Hoe je door de ruimte reist zonder brandstof te verspillen

Stel je voor dat je snelheid leent van een planeet terwijl je erlangs scheert. Precies dat is NASA onlangs gelukt met de sonde Psyche. En eerlijk? Dit soort trucjes horen tot de mooiste staaltjes van ruimtevaart.

Op 15 mei vloog Psyche op slechts 4.600 kilometer langs Mars. Dat is dichterbij dan de afstand tussen Amsterdam en Londen. De zwaartekracht van de planeet gaf de sonde een flinke zet: ruim 1.600 kilometer per uur extra snelheid. Daarna koerste Psyche recht op zijn uiteindelijke doel af: een metalige planetoïde in de planetoïdengordel.

Dit heet een zwaartekrachtsslinger. In plaats van kostbare brandstof te verstoken, gebruikte NASA Mars als een soort katapult.

De berekening die maanden van tevoren klaar moest zijn

Het bijzondere zit ’m in de precisie. Alles moest tot op de seconde kloppen. Eén kleine fout en Psyche miste Mars of botste er zelfs tegenaan. Maar de radiosignalen die terugkwamen naar de Aarde lieten zien dat de sonde exact op koers lag.

“We zien dat Mars de snelheid met 1.600 kilometer per uur heeft verhoogd en de baan een graad heeft gekanteld,” vertelde navigatieleider Don Han van NASA’s Jet Propulsion Laboratory. De aankomst bij planetoïde Psyche staat nu gepland voor augustus 2029.

Dat is rekenwerk waar je stil van wordt.

Een onverwachte fotosessie onderweg

Tijdens de scheervlucht besloot het team meteen alle camera’s en sensoren te testen. Waarom wachten tot je op je eindbestemming bent?

Terwijl Psyche Mars naderde, verscheen de planeet als een dunne sikkel op de foto’s. De atmosfeer strooide het zonlicht verder uit dan verwacht. Daarna, toen de sonde van de nachtkant naar de dagkant schoot, maakte hij duizenden opnamen van het oppervlak.

Het voelde bijna als een toeristische tussenstop.

Die foto’s zijn goud waard. Ze helpen de instrumenten te ijken voordat het echte werk begint. “We kunnen nu onze software verfijnen,” zegt Jim Bell, verantwoordelijk voor de camera’s aan Arizona State University.

Wat is dat mysterieuze object eigenlijk?

Planetoïde Psyche is ongeveer 280 kilometer breed en lijkt grotendeels uit metaal te bestaan. Wetenschappers vermoeden dat het de ontblote kern is van een oerplaneet die nooit helemaal is afgebouwd. Als dat klopt, kijken we voor het eerst in het binnenste van een rotsachtige wereld.

Op Aarde ligt ons eigen metaalhart vierduizend kilometer diep. Hier krijgen we het misschien gratis te zien.

Psyche zal maandenlang rond de planetoïde cirkelen, van verschillende hoogtes metingen doen en kaarten maken. Het is een geologisch röntgenonderzoek van de vroege zonnestelsel.

Waarom dit méér is dan een technische stunt

We kunnen een ruimtesonde nu zo nauwkeurig besturen dat we planeten als stuurraderen gebruiken. We testen apparatuur halverwege de reis, zodat alles perfect werkt als we miljoenen kilometers verderop aankomen.

Dat is niet alleen knap. Het laat zien dat we steeds slimmer worden in het verkennen van ons zonnestelsel. En dat is, eerlijk gezegd, best bijzonder.