Εντάξει, πρέπει να ετοιμάσετε τις αισθήσεις σας για αυτό, γιατί ο κόσμος της γενετικής μόλις έγινε πολύ πιο περίεργος — και πολύ πιο ενδιαφέρων.
Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Cornell ανακάλυψαν πρόσφατα κάτι που, ειλικρινά, ακούγεται σαν να προέρχεται από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Βρήκαν ένα ανθρώπινο γονίδιο που μπορεί στην πραγματικότητα να μετακινείται μέσα στο DNA σας, ενώ ταυτόχρονα εκτελεί ένα σημαντικό καθήκον στον εγκέφαλό σας. Αυτά τα δύο χαρακτηριστικά δεν θα έπρεπε να μπορούν να συνυπάρχουν, αλλά κάπως το κάνουν.
Περιμένετε, τα γονίδια μπορούν να «πηδήξουν»;
Αφήστε με να γυρίσω λίγο πίσω, γιατί η έννοια των «πηδητών γονιδίων» μπορεί να είναι νέα για ορισμένους από εσάς.
Φανταστείτε το DNA σας ως ένα τεράστιο εγχειρίδιο οδηγιών για το χτίσιμο εσάς — κάθε κύτταρο, κάθε χαρακτηριστικό, κάθε ιδιοκολκία. Γιαเวลό μήνες, οι επιστήμονες υπέθετεσαν ότι αυτό το εγχειρίδιο ήταν αρκετά σταθερό. Οι σελίδες (γονίδια) έμεναν εκεί που ήταν.
Αλλά μετά ήρθε η ανακάλυψη των transposons, γνωστά και ως «πηδητά γονίδια». Αυτά είναι τμήματα DNA που μπορούν κυριολεκτικά να κόψουν τον εαυτό τους από ένα σημείο του γονιδιώματος και να τον επικολλήσουν κάπου αλλού. Σκεφτείτε τα σαν γενετικούς νομάδες που αρνούνται να μείνουν σε ένα μέρος.
Εδώ είναι το εκπληκτικό κομμάτι: περίπου το μισό ολόκληρου του γονιδιώματός σας αποτελείται από αυτά τα υπολείμματα transposons από εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης. Τα περισσότερα είναι «συνταξιούχοι» και δεν κινούνται πια. Είναι σαν παλιοί hippies που κάποτε ήταν περιغامητές, αλλά τώρα απλώς κάθονται και βλέπουν τηλεόραση.
Το γονίδιο που δεν ήθελε να κάτσει ακίνητο
Τι λοιπόν κάνει το BC200 τόσο ξεχωριστό;
Κανονικά, όταν η εξέλιξη «δανείζεται» ένα από αυτά τα πηδητά γονίδια για έναν χρήσιμο σκοπό — μετατρέποντάς το σε ένα κανονικό γονίδιο που κάνει κάτι σημαντικό για το κύτταρο — συνήθως απενεργοποιεί την ικανότητα μετακίνησης. Είναι σαν να παίρνετε έναν περιπλανώμενο ταξιδιώτη και να του δίνετε μια δουλειά σε γραφείο. Καταsettle (κάθεται). Η κινητικότητα εξαφανίζεται.
Αλλά το BC200; Το BC200 είπε «όχι, θα τα κάνω και τα δύο».
Αυτό το μικρό γονίδιο είναι ενεργό στους νευρώνες σας (κύτταρα του εγκεφάλου), όπου φαίνεται να βοηθά στη ρύθμιση της παραγωγής πρωτεϊνών. Οι επιστήμονες το γνωρίζουν από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Αυτό που δεν ήξεραν μέχρι τώρα είναι ότι διαθέτει ακόμα την ικανότητα να πηδάει γύρω στο γονιδίωματά σας.
«Αυτό το γονίδιο δημιουργήθηκε από ένα κινητό στοιχείο αλλά έχει διατηρήσει την κινητικότητά του και ταυτόχρονα εξυπηρετεί σαφώς μια κυτταρική λειτουργία», εξήγησε ο ερευνητής Cedric Feschotte. «Κάπως η εξέλιξη δεν κατάφερε να ξεχωρίσει αυτά τα δύο πράγματα».
Με άλλα λόγια, το BC200 είναι ουσιαστικά ένας άνθρωπος που κατάφερε να αποκτήσει μια σταθερή καριέρα και ταυτόχρονα κάνει αυθόρμητα ταξίδια κάθε Σαββατοκύριακο. Δεν υποτίθεται να λειτουργεί έτσι!
Βρέθηκε σε ιό; Αυτό είναι πραγματικά μια ανατροπή!
Αλλά περιμένετε — γίνεται ακόμα πιο περίεργο.
Οι ερευνητές δεν έψαχναν καν για το BC200 όταν έπεσαν πάνω σε αυτή την ανακάλυψη. Το βρήκαν κρυμμένο μέσα σε έναν ιό pox — συγκεκριμένα, τον ιό molluscum contagiosum, που προκαλεί βୁρδούλακια στο δέρμα.
Τότε πώς το ανθρώπινο γονίδιο του εγκεφάλου κατέληξε μέσα σε έναν ιό; Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πιθανότατα «πήδηξε» στον ιό ενώ αυτός geïновиζε τα κύτταρα του δέρματος κάποιου. Ο ιός ουσιαστικά πήρε μαζί του έναν «συνταξιδιώτη».
Είναι σαν ο ιός να πέρασε από το «μολύνει ανθρώπινα κύτταρα» στο «κουβαλάει ένα κομμάτι ανθρώπινο γενετικό υλικό». Η φύση είναι πραγματικά τόσο περίεργη μερικές φορές.
Πρέπει να ανησυχούμε;
Εδώ τα πράγματα γίνονται λίγο πιο σοβαρά.
Το BC200 δεν κάθεται απλώς ήρεμα στους νευρώνες. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι εμφανίζεται σε υψηλότερα επίπεδα στους εγκεφάλους ανθρώπων με νόσο Alzheimer. Εκφράζεται επίσης ανώμαλα σε διάφορους όγκους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού.
Τώρα, πριν μπείτε σε κατάσταση πανικού, ας είμαι σαφής: δεν ξέρουμε ακόμα τι σημαίνει αυτό. Το γονίδιο ίσως να συνεισφέρει στη νόσο, ή ίσως είναι απλώς ένας αθώος παρευριστής που παράγεται σε μεγαλύτερη ποσότητα όταν κάτι άλλο πάει στραβά.
Αλλά ο ανησυχητικός ενδεχόμενος είναι αυτός: αν το BC200 μπορεί ακόμα να πηδάει, μήπως πηδάει ακόμα σε καταστάσεις νόσου; Ίσως στα καρκινικά κύτταρα ή στα κατεστραμμένα κύτταρα του εγκεφάλου, αυτό το γονίδιο να εισχωρεί σε νέα σημεία και να προκαλεί δυνητικά μεταλλάξεις.
Αυτό είναι σίγουρα κάτι που οι ερευνητές θέλουν να διερευνήσουν περαιτέρω.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Ειλικρινά; Απλώς αγγίζουμε την επιφάνεια.
Αυτή η ανακάλυψη αμφισβητεί την κατανόησή μας για το πώς λειτουργούν και εξελίσσονται τα γονίδια. Υποδηλώνει ότι η γραμμή μεταξύ «πηδητού γονιδίου» και «κανονικού γονιδίου» μπορεί να είναι πιο θολή από όσο νομίζαμε.
Για εμένα, αυτό που είναι πιο συναρπαστικό είναι αυτό που μας λέει για την ίδια την εξέλιξη. Δεν είναι κάποια καθαρή, τακτοποιημένη διαδικασία όπου τα πράγματα κατηγοριοποιούνται και μένουν στη θέση τους. Η εξέλιξη είναι ακατάστατη και δημιουργική, διατηρώντας μερικές φορές λειτουργίες που λογικά δεν θα έπρεπε να συνυπάρχουν.
Οπότε, την επόμενη φορά που κάποιος θα σας πει ότι το DNA σας είναι απλώς ένα στατικό εγχειρίδιο οδηγιών, μπορείτε να του μιλήσετε για το BC200 — το ανταρτικό μικρό γονίδιο που αρνήθηκε να επιλέξει μια μονοπάτι.
Μα δεν είναι η επιστήμη θαυμαστή;
Πηγή: ScienceDaily