Κάτι τέτοιο μου συνέβη...
Φαντάσου την εξής σκηνή: Σέρφω ανάμεσα σε καρτέλες, κάνοντας το συνηθισμένο μου browsing, όταν πατάω σε ένα άρθρο που έμοιαζε ενδιαφέρον. Αντί για επαναστατική έρευνα ή εκπληκτικές ανακαλύψεις, βλέπω αυτό:
"The requested URL was not found on this server."
Ευχαριστώ, Ίντερνετ. Πολύ χρήσιμο. 😑
Γελάσα δυνατά μόλις το είδα. Γιατί, ξέρεις τι; Όλοι μας το έχουμε πάθει. Αυτή η στιγμή που ενθουσιάζεσαι με ένα link που υπόσχεται απαντήσεις και καταλήγεις σε τίποτα. Ψηφιακή σιωπή.
Το ίντερνετ έχει πρόβλημα μνήμης
Σκέφτομαι συνέχεια αυτό: το ίντερνετ δεν είναι τόσο μόνιμο όσο νομίζουμε. Λέμε "είναι κάπου στο ίντερνετ" σαν να μιλάμε για ένα μαγικό, άπειρο αρχείο. Η αλήθεια; Οι ιστοσελίδες πεθαίνουν. Οι servers κλείνουν. Οι εταιρείες χρεοκοπούν. Το περιεχόμενο διαγράφεται, μετακινείται, ή απλά ξεχνιέται.
Αυτό το σπασμένο link ήταν από το Science Daily — μια αρκετά αξιόπιστη επιστημονική πηγή, σωστά; Αν ΚΑΙ ο δικός τους σύνδεσμος μπορεί να εξαφανιστεί, φαντάσου τι γίνεται με τα μικρότερα blogs, τις προσωπικές σελίδες και τις ανεξάρτητες δημοσιεύσεις που δεν έχουν τα ίδια μέσα ή τη μακροβιότητα.
Τι χάνουμε όταν σπάνε τα links
Δεν πρόκειται απλά για ένα χαμένο άρθρο. Πρόκειται για το μεγαλύτερο φαινόμενο του link rot — την κατάσταση όπου οι υπερσυνδέσεις γίνονται μόνιμα μη προσβάσιμες με τον καιρό. Έχουν μελετήσει το θέμα, και εκτιμάται ότι περίπου το 25% όλων των links στον ιστό σπάνε μέσα σε επτά χρόνια από τη δημοσίευσή τους. Είκοσι πέντε τοις εκατό!
Δηλαδή το ένα τέταρτο της συλλογικής μας ψηφιακής γνώσης μετατρέπεται αργά σε 404 errors και αδιέξοδα.
Σκέψου το:
- Ακαδημαϊκές εργασίες με χαλασμένες πηγές
- Ειδήσεις που παραπέμπουν σε links που δεν υπάρχουν πια
- Εκπαιδευτικό υλικό που απλά... εξαφανίζεται
- Τα δικά σου παλιά άρθρα που συνδέουν σε ιστοσελίδες που έκλεισαν χρόνια πριν
Είναι σαν να βρίσκεις ένα βιβλίο όπου λείπει μία σελίδα κάθε δέκα. Μπορείς να διαβάσεις την ιστορία, αλλά κάτι πάντα λείπει.
Η διάσωση από τον Wayback Machine
Εδώ γίνεται ενδιαφέρον. Υπάρχει ένας ήρωας σε αυτή την ιστορία: ο Wayback Machine του Internet Archive. Αυτό το απίθανο project φωτογραφίζει και αρχειοθετεί ιστοσελίδες από το 1996, δημιουργώντας ένα ψηφιακό χρονομηχάνημα του ίντερνετ.
Την επόμενη φορά που θα χτυπήσεις 404, δοκίμασε να βάλεις το URL στο web.archive.org. Θα εκπλαγείς πόσο συχνά μπορείς να διασώσεις το περιεχόμενο από το κενό. Δεν είναι τέλειο — κάποιες σελίδες έχουν υπερβολικό JavaScript ή είναι δυναμικές — αλλά μου έχει σώσει την παρτίδα παραπάνω από μία φορά.
Τι μου δίδαξε αυτό
Ειλικρινά; Το να σκοντάψω σε αυτό το νεκρό link με έκανε να εκτιμήσω το περιεχόμενο που υπάρχει ακόμα. Κάθε άρθρο που διαβάζεις, κάθε έρευνα που αναφέρεις, κάθε blog που σε κάνει να σκέφτεσαι — όλα παλεύουν ενάντια στην εντροπία με τον δικό τους τρόπο.
Με έκανε επίσης πιο προσεκτικό με το να σώζω πράγματα που θέλω να θυμάμαι. Έχω αρχίσει να χρησιμοποιώ εργαλεία bookmarking και μερικές φορές τυπώνω άρθρα που νιώθω ιδιαίτερα σημαντικά. Πες με παράξενο, αλλά προτιμώ την υπερπροετοιμασία από το να κάνω κλικ και να βρω τίποτα.
Το ζουμί
Οπότε την επόμενη φορά που θα δεις αυτό το μισητό "Not Found", σταμάτα μια στιγμή και εκτίμησε την αλογία του όλου. Κάπου, κάποτε, αυτό το περιεχόμενο υπήρχε. Κάποιος το έγραψε, το επιμελήθηκε, το δημοσίευσε και το μοιράστηκε με τον κόσμο. Και τώρα; Χαμένο.
Είναι ένα περίεργο υπενθύμισμα ότι το ίντερνετ είναι πιο εύθραυστο από όσο νομίζουμε, και η ψηφιακή μας κληρονομιά δεν είναι τόσο μόνιμη όσο πιστεύουμε.
Αλλά ε, τουλάχιστον έχουμε ακόμα αυτή τη συζήτηση, σωστά; Και όσο ο κόσμος γράφει, συνδέεται, και ναι, που και που σπάει πράγματα, το web θα συνεχίσει να γυρίζει. Ακόμα κι αν μερικές σελίδες χαθούν στο κενό στην πορεία.
Εσύ έχεις κάποια ιστορία με χαμένο περιεχόμενο; Θα χαρώ να την ακούσω στα σχόλια — αν τα links δουλεύουν ακόμα, φυσικά. 😉