Περιμένετε, υπάρχει ωκεανός κάτω από αυτό;

Εντάξει, ας σας περιγράψω την κατάσταση. Ο Κρόνος έχει έναν μικρό δορυφόρο που ονομάζεται Εγκέλαδος — περίπου όσο είναι πλατύ το Αριζόνα — και η επιφάνειά του μοιάζει με μια γιγαντιαία παγοδρόμιο. Αλλά το πράγμα που κάνει τους επιστήμονες να χάνουν τον ύπνο τους γι’ αυτόν τον μικρό δορυφόρο είναι το εξής: κάτω από όλο αυτόν τον πάγο; Ένας παγκόσμιος ωκεανός. Και εκτοξεύει ύλη στο διάστημα.

Κοντά στον Νότιο Πόλο, η φλούδα πάγου έχει ρωγμές που λειτουργούν σαν γεysers, εκτοξεύοντας υδρατμούς και σωμαίδια πάγου στο κενό. Αυτά τα σωμαίδια eventually σχηματίζουν τον δακτύλιο Ε του Κρόνου. Είναι ειλικρινά ένα από τα πιο σουρεαλιστικά πράγματα στο ηλιακό μας σύστημα — ένας δορυφόρος που είναι ουσιαστικά μια σφαίρα με χιόνι, σε συνεχή έκρηξη.

Για χρόνια, οι επιστήμονες μελετούν αυτά τα μικροσκοπικά σωμαίδια πάγου για να κατανοήσουν τι περιέχει αυτός ο κρυφός ωκεανός. Ξέρετε, χωρίς να χρειάζεται να διαπεράσουν 20-30 χιλιόμετρα πάγου. Το διαστημόπλοιο Cassini ευγενικά έκανε την σκληρή δουλειά για εμάς μεταξύ 2004 και 2017, συλλέγοντας σωμαίδια με τον Αναλυτή Κοσμικής Σκόνης.

Κάτι δεν ταίριαζε

Εδώ είναι που τα πράγματα έγιναν παράξενα. Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν 961 σωμαίδια πάγου πλούσια σε διάφορα άλατα, περίμεναν να βρουν περίπου παρόμοιες χημικές συνθέσεις. Άλλωστε, αυτά τα σωμαίδια προέρχονταν όλα από τον ίδιο ωκεανό, σωστά;

Λάθος.

Ορισμένα σωμαίδια ήταν φορτωμένα με χλωριούχο νάτριο (βασικά, επιτραπέζιο αλάτι). Άλλα είχαν υψηλά επίπεδα ανθρακικών ή φωσφορικών ή χλωριούχου καλίου. Αυτό μόνο του δεν είναι σοκαριστικό — οι ωκεανοί έχουν διαφορετικά μέταλλα. Το πραγματικά παράξενο κομμάτι; Τα χλωριούχα και τα ανθρακικά σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζονταν μαζί στο ίδιο σωμαίδιο.

Αν όλα αναμειγνύονταν ομοιόμορφα πριν παγώσουν, θα περίμενες να τα βρίσκεις ζευγαρωμένα μερικές φορές. Αλλά δεν ήταν. Κάτι άλλο συνέβαινε.

Το Εφέ Παγωμένης Λαβάντας

Εδώ είναι που γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον (το λογοπαίγνιο απολύτως εννοούμενο).

Μια ομάδα που περιλαμβάνει ερευνητές από το Ινστιτούτο Γης-Ζωής (Earth-Life Science Institute) στο Τόκιο αποφάσισε να αναπαράγει τις σταγόνες του ωκεανού του Εγκέλαδου στο εργαστήριο. Δημιούργησαν μικροσκοπικές σταγόνες — περίπου 200 μικρόμετρα σε διάμετρο — που περιείχαν τα κύρια άλατα που πιστεύεται ότι υπάρχουν σε αυτόν τον ωκεανό. Στη συνέχεια τις πάγωσαν υπό διαφορετικές συνθήκες και παρατήρησαν τι συνέβαινε.

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά.

Όταν οι σταγόνες πάγωναν αργά (περίπου 10 βαθμούς Kelvin ανά λεπτό ή λιγότερο), τα διάφορα άλατα στην πραγματικότητα διαχωρίζονταν μεταξύ τους κατά τη διαδικασία πάγωσης. Σχημάτιζαν διακριτές περιοχές, κάπως όπως μπορείς να δεις διαφορετικά στρώματα σε έναν πάγο που παγώνει αργά από βρύα