Το λίθιο που δεν συζητάμε

Όλοι μιλάνε για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και φωτοβολταϊκά. Όμως λίγοι αναφέρουν ότι χρειαζόμαστε τεράστιες ποσότητες λιθίου για να τα φτιάξουμε. Και ο τρόπος που το βγάζουμε μέχρι τώρα δεν είναι και τόσο «πράσινος».

Οι περισσότερες μέθοδοι βασίζονται σε λίμνες εξάτμισης στην έρημο. Περιμένουμε μήνες ή και χρόνια μέχρι να φύγει το νερό και να μείνει το λίθιο. Αυτό όμως δουλεύει μόνο σε συγκεκριμένα μέρη. Σε άλλες περιοχές με πλούσια κοιτάσματα, η μέθοδος δεν πιάνει.

Μια νέα τεχνική αλλάζει τα δεδομένα

Ερευνητές από το Columbia Engineering παρουσίασαν μια μέθοδο που λέγεται S3E. Αντί να περιμένουμε τον ήλιο, χρησιμοποιούν ένα υγρό που αλλάζει συμπεριφορά ανάλογα με τη θερμοκρασία. Σε χαμηλή θερμοκρασία «τραβάει» το λίθιο από το αλμυρό νερό. Όταν το ζεστάνουμε, το αφήνει καθαρό και είναι έτοιμο να ξαναδουλέψει.

Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν χρειάζεται πολλά χημικά. Δουλεύει με απλές αλλαγές θερμοκρασίας και μπορεί να εφαρμοστεί και σε περιοχές που μέχρι τώρα ήταν άχρηστες.

Γιατί έχει σημασία

Η ζήτηση λιθίου θα εκτοξευτεί τα επόμενα χρόνια. Όχι μόνο για αυτοκίνητα, αλλά και για αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ. Οι παλιές μέθοδοι δεν μπορούν να καλύψουν αυτή την ανάγκη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Salton Sea στην Καλιφόρνια. Κάτω από την περιοχή υπάρχουν γεωθερμικά νερά με αρκετό λίθιο για εκατοντάδες εκατομμύρια μπαταρίες. Μέχρι τώρα όμως δεν μπορούσαμε να το εκμεταλλευτούμε. Με τη νέα τεχνική, ίσως γίνει εφικτό.

Στα πρώτα πειράματα, μετά από τέσσερις κύκλους πήραν σχεδόν το 40% του λιθίου. Δεν είναι ακόμα έτοιμο για βιομηχανική χρήση, αλλά δείχνει ότι υπάρχει δρόμος.

Το πραγματικό πρόβλημα

Πολλοί μιλάνε για «πράσινη» ενέργεια, αλλά ξεχνούν πώς εξορύσσεται το λίθιο. Χρειάζεται πολύ νερό σε περιοχές που ήδη διψάνε. Καταστρέφει τοπικά οικοσυστήματα και αφήνει πίσω του ρύπανση.

Η νέα μέθοδος μπορεί να δουλέψει με ηλιακή θερμότητα ή απορριπτόμενη θερμότητα από άλλες διεργασίες. Έτσι μειώνει και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εξόρυξης.

Τι μέλλει γενέσθαι

Η τεχνολογία είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο. Χρειάζεται βελτιστοποίηση και δοκιμές σε μεγαλύτερη κλίμακα. Όμως δείχνει ότι υπάρχουν λύσεις που δεν αντικαθιστούν ένα πρόβλημα με ένα άλλο.

Το μέλλον της καθαρής ενέργειας δεν εξαρτάται μόνο από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Εξαρτάται και από το πώς θα βγάζουμε τα υλικά που χρειαζόμαστε — χωρίς να ξεραίνουμε ερήμους για να φτιάξουμε «πράσινα» οχήματα.