Όταν η CIA έγινε... μάνατζερ ποικιλομορφίας στο Χόλιγουντ

Πρέπει να σας πω κάτι που με τράβηξε τελείως αυτή την εβδομάδα.

Φανταστείτε τη σκηνή: 1953. Ψυχρός Πόλεμος, το Ανώτατο Δικαστήριο ετοιμάζεται να εκδικάσει την ιστορική υπόθεση Brown εναντίον του Συμβουλίου Εκπαίδευσης. Μια ταινία με τίτλο The Caddy γυρίζεται—κωμωδία γκολφ με τον Dean Martin να κάνει τον τραγουδιστή μέσα στις σκηνές. Τίποτα το ιδιαίτερο, σωστά;

Εκτός κι αν σας πω ότι πρόσφατα αποκαλύφθηκε πως η CIA είχε τοποθετήσει κάποιον μέσα στο Χόλιγουντ με μια παράξενη αποστολή: να πείσει να μπουν μαύροι ηθοποιοί στο background της ταινίας. Συγκεκριμένα, ήθελαν κάποιους "νέγρους" ορατούς στα πλάνα του πλήθους, κι αν γινόταν, να φαίνονται πάνω σε "ένα ωραίο σύγχρονο αυτοκίνητο."

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά η πρώτη μου σκέψη ήταν: Περίμενε, η CIA ήθελε περισσότερη διαφορετικότητα στις ταινίες; Δεν ταιριάζει ακριβώς με όσα ξέρουμε για τις κυβερνητικές υπηρεσίες εκείνης της εποχής.

Τι συνέβαινε λοιπόν;

Εδώ είναι που γίνεται ενδιαφέρον. Ένας ιστορικός από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον, ο John Sbardellati, ψάχνει σε αποχαρακτηρισμένα αρχεία του FBI και της CIA. Αυτό που βρήκε ανατρέπει την κλασική ιστορία για τη σχέση κυβέρνησης και Χόλιγουντ.

Ξέρουμε για τον Φόβο της Ερυθράς—πώς η κυβέρνηση έτρεμε μην πάρουν οι κομμουνιστές το Χόλιγουντ. Αυτό ισχύει. Αλλά ο Sbardellati πρόσεξε κάτι που οι περισσότεροι ιστορικοί είχαν αγνοήσει: τον τρόπο που μιλούσαν για τη φυλή στα έγγραφά τους.

Υπάρχουν δύο βασικές θεωρίες για το γιατί η κυβέρνηση α возилась με τα ανθρώπινα δικαιώματα την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου:

Θεωρία ένα: Ο Ψυχρός Πόλεμος έδωσε στην κυβέρνηση ένα ακόμη όπλο για να χτυπήσει το κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων—απλώς να βαφτίσει τους ακτιβιστές κομμουνιστές.

Θεωρία δύο: Το αντίθετο—ο Ψυχρός Πόλεμος ώθησε τις αμερικανικές ελίτ να στηρίξουν τα δικαιώματα, γιατί η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό είχε σοβαρό πρόβλημα. Ο Jim Crow ήταν τουλάχιστον αμήχανος, όταν προσπαθούσες να πουλήσεις "αμερicanεκή ελευθερία" σε νέες ανεξάρτητες χώρες ενώ οι μαύροι δεν μπορούσαν καν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι.

Και οι δύο θεωρίες έχουν λογική. Αλλά ο Sbardellati ανακάλυψε κάτι πιο λεπτομερές: η στάση της κυβέρνησης δεν ήταν στατική. Είχε δική της εξέλιξη, σαν χαρακτήρας σε ταινία.

Η Ανατροπή

Στην αρχή, το FBI έβλεπε με καχυποψία ταινίες με αξιοπρεπείς μαύρους χαρακτήρες. Πίστευαν ότι αυτό ήταν κομμουνιστική προπαγάνδα—ύπουλη υπονόμευση για να φανεί η Αμερική άσχημη. Το 1947, ένας πληροφοριοδότης του FBI παραπονέθηκε ότι η ταινία μποξ Body and Soul προωθούσε προπαγάνδα επειδή έδειχνε έναν μαύρο πυγμάχο με θετικό τρόπο.

Αλλά προς τις αρχές της δεκαετίας του '50, η σκέψη άλλαξε. Οι ΗΠΑ ήταν σε αγώνα για παγκόσμια επιρροή, ειδικά σε αυτό που αποκαλούσαν "Τρίτο Κόσμο", και το να βλέπει όλος ο πλανήτης ρατσισμό στην Αμερική γινόταν πρόβλημα.

Έτσι η CIA άρχισε να προτρέπει το Χόλιγουντ να δείχνει περισσότερη ένταξη, περισσότερη ποικιλομορφία. Όχι επειδή έγιναν ξαφνικά υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αλλά επειδή κατάλαβαν ότι οι διαχωρισμένες ταινίες έκαναν την Αμερική να φαίνεται υποκρτική—και αυτό ήταν πρόβλημα όταν προσπαθούσες να πείσεις άλλες χώρες ότι το σύστημά μας ήταν καλύτερο από τον κομμουνισμό.

Ήταν διαχείριση εικόνας. Απλό και ξάστερο.

Γιατί έχει Σημασία

Μπορεί να σκέφτεστε: "Αυτό είναι αρκετά κυνικό, σωστά; Δεν τους νοιαζόταν πραγματικά για τους μαύρους."

Και ειλικρινά; Έχετε πιθανότατα δίκιο. Τα κίνητρα ήταν εγωιστικά. Αλλά αυτό που με συναρπάζει σε αυτή την ιστορία—είναι πόσο περίπλοκη είναι η ιστορία. Η πρόοδος δεν έρχεται πάντα από καθαρό αλτρουισμό. Μερικές φορές το σωστό γίνεται για λάθος λόγους, και αυτό είναι μια χαρά. Είναι ακόμα πρόοδος.

Την επόμενη φορά που θα δείτε μια παλιά ταινία και θα προσέξετε τον "τυπικό" μαύρο στο βάθος (που ήταν πραγματικά ένα pattern στις ταινίες των '50s), ίσως βλέπετε το έμμεσο αποτέλεσμα κάποιων υπολογισμών του Ψυχρού Πολέμου από πράκτορες που νοιάζονταν περισσότερο για τη διεθνή εικόνα παρά για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Είναι παράξενο. Είναι άβολο. Αλλά είναι και αρκετά συναρπαστικό να βλέπεις πώς λειτουργεί η μηχανή της εξουσίας κάποιες φορές.

Μερικές φορές η ιστορία δεν έχει ήρωες και κακούς. Έχει ανθρώπους με αμφίβολα κίνητρα που κάνουν πράγματα για περίπλοκους λόγους—και τα αποτελέσματα έχουν σημασία τελικά.

Σε κάνει να το σκέφτεσαι, έτσι δεν είναι;

Πηγή: Popular Mechanics