Je groenten en fruit kunnen je hersenen stiekem beïnvloeden
Stel je voor: je haalt een zak appels mee naar huis en die appels dragen een stof mee die de hersenen van je kind langzaam kan veranderen. Dat klinkt misschien overdreven, maar nieuw onderzoek laat zien dat er wel degelijk reden tot zorg is.
Wetenschappers van Columbia University, Children's Hospital Los Angeles en USC hebben een verband gevonden tussen een veelgebruikte pesticide en veranderingen in de hersenen van kinderen. Het gaat om chlorpyrifos, een insecticide dat nog steeds op gewassen mag worden gespoten. Blootstelling tijdens de zwangerschap blijkt blijvende sporen na te laten.
De schade is blijvend
De onderzoekers volgden meer dan 270 kinderen van moeders die in landbouwgebieden woonden. Ze keken naar de hoeveelheid pesticide in het bloed van de moeders tijdens de zwangerschap. Later, toen de kinderen tussen de zes en veertien jaar oud waren, lieten de hersenfoto’s en motorische tests duidelijke verschillen zien.
De hersenen van een baby in de buik bouwen razendsnel nieuwe verbindingen aan. Een chemische stof die daarbij störend werkt, kan dat proces verstoren. En als de verbindingen eenmaal verkeerd zijn gemaakt, krijg je ze niet zomaar weer terug.
Nog steeds toegestaan
Veel mensen denken dat chlorpyrifos al verboden is. Dat klopt maar ten dele. Sinds 2001 mag het middel niet meer gebruikt worden in woningen, maar het is nog steeds legaal om het te gebruiken op landbouwgewassen. Wie dichtbij een farm woont, of producten koauft dat niet orgaanisch is, loopt dus nog steeds risico. De stof kan via de lucht meegaan en ook in de omgeving neerslaan.
Niet alleen chlorpyrifos
Chlorpyrifos hoort bij een grotere groep stoffen die organofosfaten heten. Wetenschappers vermoeden dat al deze middelen een vergelijkbare invloed hebben op de ontwikkelende hersenen. Dit onderzoek is dus waarschijnlijk niet het laatste dat we horen van deze groep stoffen.
Wat kun je zelf doen?
Als je wilt verminderen wat je binnenkrijgt, heb je een paar simpele opties:
- Was groente en fruit goed. Dat neemt niet alles weg, maar helpt al een deel te verwijderen.
- Kies vaker voor biologisch, zeker als je zwanger bent of jonge kinderen hebt. Denk aan bessen, sla en andere producten die veel pesticide-residuen kunnen hebben.
- Laat je stem horen. Meer mensen die de risico’s kennen, betekent meer druk om deze middelen te verbieden of te beperken.
- Blijf op de hoogte. Deze studies komen van serieuze universiteiten en ziekenhuizen, zo’n signaal is niet zomaar te negeren.
De kloof tussen weten en doen
Het vervelendste aspect van deze kwestie is dat we al jaren weten dat chlorpyrifos de hersenen schaadt. De wetenschap is sterk, but de regels lopen nog steeds achter. Dat betekent dat vooral zwangere vrouwen en kinderen in de buurt van landbouwgebieden nog steeds blootstaan aan een stof die hun toekomstige ontwikkeling kan interfereeren.
Dit onderzoek voegt weer een steen toe aan een stevige muur van evidence. De hoop is dat zulke resultaten uiteindelijk leiden tot betere regels of meer informatie voor mensen om zich zelf te beschermen. De hersenen van een kind zijn te belangrijk om aan toeval over te laten.