Το αρχαίο ηφαίστειο που έκανε τον προσδιορισμό της ηλικίας των βράχων πιο ακριβή
Λοιπόν, ώρα για εξομολόγηση: Πρόσφατα έμαθα κάτι που με έκανε να νιώσω ότι το σύμπαν διαθέτει ένα ενσωματωμένο ρολόι, το οποίο δεν ξέραμε καν πώς να διαβάζουμε σωστά. Και το κλειδί για την κατανόησή του; Μια ηφαιστειακή έκρηξη που θάφτηκε την Πομπηία.
Ας εξηγήσω.
Το απίστευτο κομμάτι
Οι επιστήμονες προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να βρουν τον τρόπο να προσδιορίζουν με ακρίβεια την ηλικία των αρχαίων βράχων και των ηφαιστειακών γεγονότων. Χρησιμοποιούμε φαινόμενα όπως η ραδιενεργός διάσπαση—ουσιαστικά μετρώντας πόσο από ένα στοιχείο έχει φυσικά μετατραπεί σε άλλο με την πάροδο του χρόνου. Είναι έξυπνο, αλλά αποδείχθηκε ότι τα «ρολόγια» μας χρειάζονταν μια μικρή ρύθμιση.
Εισαγωγή του Βεζούβιο.
Το 79 μ.Χ., ο Πλίνιος ο Νεότερος είδε τον θείο του να σκοτώνεται από την ίδια έκρηξη που θάφτηκε την Πομπηία. Έγραψε για αυτό. Περιέγραψε πότε συνέβη (σε κάποιο βαθμό). Και για χρόνια, οι ερευνητές έχουν χρησιμοποιήσει την περιγραφή του ως σημείο αναφοράς για τον έλεγχο των μεθόδων χρονολόγησής τους.
Τώρα, εδώ είναι που γίνεται ενδιαφέρον.
Η νέα ανακάλυψη
Μια ομάδα από το Κέντρο Γεochronology του Berkeley, το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Berkeley και το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας δημοσίευσε πρόσφατα έρευνα που δείχνει ότι έχουν βελτιώσει δραματικά μια μέθοδο που ονομάζεται χρονολόγηση αργόν-αργόν. Αυτή η τεχνική μετράει πώς το κάλιο διασπάται σε αργόν στα ηφαιστειακά ορυκτά—χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια, αλλά τώρα είναι πολύ πιο ακριβής.
Πόσο ακριβής; Μιλάμε για ακρίβεια 0,7%. Αυτό είναι σαν να μετράς την απόσταση από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Λος Άντζελες και να κάνεις σφάλμα μόνο περίπου 20 μίλια. Δεν είναι άσχημα, σωστά;
Οι ερευνητές εξέτασαν ηφαιστειακά ορυκτά από το Βεζούβιο και σύγκριναν τις μετρήσεις τους με όσα γνωρίζουμε από τα γραπτά του Πλίνιου. Η αντιστοιχία ήταν εκπληκτικά κοντινή.
Γιατί πρέπει να σας ενδιαφέρει;
Το θέμα είναι το εξής: καλύτερη ακρίβεια στη χρονολόγηση σημαίνει ότι μπορούμε να κατανοήσουμε τις αιτιώδεις σχέσεις στην ιστορία της Γης με πολύ μεγαλύτερη βεβαιότητα.
Ο επικεφαλής ερευνητής Paul Renne το διατύπωσε ως εξής: αν θέλετε να κατανοήσετε πότε εξερράγη ένα ηφαίστειο και τι συνέβη ως αποτέλεσμα, η ακρίβεια έχει μεγάλη σημασία.
Σκεφτείτε το. Οι επιστήμονες ήδη χρησιμοποιούσαν παρόμοιες τεχνικές χρονολόγησης για να ανακαλύψουν ότι μια τεράστια πρόσπτωση αστεροειδούς, μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις στην Ινδία και η εξαφάνιση των δεινοσαύρων συνέβη όλα μέσα σε μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια το ένα από το άλλο—66 εκατομμύρια χρόνια πριν. Η υπόθεση ότι αυτά τα γεγονότα ήταν συνδεδεμένα; Αυτό είναι δυνατόν να μελετηθεί μόνο επειδή μπορούμε να χρονολογήσουμε πράγματα με τόσο μεγάλη ακ