Όταν η Εξέλιξη Παραδίδει Μαθήματα Τρέλας
Φαντάσου εννέα σαγονιάρια σαν να τα 'χε στρίψει με το ζόρι ένας τρελός οδοντίατρος. Αυτό ακριβώς βρήκαν παλαιοντολόγοι κοντά στον Αμαζόνιο στη Βραζιλία. Και σου λέει: γιατί άραγε η φύση δεν διόρθωσε ποτέ αυτό το "λάθος";
Τα οστά ανήκουν σε νέο είδος, το Tanyka amnicola. Το όνομα από γλώσσα Γκουαρανί: "σαγόνι" και "κοντά στο ποτάμι". Ιδανικό για πλάσμα με τόσο περίεργο σαγόνι.
Ένα Ζωντανό Ιχνοφossil από Παλιά
Το πράγμα γίνεται ακόμα πιο τρελό. Το Tanyka έζησε πριν 275 εκατομμύρια χρόνια. Ήταν ήδη "παμπάλαιο" τότε. Σαν να βρεις δεινοσαυράκι δίπλα σε δεινόσαυρους που ήτανε ξεπερασμένοι.
Θυμάσαι το πλατύποδα, που γεννάει αυγά σαν ερπετό; Έτσι και το Tanyka. Ανήκε σε αρχαίο κλαδί τετραπόδων – δηλαδή όλα τα σπονδυλωτά με τέσσερα άκρα. Οι καινούργιοι τύποι κατέκτησαν τον πλανήτη, αυτό έμενε ήρεμο σε λίμνες γλυκού νερού.
Η Στροφή Δεν Είναι Ατύχημα – Είναι Σχεδιασμός
Πρώτα νόμιζαν ότι κάτι πήγε στραβά. Τραύμα; Παθολογία; Όχι. Εννέα ίδια σαγονιάρια, μερικά άψογα.
"Το ψάξαμε χρόνια", είπε ο επικεφαλής Jason Pardo. "Δεν γίνεται να 'ναι σύμπτωση. Έτσι ήταν φτιαγμένο το ζώο."
Και αυτό είναι που το κάνει φοβερό. Η φύση διάλεξε αυτή την περίεργη μορφή για κάποιον λόγο.
Σαγόνι-Τρίψιμο Σαν Ράβδος Τυριού
Το μυστικό; Ένα μηχάνημα άλεσης. Τα δόντια μας κοιτάνε πάνω. Στα δικά του, βγαίνουν πλάγια, προς τα έξω. Και μέσα στο κάτω σαγόνι, μικροδόντια – denticles – φτιάχνουν τραχιά επιφάνεια. Το πάνω σαγόνι ίδιο. Κλείνει το στόμα και τρίβονται σαν τρίφτης.
Δεν ήταν για κρέας. Ήταν για φυτά. Το Tanyka ίσως το πιο παλιό φυτοφάγο σπονδυλωτό που ξέρουμε.
Τι Άλλο Κρύβεται;
Δεν ξέρουμε ακόμα πώς έμοιαζε ολόκληρο. Μοιάζει με σαλαμάνδρα με μακρύ ρύγχος, γύρω στα 90 εκατοστά. Χωρίς πλήρες σκελετό, μαντεύουμε.
"Χρειάζεται σαγόνι με κρανίο", λέει ο Ken Angielczyk από το Field Museum. "Αλλιώς, εικασίες."
Γιατί Μετράει (Και Είναι Παράξενο)
Το Tanyka δείχνει: η εξέλιξη πειραματίζεται. Βρίσκει λύσεις που δουλεύουν και τις κρατάει. Δεν χρειάζεται πάντα "βελτίωση".
Αυτό το στριφνό σαγόνι έλυνε πρόβλημα: άλεσμα φυτών. Λειτουργούσε εκατομμύρια χρόνια.
Υπενθύμιση: η φύση δεν τρέχει πάντα μπροστά. Μερικές φορές απλά... μένει. Με όλες τις στροφές της.