σοκ» δεν είναι το παρελθόν, αλλά το παρόν: Αυτή η τεράστια τρύπα στον πυθμένα δεν είναι άδεια. Γεμίζει ξανά.

Πώς βλέπεις κάτι που είναι κρυμμένο κάτω από τον ωκεανό;

Ίσως σκέφτεστε: "Πώς είναι δυνατόν να εξετάσεις ένα ηφαίστειο που βρίσκεται βαθιά κάτω από το νερό;"

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήριο Kobe και την JAMSTEC (την ιαπωνική υπηρεσία θαλάσσιας επιστήμης) βρήκαν μια έξυπνη λύση. Αντί να προσπαθούν να βυθιστούν εκεί, χρησιμοποίησαν «σεισμικούς παλμούς». Με άλλα λόγια, έστειλαν ηχητικά κύματα μέσα στην πλάκα της Γης.

Σκεφτείτε το σαν ένα «υπερηχογράφημα» για τον πλανήτη μας. Μετρούσαν τον τρόπο που τα ηχητικά κύματα αντανακλούν στις διάφορες στρώσειςห των πετρών και έτσι κατάφεραν να «δουν» τι συμβαίνει βαθιά κάτω από τον βυθό. Και η εικόνα που βρήκαν ήταν εντυπωσιακή: ένα τεράστιο μαγμικό δεξαμενίο, γεμάτο φρέσκια λάβα, ακριβώς εκεί που έγινε η παλιά έκρηξη.

Δεν είναι απλά «υπολείμματα»

Εδώ είναι το σημείο που με έκανε να ενθουσιαστώ. Θα φανταζόμασταν ότι η λάβα που βλέπουμε τώρα είναι απλώς τοτινά από την έκρηξη πριν από 7.300 χρόνια. Λάθος!

Με βάση τη χημική σύσταση της λάβας, οι επιστήμονες κατάλαβαν ότι αυτό το νέο magma είναι εντελώς διαφορετικό από το παλιό. Αυτό σημαίνει ότι το ηφαίστειο «ρουφάει» φρέσκια λιωτή πέτρα απευθείας από το μαντίο της Γης. Είναι σαν ένα τεράστιο ντανκ που αδειάστηκε και τώρα ξαναγεμίζει από τον πάτο.

Γιατί μας αφορά εμάς;

Ξέρω τι σκέφτεστε: "Κολακεύει η επιστήμη, αλλά πρέπει να ξεκινήσω τοποθετήσεις για την επόμενη μεγάλη έκρηξη;"

Όχι ακόμα! Αυτά τα ηφαίστεια χρειάζονται χιλιάδες χρόνια για να «γεμίσουν» ξανά. Ωστόσο, το να καταλάβουμε πώς αναπληρώνουν είναι το «Άγιο Δισκοπότηρο» για τους ηφαιστειολόγους. Αν καταφέρουμε να βρούμε τον μαθηματικό τύπο με τον οποίο συσσωρεύεται το magma, ίσως μπορέσουμε επιτέλους να προβλέψουμε πότε ένας γίγας ετοιμάζεται να ξεσπάσει.

Αυτή η ανακάλυψη δεν αφορά μόνο την Kikai. Δίνει το «σχέδιο» για να μελετήσουμε άλλους θρύλους, όπως το Yellowstone στις ΗΠΑ ή το Toba στην Ινδονησία. Μαθαίνουμε ουσιαστικά τον παλμό της Γης, κύμα προς κύμα.