Wat doe je met duizend dobbelstenen?

Stel je voor: je graaft in de grond en vindt meer dan duizend botten. Niet zomaar botten, hoor. Dobbelstenen. Van bot. Zo'n tweeduizend jaar oud.

Vreemd, toch?

Ik bedoel, eentje vind je nog wel. Romeinen speelden graag spelletjes, dat weten we. Maar duizenden? Op één plek? Dat roept vragen op.

Laten we even naar Grand gaan, een Rustig Dorpje in het noordoosten van Frankrijk. Tegenwoordig rijd je er zo doorheen. Niks bijzonders. Maar tweeduizend jaar geleden? Toen was dit de bom. Een amfitheater voor 17.000 man — groter dan menig Amerikaans footballstadion. Een immense basiliek met beschilderde muren en mozaïekvloeren. Thermen met een genezende tempel voor de god Apollo Grannus.

Kortom: een Romeins kuuroord met entertainmentfaciliteiten. Tsja, rustig is anders.

Tijdens opgravingen bij die enorme basiliek kwamen de dobbelstenen tevoorschijn. Eerst een paar. Toen nog een paar. En voor ze het wisten: meer dan duizend stuks, allemaal bij elkaar vlak bij de fundering.

Maar hier wordt het pas echt interessant.

Elk dobbeltje — en ik heb het gechecked — volgt precies hetzelfde systeem dat wij vandaag gebruiken. Tegenoverliggende kanten tel je op tot zeven. Een en zes, twee en vijf, drie en vier. Dat trucje? Verrassing: het werd meer dan duizend jaar eerder al bedacht door Egyptische dobbelsteemakers.

Sommige dobbelstenen hebben minuscule gaatjes gevuld met was en houtskool, zodat de stippen beter zichtbaar waren tegen het lichte bot. Best bijzonder voor zoiets kleins, vind je niet?

Dus wat gebeurde hier? Een Romeinse dobbelsteenfabriek? Ceremonieel gebruik? Was iedereen in Grand plotseling verslaafd aan gokken? Of — en dit is mijn persoonlijke favoriet — hebben we per ongeluk het eerste Romeinse casino van Frankrijk ontdekt?

Okay, misschien iets te enthousiast. Bij de opgraving kwamen ook gewone spullen naar boven: aardewerk, munten, naalden, schoennagels. Dagelijkse rommel dus. Dit was geen heilige dobbelsteentempel.

De waarheid? Niemand weet het.

En precies dát maakt archeologie zo ongelooflijk cool. We kunnen gebouwen bewonderen, voorwerpen dateren, materialen analyseren. Maar soms komt het verleden gewoon met een raadsel aanzetten en zegt: "Los dit maar eens op."

Tot die tijd fantaseer ik over de epische Romeinse bordspelsessies die hier plaatsvonden. Mijn gok? Een oud-Gallische versie van Yahtzee.

Jij denkt dat hier gebeurde? Ik hoor het graag.