Όταν η Επιστήμη Πάει Στραβά με Μια Βουητή

Φαντάσου τη δεκαετία του 1950. Η Βραζιλία θέλει μέλισσες που να αντέχουν στο κλίμα του Αμαζονίου. Δίνει την αποστολή σε έναν γενετιστή, τον Warwick Kerr, και εκείνος σκέφτεται μια λύση: να φέρει αφρικάνικες μέλισσες, που δίνουν πολύ μέλι, και να τις ενώσει με τις ήπιες τοπικές. Ιδέα που φαίνεται έξυπνη.

Η Αρχή του Λάθους

Ο Kerr ήξερε πως οι αφρικάνικες μέλισσες είναι επιθετικές. Πίστευε όμως πως με το ανακάτεμα θα έβγαινε κάτι ισορροπημένο. Δεν είχε υπολογίσει όμως το ανθρώπινο λάθος. Ένας βοηθός αφαίρεσε κατά λάθος το πλέγμα που κρατούσε τις αφρικάνικες βασίλισσες μακριά από τις τοπικές. Είκοσι έξι από αυτές ξέφυγαν και ζευγάρωσαν.

Η Γέννηση των Υβριδίων

Το αποτέλεσμα ήταν μέλισσες που κράτησαν την παραγωγικότητα αλλά και την επιθετικότητα. Τα υβρίδια αυτά έγιναν γνωστά ως «μέλισσες-δολοφόνοι». Μετανάστευσαν γρήγορα, καλύπτοντας εκατοντάδες χιλιόμετρα τον χρόνο, και έφτασαν μέχρι τις ΗΠΑ.

Γιατί Είναι Τόσο Επιθετικές;

Η επιθετικότητα δεν οφείλεται σε πιο ισχυρό δηλητήριο. Οφείλεται στο ότι αντιδρούν μαζικά. Μία μόνο μέλισσα που νιώσει απειλή μπορεί να καλέσει χιλιάδες άλλες. Αυτό το χαρακτηριστικό το κληρονόμησαν από το αφρικάνικα γονίδια τους και το κρατάνε μέχρι σήμερα.

Η Κλιματική Αλλαγή Αλλάζει τα Δεδομένα

Μέχρι πρόσφατα, οι ψυχροί χειμώνες τις κράταγαν μακριά από τον βορρά. Τώρα όμως, καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, φαίνεται πως θα μπορέσουν να φτάσουν μέχρι το Όρεγκον και τα Απαλάχια. Το κλίμα γίνεται πιο φιλικό για αυτές.

Τι Μπορούμε να Κάνουμε;

Οι μελισσοκόμοι προσπαθούν να τις ελέγξουν με τεχνικές όπως το «πλημμύρισμα» με αρσενικά ευρωπαϊκών μελισσών ή με ανταλλαγή βασιλισσών. Η διαχείριση όμως είναι μόνο προσωρινή. Οι υβριδικές μέλισσες έχουν πλέον εγκατασταθεί.

Το Μάθημα

Η ιστορία αυτή δείχνει πόσο εύκολα ένα λάθος μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια προβλήματα. Κανείς δεν ήθελε να δημιουργήσει «δολοφόνους». Όμως ένα απλό ατύχημα, σε συνδυασμό με την ικανότητα του είδους να εξαπλωθεί, έφτασε να αλλάξει την πορεία των μελισσών στην Αμερική.