De Boom Die de Maan Raakt

Er staat een boom in Taiwan die zo hoog is dat de inheemse Rukai dit er zo mooi over zeggen: "De boom die de maan raakt."

Eerlijk? Nadat ik over deze ontdekking las, denk ik dat ze zichzelf eigenlijk onderschatten.

In 2023 maakten wetenschappers bekend dat ze de hoogste boom van Taiwan — én van heel Oost-Azië — hadden gevonden. Het is een 84,1 meter hoge Taiwanese cipres, een soort antieke conifeer die al miljoenen jaren bestaat. Om dat in perspectief te zetten: dat is ongeveer net zo hoog als een flatgebouw van vijfentwintig verdiepingen. In een bos. Gewoon... groeiend.

Maar hier komt het: dit was geen bekende toeristenattractie. Deze boom had zich gewoonweg in het zicht verborgen, en hem vinden kostte een hele gemeenschap van wetenschappers, klimmers en gewone burgers die bijna tien jaar lang samenwerkten.

Taiwan: Natures Beste Bewaarde Geheim

Voordat we het hebben over de jacht op deze reuzen, moeten we het eerst hebben over waarom Taiwan zo speciaal is.

Dit eiland — ongeveer zo groot als Nederland — is een van de ecologisch meest diverse plekken op aarde. Het telt 258 toppen boven de 3.000 meter, variërend van benauwd tropisch regenwoud op zeeniveau tot koude alpine toendra helemaal bovenin. Ongeveer 60% van het eiland is nog bedekt met bos, met naar schatting 950 miljoen bomen die groeien in de bergen en dalen.

Gedurende een groot deel van de 20e eeuw haalden industriële houtkapbedrijven de primaire bossen van Taiwan kaal. Maar het steilste, meest ontoegankelijke terrein werkte als een natuurlijke vesting en beschermde pockets oerbos tegen de kettingzagen. Deze verborgen toevluchtsoorden werden de laatste bolwerken voor oude bomen — inclusief exemplaren die al meer dan duizend jaar rechtop staan.

De Boomzoekers van Taiwan

Sinds 2014 is een team genaamd de "Boomzoekers van Taiwan" op een missie om de meest bijzondere bomen van het eiland te vinden, te meten en te documenteren. Hun team is best bijzonder: professionele boomklimmers, ecologen, geologen en specialisten in afstandssensoren werken allemaal samen.

Hun eerste grote doorbraak kwam in 2014, toen ze een beroemde groep reusachtige Taiwanese cipressen onderzochten die bekend staat als de "Chilan Drie Zusters." Lokale gemeenschappen wisten al generatieslang van deze bomen, maar niemand had ze ooit wetenschappelijk gemeten. Toen de onderzoekers hun meetinstrumenten tevoorschijn haalden, ontdekten ze dat de hoogste van de drie 69,3 meter hoog was, met een stam van bijna drie meter breed.

In 2017 kwamen professionele klimmers uit Australië om de Drie Zusters te fotograferen, en plotseling begon de wereld aandacht te besteden aan Taiwans verborgen reuzen.

Waarom Reuzenbomen Vinden Moeilijker Is Dan Het Lijkt

Je zou denken dat het vinden van de hoogste boom van Oost-Azië vrij straightforward is. Gewoon... omhoogkijken, toch?

Ach, was het maar zo simpel.

Het punt is dit: oerbossen zijn ongelooflijk dicht. Meerdere lagen aan kruinen creëren een wirwar van groen waar visuele schattingen vanaf de grond heel erg mis kunnen zijn. Tijdens een expeditie nabij Great Ghost Lake — een plek die heilig is voor inheemse volkeren — beklommen onderzoekers een boom die ze schatten op zo'n 80 meter. Het bleek "slechts" 71,7 meter te zijn.

Vanaf de grond ziet alles er immens hoog uit. Maar hoe weet je welke boom de hoogste is als ze allemaal concurreren om hetzelfde stukje hemel?

LiDAR: Laserogen in de Lucht

Het team wist dat ze een betere aanpak nodig hadden. Het doorzoeken van 950 miljoen bomen verspreid over bergen en diepe dalen was simpelweg onmogelijk met traditionele methoden.

Dus ze sloegen de handen ineen met specialisten in afstandssensoren van National Cheng Kung University en begonnen LiDAR te gebruiken.

LiDAR is ongelooflijk cool, als je daar eenmaal in geïnteresseerd bent (en ik absoluut ben). Kort samengevat: je bevestigt een laserscanner aan een vliegtuig, vliegt over het bos en schiet miljoenen laserpulsen naar beneden. Door te meten hoe lang elke puls erover doet om terug te kaatsen, bouwt het systeem een gedetailleerd 3D-model van het terrein en — cruciaal — kan het de hoogte van individuele bomen schatten.

Plotseling werd wat leek op het zoeken naar een speld in een hooiberg theoretisch haalbaar.

De Burgerwetenschappers Die de Dag Redden

Hier wordt het echt interessant.

Zelfs met LiDAR was er een probleem. Taiwans terrein is zo steil en onregelmatig dat geautomatiseerde software voortdurend fouten maakte — bomen incorrect identificeerde als veel hoger dan ze daadwerkelijk waren, vooral wanneer ze nabij kliffen of scherpe hoogteverschillen stonden.

Hoeveel fouten? Het geautomatiseerde systeem identificeerde 93% van de bomen die het markeerde verkeerd.

Dat is waar honderden gewone Taiwanese burgers in het spel kwamen. Vanaf 2020 begonnen ze LiDAR-profielafbeeldingen te bestuderen en hielpen ze onderzoekers om valse kandidaten weg te filteren. Mensen bleken veel beter dan algoritmen te zijn in het herkennen wanneer een "boom" eigenlijk gewoon een klifrand was die trucjes uithaalde met de data.

Eind 2022 had dit leger van burgerwetenschappers geholpen met het creëren van de "Grote Boom Kaart van Taiwan," waarop 941 individuele bomen van meer dan 65 meter waren gedocumenteerd.

De Ontdekking van een Leven

In januari 2023, tijdens het Chinees Nieuwjaar, slaagde het team er eindelijk in om bij de boom te komen die ze de bijnaam "Hemels Zwaard" hadden gegeven — een Taiwanese cipres die ergens in de afgelegen bergen groeide.

Toen ze beklommen en hun metingen deden, kwamen de cijfers binnen: 84,1 meter. Niet alleen de hoogste boom van Taiwan, maar de hoogste van heel Oost-Azië.

De inheemse naam voor deze oude cipressen schoot me te binnen: "De boom die de maan raakt."

En weet je? Voor één keer klopt de poëzie met de werkelijkheid.

Wat Dit Betekent

Ik denk al een tijdje na over deze ontdekking sinds ik er voor het eerst over las. Er is iets dieps over het feit dat we in 2023 — met satellieteafbeeldingen, gps-systemen en meer technologie dan we weten wat ermee te doen — nog steeds iets werkelijk nieuws en bijzonders in de natuurlijke wereld kunnen ontdekken.

Maar wat me nog meer raakt, is het menselijke verhaal. Deze ontdekking werd niet gemaakt door een eenzame geniale wetenschapper of een hightech drone. Hij werd mogelijk gemaakt door een divers team dat samenwerkte, door gewone burgers die vrijwillig hun tijd gaven, en door inheemse kennis die deze heilige plekken generatieslang beschermde.

De hoogste boom van Oost-Azië had zich in het zicht verborgen, beschermd door zijn afgelegen ligging en de culturele respect van lokale gemeenschappen. Alle technologie ter wereld kon het niet alleen vinden — het kostte mensen die samenwerkten over disciplines en achtergronden heen om hem in het licht te brengen.

Soms denk ik dat dat het mooiste deel van het verhaal is.

Bron: ScienceDaily