Εντάξει, ώρα για εξομολόγηση: μου αρέσει όταν οι επιστήμονες παραδέχονται ότι μπορεί να κάνουν λάθος. Γιατί ας είμαστε ειλικρινείς, το να καταλάβεις πώς λειτουργεί ολόκληρο το σύμπαν είναι δύσκολο. Πραγματικά δύσκολο.
Φανταστείτε λοιπόν την ικανοποίησή μου όταν έπεσα τυχαία πάνω σε μια πρόσφατη έρευνα που υποδηλώνει ότι η σκοτεινή ενέργεια — μία από τις πιο ευρέως αποδεκτές έννοιες στη σύγχρονη φυσική — μπορεί στην πραγματικότητα να μην υπάρχει. Προσοχή, spoiler: το σύμπαν δεν επιταχύνεται στην διαστολή του, και όλα όσα νομίζαμε ότι γνωρίζαμε μπορεί να χρειάζονται μια σοβαρή επανεξέταση.
Τι είναι ακριβώς η Σκοτεινή Ενέργεια;
Πριν βουτήξουμε στο δράμα, ας βεβαιωθούμε ότι όλοι είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Η σκοτεινή ενέργεια είναι ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο το σύμπαν εξηγεί γιατί φαίνεται να διαστέλλεται όλο και πιο γρήγορα με την πάροδο του χρόνου. Βλέπετε, όταν οι αστρονόμοι παρατήρησαν μακρινά εκρήγνυμενα άστρα (υπερκαινοφανείς τύπου Ia, αν θέλετε να γίνετε τεχνικοί), παρατήρησαν κάτι περίεργο: το φως από αυτά τα κοσμικά πυροτεχνήματα ήταν πιο αμυδρό από το αναμενόμενο, υποδηλώνοντας ότι η διαστολή του σύμπαντος επιταχυνόταν στην πραγματικότητα.
Αυτό ήταν μια μεγάλη ανακάλυψη όταν έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Τόσο μεγάλη, μάλιστα, που χάρισε στους ερευνητές πίσω από αυτήν το Βραβείο Νόμπελ το 2011. Η ιδέα ήταν ότι κάποια μυστηριώδης «σκοτεινή ενέργεια» — κάπως σαν μια αόρατη δύναμη αντι-βαρύτητας — απωθούσε τα πάντα μακριά.
Οι περισσότεροι κοσμολόγοι έχουν πειστεί αρκετά από αυτή την ιδέα έκτοτε. Έχει ενσωματωθεί στο τυπικό μας μοντέλο του σύμπαντος, που είναι ουσιαστικά το κοσμικό ισοδύναμο της μυστικής συνταγής ενός σεφ.
Αλλά τώρα υπάρχει μια ανατροπή
Εμφανίζεται ο Καθηγητής Subir Sarkar από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μαζί με ερευνητές του Ινστιτούτου Θεμελιώδους Έρευνας Tata στην Ινδία. Αυτοί οι άνθρωποι αποφάσισαν να ρίξουν μια νέα ματιά στα ίδια δεδομένα υπερκαινοφανών που χρησιμοποιούν όλοι οι άλλοι — συγκεκριμένα σε κάτι που ονομάζεται σύνολο δεδομένων Pantheon+, το οποίο περιέχει παρατηρήσεις περισσότερων από 1.700 από αυτά τα πεθαμένα άστρα.
Εδώ γίνεται ενδιαφέρον: οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η φωτεινότητα των υπερκαινοφανών τύπου Ia μπορεί στην πραγματικότητα να εξαρτάται από κάτι που κανείς δεν είχε λάβει πλήρως υπόψη πριν — την ηλικία των άστρων που εκρήγνυνται. Αν δεν διορθώσετε προσεκτικά αυτό το παράγοντα, μπορεί λανθασμένα να καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι το σύμπαν επιταχύνεται, ενώ στην πραγματικότητα κάνει κάτι εντελώς διαφορετικό.
«Βρήκαμε ότι η φωτεινότητα των υπερκαινοφανών τύπου Ia εξαρτάται από την ηλικία των άστρων από τα οποία προέρχονται», εξήγησε ο Καθηγητής Sarkar. «Αν αυτό το φαινόμενο δεν ληφθεί υπόψη, μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένο συμπέρασμα ότι ο ρυθμός διαστολής επιταχύνεται».
Μόλις εφάρμοσαν αυτή τη διόρθωση; Τα στοιχεία για την κοσμική