Napoleon’s geheime code is gekraakt: Hoe AI een eeuwenoud raadsel oplost
Stel je voor: je bent een historicus en je vindt een vergeeld, broos briefje uit 1809. Het is een brief van Napoleon Bonaparte zelf, geschreven om zijn legers te coördineren voor een enorme veldtocht. Maar er is een probleem: het papier staat vol met een chaotische brij van getallen, letters en vreemde, handgetekende symbolen.
Decennialang stond deze brief op de lijst van 'onoplosbare' documenten. Het was een klein stukje geschiedenis dat letterlijk 'op slot' zat, simpelweg omdat het voor mensen te tijdrovend was om alle symbolen één voor één over te schrijven en te ontcijferen.
Maar pak je popcorn er maar bij, want AI heeft de code zojuist gekraakt.
De "onmogelijke" klus
De AI-engineer Carter Church besloot onlangs een experiment uit te voeren met het Astra-model van OpenAI. Laten we eerlijk zijn: een code kraken is voor een wiskundige niet per se 'moeilijk'. Het echte probleem is het enorme handwerk. Het is monnikenwerk.
Om dit raadsel op te lossen, moest de AI een complexe, meerstaps workflow uitvoeren. In normaal Nederlands: de computer moest verschillende taken tegelijkertijd uitvoeren:
- Scannen en transcriberen: Meer dan 1.300 slordige, handgetekende symbolen herkennen op een wazige afbeelding.
- Catalogiseren: Bijhouden welke tekens er zijn om te ontdekken dat er in totaal 155 unieke symbolen werden gebruikt.
- De code ontcijferen: Berekenen welk symbool bij welke letter hoort.
- Controleren: Historische gegevens checken om te zien of de data over locaties en data wel logisch klopten.
Wat voor een team specialisten weken of zelfs maanden aan zwoegen zou kosten, deed de AI in slechts zes uur.
Wat was de geheime boodschap?
Wat probeerde die man daar nou eigenlijk te zeggen? De brief was een cruciaal militair bericht voor zijn stiefzoon, Eugène, de vicerijk van Italië. Het bevatte de exacte posities van de Franse en geallieerde legers, vlak voordat Oostenrijk aanviel.
Het was een soort 'voor de zekerheid'-bericht. Mocht de koerier worden gevangengenomen, dan zag de vijand alleen maar willekeurige krabbels in plaats van Napoleons masterplan.
Waarom dit een revolutie is (en niet alleen voor historici)
Je denkt misschien: "Leuk, een opgelost puzzeltje. Maar wat heb ik eraan?"
Hier komt het echt interessante gedeelte: dit gaat niet alleen over Napoleon. Dit is een blauwdruk voor de toekomst van hoe we met 'verborgen' data omgaan.
Church wijst erop dat er in bijna elk vakgebied — van de archeologie tot de geneeskunde — een enorme berg aan onontsluitbare data ligt. De informatie is er wel, maar het is te complex, te rommelig of te tijdrovend voor mensen om het snel te verwerken. Experts hebben het te druk om maandenlang één enkel document te transcriberen.
AI verandert de regels van het spel. Het fungeert als de ultieme assistent die verschillende disciplines combineert (zoals handschriftherkenning én wiskunde) om geheimen te onthullen die eeuwenlang voor onze neus verborgen bleven.
Het is een fascinerend idee: de volgende grote historische ontdekking komt misschien niet door een enorme opgraving in de grond, maar door iemand die achter een computer zit en een AI vraagt: "Kun jij deze rommelige krabbels eens lezen?"