De zwaarste keuze voor ruimtereizigers

Stel je voor: je stuurt een auto die al 49 jaar non-stop rijdt. De motor pruttelt nog, maar hij wordt zwakker. Wat doe je? Doorgaan tot hij plots uitvalt, of slim wat uitzetten om verder te komen? Precies dat overkwam NASA met Voyager 1, ons verste ruimtescheepje.

Op 17 april zette het team het LECP-experiment uit. Dat meet lage-energiedeeltjes en draait sinds de lancering in 1977. Geen ramp, maar een slimme zet om te overleven.

Waarom dit oude instrument eraan moest geloven

Voyager 1 haalt stroom uit een plutonium-batterij. Radioactief spul dat langzaam warmte maakt, en die warmte wordt elektriciteit. Klinkt futuristisch, hè?

Het probleem: elke jaar zakt de stroom met 4 watt. Na bijna 50 jaar is dat een hoop verlies. Alles aanhouden lukt niet meer.

Het LECP deed goud waard werk. Het ving ionen en elektronen op in de ruimte voorbij ons zonnestelsel. Ontdekte drukgolven en dichtheidsveranderingen in dat lege niemandsland. Puur baanbrekend.

Maar geen wetenschap als het schip doodvalt.

Het moment van de waarheid

In februari 2026 deed Voyager 1 een routinebeweging. Plots een stroomdip. Alarm! Bij nog minder stroom schakelt het schip zelf alles uit. Dat kan kapotmaken en herstel onmogelijk maken.

Dus: nu uitzetten, op ons tempo, terwijl de rest draait. "Niemand wil een instrument kwijt, maar het is de slimste optie," zei missiemanager Kareem Badaruddin van NASA's Jet Propulsion Lab. Terecht. Eén offer voor het hele schip redden.

Jarenlange planning, geen paniek

Wat ik bewonder: NASA had dit allang bedacht. Jaren geleden maakten ze een lijstje: welke instrumenten wanneer uit. Zo blijft de beste wetenschap het langst aan.

Voyager 1 begon met tien instrumenten. Zeven zijn al offline. LECP stond volgende. Tweeling Voyager 2 zette het zijne al uit in maart 2025.

Zelfs een klein motortje van 0,5 watt blijft draaien. Minder dan een nachtlampje. Waarom? Mocht stroom overblijven, kan het LECP misschien herstarten. Briljant vooruitdenken.

Het Grote Plan: Operatie Big Bang

Ze geven niet op. Komt "Big Bang" eraan. Geen grap, maar een massale omschakeling. Meerdere gulzige onderdelen vervangen door zuinige. Dat spaart stroom voor jaren extra warmte en werking.

Eerst testen op Voyager 2 in mei-juni 2026 – die heeft meer reserves. Werkt het, dan Voyager 1 vanaf juli. En wie weet: LECP weer aan!

Waarom dit verhaal me raakt

Eerlijk? Het grijpt me aan. In 1977 de ruimte in, voor pc's, internet, voor mijn tijd. Ze sturen nog data, commando's doen er 23 uur over.

LECP snuffelde 50 jaar in interstellaire ruimte, uniek voor Voyager 1 en 2. Geschiedenis.

Uitzetten voelt als afscheid. Maar het toont ons vernuft: langer leven dan ooit gedacht. Ingenieurs vechten slim door.

Nog twee instrumenten meet plasma en magnetisme. Met geluk blijven we data krijgen. Geen einde, nieuw hoofdstuk.