Το Σύμπαν Ίσως Δεν Είναι Κόσμος Χάους

Φαντάσου: Κάθε νόμισμα που πετάς, κάθε λοταρία, κάθε "σύμπτωση" στη ζωή σου – μπορεί να μην είναι καθόλου τυχαία. Ακούγεται σαν μαντεία τσιγγάνων; Όχι, ένας φυσικός από Οξφόρδη το λέει σοβαρά.

Για πάνω από 100 χρόνια, η τυχαιότητα βασιλεύει στη φυσική. Η κβαντική μηχανική έδειξε ότι στα μικροσκοπικά, τα ηλεκτρόνια και τα φωτόνια χορεύουν άτακτα. Δεν προβλέπεις τίποτα. Έτσι είναι η φύση, λένε.

Κι αν κάνουν λάθος;

Το Πρόβλημα Κρύβεται στα Μαθηματικά

Ο Τίμοθι Πάλμερ, ειδικός στο κλίμα στο Οξφόρδη, το γυρίζει ανάποδα: Το πρόβλημα δεν είναι η πραγματικότητα, αλλά τα μαθηματικά μας.

Χρησιμοποιούμε "συνεχείς" – άπειρα νούμερα, σαν το πι ή √2, που δεν τελειώνουν ποτέ. Ανάμεσα σε δύο σημεία, άπειρα άλλα.

Ο Πάλμερ λέει: Η φύση μισεί τα άπειρα. Δεν χρειάζεται ακρίβεια ως το άπειρο. Αυτά τα "πιθανά" είναι φαντασίες των εξισώσεών μας.

Έξυπνο, ε;

Τι Σημαίνει Χωρίς Πολύπλοκα Λόγια

Αν πετάξουμε τα άπειρα σενάρια, η κβαντική παύει να είναι "παράξενη".

Η γάτα του Σρέντινγκερ; Δεν είναι ζωντανή-νεκρή ταυτόχρονα. Είναι ή το ένα ή το άλλο από πάντα. Απλά δεν ξέρουμε ακόμα.

Η τυχαιότητα ίσως κρύβει κανόνες. Στα πειράματα, αντί για "80% εδώ, 20% εκεί", μπορεί να υπάρχει βαθύτερη λογική που ορίζει το αποτέλεσμα. Απλά δεν τη βλέπουμε.

Αλλάζουν οι Τύχες Σου;

Αν ισχύει, η ζωή σου έχει κρυφό σχέδιο; Ο Πάλμερ δεν το λέει κατάμουτρα. Δεν φωνάζει "όλα προκαθορισμένα, κάτσε φρόνιμα".

Λέει: Το χάος μπορεί να κρύβει τάξη. Και δεν είναι μόνος. Νόμπελ Gerard 't Hooft μιλά για ντετερμινισμό πίσω από την κβαντική. Ο Κάρλο Ροβέλι βλέπει πεπερασμένα κομμάτια στη βάση του σύμπαντος.

Ο Πάλμερ πάει παραπέρα.

Πώς το Δοκιμάζουμε (Το Σημαντικό)

Δεν είναι θεωρία στον αέρα. Ο Πάλμερ φτιάχνει πειράματα για να αποδειχθεί ή να καταρριφθεί.

Π.χ. Οι κβαντικοί υπολογιστές ίσως χτυπήσουν "ταβάνι". Λένε ότι δουλεύουν με άπειρα "πιθανά" ταυτόχρονα. Αν αυτά δεν υπάρχουν, σταματάνε νωρίς. Αυτό θα το δείξει.

Συμπέρασμα

Μην πετάξεις πιθανότητες ακόμα. Ο Πάλμερ θέλει πειράματα, όχι φαντασιώσεις.

Αλλά σκέψου: 100 χρόνια πιστεύουμε στο χάος. Άνετα. Κι αν είναι λάθος των μαθηματικών;

Το σύμπαν μπορεί να είναι τακτοποιημένο, απλά δεν το 'πιασε το μάτι μας.

Φυσική που ρωτάει άβολα. Μου αρέσει.