Η Ελληνική Αναδημοσίευση

Βρήκαν την «Πόρτα» που Χρησιμοποιεί ο Παρκινσον

Φαντάσου έναν διαρρήκτη που μπαίνει σπίτι-σπίτι στη γειτονιά σου, και κανείς δεν ξέρει ποια κλειδιά έχει αντίγραφα. Κάπως έτσι λειτουργεί η νόσος Παρκινσον στον εγκέφαλο — και ίσως μόλις βρήκαμε την κλειδαριά που προσπαθεί να σπάσει.

Ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Yale εντόπισαν δύο πρωτεΐνες που λειτουργούν σαν «πόρτες εισόδου» για την τοξική πρωτεΐνη της νόσου. Η ανακάλυψη δημοσιεύτηκε στο Nature Communications και θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε αυτή την ασθένεια.

Ας δούμε γιατί είναι τόσο σημαντικό.

Τι Συμβαίνει στον Εγκέφαλο με τον Παρκινσον

Ο εγκέφαλός σου έχει δισεκατομμύρια νευρώνες που επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους. Στη νόσο Παρκινσον, μια πρωτεΐνη που λέγεται άλφα-συνουκλεΐνη αρχίζει να διπλώνεται λάθος — σαν να βάζεις ένα κομμάτι αλουμινόχαρτου στην πίεση και να βγαίνει ζαρωμένο.

Αυτά τα λάθος διπλώματα συγκεντρώνονται μέσα στους νευρώνες, κυρίως σε μια περιοχή που ονομάζεται μέλαινα ουσία. Εκεί παράγονται τα ντοπαμινεργικά κύτταρα, αυτά που ελέγχουν τις κινήσεις μας.

Καθώς αυτοί οι νευρώνες πεθαίνουν, εμφανίζονται τα γνωστά συμπτώματα: τρέμουλο, δυσκαμψία, προβλήματα ισορροπίας, αργές κινήσεις.

Το ανησυχητικό; Οι νευρώνες που πεθαίνουν απελευθερώνουν αυτές τις λάθος-διπλωμένες πρωτεΐνες, που μετά μολύνουν τους διπλανούς υγιείς νευρώνες. Σαν μια αργή μόλυνση που εξαπλώνεται στον εγκέφαλο. Και μέχρι τώρα, δεν ξέραμε πώς ακριβώς μπαίνει η τοξική πρωτεΐνη στα υγιή κύτταρα.

Η Ανακάλυψη της «Πόρτας»

Αυτό ακριβώς ήθελαν να λύσουν οι ερευνητές του Yale, με επικεφαλής τον Dr. Stephen Strittmatter. Η μέθοδός τους ήταν έξυπνη: δημιούργησαν χιλιάδες ομάδες κυττάρων, κάθε μία με διαφορετική επιφανειακή πρωτεΐνη, και μετά εξέτασαν ποιες επικοινωνούσαν με την κατεστραμμένη άλφα-συνουκλεΐνη.

Από 4.400 υποψήφιες, μόνο 16 έδειξαν αλληλεπίδραση. Και μόνο δύο ξεχώρισαν: οι πρωτεΐνες mGluR4 και NPDC1. Αυτές δεν είναι τυχαίες πρωτεΐνες — βρίσκονται ακριβώς στους νευρώνες που παράγουν ντοπαμίνη, αυτούς που χτυπάει πιο σκληρά η νόσος.

Όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν ή μπλόκαραν αυτές τις πρωτεΐνες, η τοξική άλφα-συνουκλεΐνη δεν μπορούσε να μπει στα κύτταρα. Σε πειραματόζωα, αυτό σήμαινε ότι δεν εμφάνισαν τις χαρακτηριστικές συσσωρεύσεις πρωτεϊνών ούτε συμπτώματα Παρκινσον.

Γιατί Μου Δίνει Ελπίδα

Παρακολουθώ την έρευνα για τον Παρκινσον χρόνια. Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι ότι οι περισσότερες θεραπείες απλά διαχειρίζονται τα συμπτώματα. Βοηθούν, μερικές φορές πολύ αποτελεσματικά, αλλά δεν σταματούν την ασθένεια από το να προχωράει.

Αυτή η έρευνα όμως δείχνει προς κάτι διαφορετικό: έναν τρόπο να μπλοκάρουμε την εξάπλωση. Αν μπορούμε να εμποδίσουμε τις λάθος-διπλωμένες πρωτεΐνες να πηδούν από νευρώνα σε νευρώνα, ίσως καταφέρουμε να επιβραδύνουμε ή να σταματήσουμε την ασθένεια.

Σκέψου το σαν να προσπαθείς να περιορίσεις μια πυρκαγιά αντί να αντιμετωπίζεις τον καπνό από ένα κτίριο που ήδη κάηκε.

Η Μεγάλη Εικόνα

Ας μιλήσουμε για το μέγεθος του προβλήματος. Σχεδόν ένα εκατομμύριο Αμερικανοί ζουν με νόσο Παρκινσον σήμερα, και περίπου 90.000 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Καθώς ο πληθυσμός γερνάει, αυτοί οι αριθμοί θα αυξηθούν σημαντικά.

Δεν είναι σπάνια πάθηση που θα εξαφανιστεί με ευχές. Γίνεται μια μεγάλη πρόκληση δημόσιας υγείας.

Ο Dr. Strittmatter είπε κάτι χαρακτηριστικό: «Πώς μπορούμε να σταματήσουμε ή να επιβραδύνουμε τον θάνατο των νευρώνων είναι ένα τεράστιο πρόβλημα. Αυτή είναι η στιγμή να κάνουμε πραγματικές προόδους.»

Δεν θα μπορούσα να διαφωνήσω.

Τι Ακολουθεί

Φυσικά, η έρευνα σε ποντίκια δεν μεταφράζεται αυτόματα σε θεραπείες για ανθρώπους. Έχουμε δει αμέτρητες υποσχόμενες ανακαλύψεις σε τρωκτικά που δεν επιβεβαιώθηκαν στον άνθρωπο. Ο εγκέφαλος είναι περίπλοκος.

Αλλά εδώ έχουμε κάτι συγκεκριμένο: δύο πρωτεΐνες-στόχους που ξέρουμε ότι εμπλέκονται στην εξάπλωση. Αυτό μπορεί να αποτελέσει βάση για νέα φάρμακα.

Πιθανές προσεγγίσεις; Φάρμακα που μπλοκάρουν αυτές τις πρωτεΐνες-πόρτες, γονιδιακές θεραπείες που μειώνουν την παραγωγή τους, ή αντισώματα που πιάνουν την τοξική πρωτεΐνη πριν φτάσει στο κύτταρο.

Η έρευνα αυτή μας πάει από το «δεν ξέρουμε πώς εξαπλώνεται» στο «ξέρουμε ακριβώς ποιες μοριακές πόρτες χρησιμοποιεί». Αυτή η γνώση οδηγεί σε πραγματικές ανακαλύψεις.

Για όποιον ζει με νόσο Παρκινσον, ή έχει αγαπημένο άτομο που επηρεάζεται, αυτά τα ευρήματα είναι μια πραγματική αχτίδα ελπίδας. Δεν είμαστε ακόμα εκεί — αλλά για πρώτη φορά ίσως έχουμε βρει το κλειδί για να σταματήσουμε αυτή την ασθένεια.

Στις επιστήμονες του Yale και στη συνεχή μάχη ενάντια στις νευροεκφυλιστικές νόσους.

Πηγή: ScienceDaily