Λοιπόν, ώρα για εξομολόγηση: έχω μια σχέση αγάπης-μίσους με την ιατρική στατιστική. Από τη μία πλευρά, μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τον κόσμο. Από την άλλη, μπορεί να είναι εξαιρετικά παραπλανητικές αν δεν θέτουμε τα σωστά ερωτήματα.
Αυτό ακριβώς κάνει αυτή τη νέα μελέτη τόσο συναρπαστική.
Ερευνητές στη Δανία μόλις δημοσίευσαν ευρήματα στο JAMA Psychiatry που με οδήνησαν να αναθεωρήσω όσα πίστευα ότι ήξερα για την άνοδο των διαγνώσεων ADHD και αυτισμού. Και πιστεύω ότι το ίδιο μπορεί να κάνει και σε εσάς.
Το Μεγάλο Ερώτημα που Κανείς Δεν Έθετε
Αυτό που συνήθως συμβαίνει όταν οι άνθρωποι μιλούν για την άνοδο των ποσοστών ADHD ή αυτισμού είναι το εξής: κάποιος λέει «ουάου, περισσότερα παιδιά διαγιγνώσκονται από ποτέ!» και στη συνέχεια όλοι συζητούν αν αυτό είναι καλό (καλύτερη ευαισθητοποίηση!) ή κακό (υπερδιάγνωση!). Αλλά αυτή η νέα μελέτη έθεσε ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα.
Αντί να ρωτούν γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις, οι ερευνητές ρώτησαν: Άλλαξε ο τύπος των ατόμων που λαμβάνουν αυτές τις διαγνώσεις;
Πρόκειται για μια λεπτή αλλαγή στη σκέψη, αλλά ανοίγει μια εντελώς νέα προοπτική.
Τι Βρήκε μια Γίγαντιαία Μελέτη
Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από πάνω από 2,1 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους στη Δανία. Σύγκριναν περισσότεους από 71.000 νέους που διαγνώστηκαν με ADHD ή αυτισμό μεταξύ 2012 και 2022 με πάνω από 713.000 που δεν είχαν λάβει καμία από τις δύο διαγνώσεις.
Εδώ είναι που γίνεται ενδιαφέρον.
Παραδοσιακά, ορισμένοι παράγοντες καθιστούν τα παιδιά πιο πιθανό να διαγνωστούν με ADHD ή αυτισμό. Πράγματα όπως η πρόωρη γέννηση, το χαμηλό βάρος γέννησης, η καταγωγή από λιγότερο ευνοημένο socioeconomic background, ή το να έχουν γονείς με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο ή προβλήματα ψυχικής υγείας.
Και ναι, οι νέοι με αυτές τις διαγνώσεις εξακολουθούσαν να έχουν περισσότερα από αυτά τα χαρακτηριστικά σε σχέση με τους συνομηλίκους τους. Αλλά το χάσμα συρρικνωνόταν.
Ας σας δώσω ένα συγκεκριμένο παράδειγμα. Στην αρχή της μελέτης, τα παιδιά που γεννιόνταν με χαμηλό βάρος ήταν 54% πιο πιθανό να λάβουν αργότερα διάγνωση ADHD ή αυτισμού. Μέχρι το τέλος; Ο αριθμός αυτός είχε πέσει στο 17%.
Αυτό είναι μια τεράστια αλλαγή σε μόλις 10 χρόνια.
Παρόμοια μοτίβα εμφανίστηκαν για την πρόωρη γέννηση και διάφορα μέτρα socioeconomic disadvantage. Οι διαφοές δεν εξαφανίζονταν — μικραίναν, σταθερά και συνεχώς.
Τι Συμβαίνει Πραγματικά;
Οι ερευνητές δεν ισχυρίζονται ότι αυτοί οι παράγοντες κινδύνου δεν έχουν σημασία πια. Λένε κάτι πιο λεπτομερές: τα άτομα που λαμβάνουν διαγνώσεις σήμερα μοιάζουν περισσότερο με τον γενικό πληθυσμό από ό,τι τα άτομα που λάμβαναν τις ίδιες διαγνώσεις μια δεκαετία πριν.
Σκεφτείτε για μια στιγμή τι σημαίνει αυτό.
Ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο Magnus Elias Tarp, το διατύπωσε ως εξής: «Αυτό που βρήκαμε είναι ότι οι άνθρωποι που διαγνώστηκαν τα τελευταία χρόνια μοιάζουν περισσότερο με τον γενικό πληθ