Η Σύριγγα που ¶λλαξε τα Πάντα

Φαντάσου το σκηνικό: είσαι επιστήμονας σε ένα εργαστήριο μέγιστης ασφαλείας στη Σιβηρία, περιτριγυρισμένος από μερικούς από τους πιο θανατηφόρους ιούς του πλανήτη. Και η δουλειά σου είναι να τους κάνεις ακόμα πιο θανατηφόρους.

Αυτό ακριβώς έκανε ο Δρ. Νικολάι Ουστίνοφ το 1988, στον VECTOR — τη μυστική σοβιετική εγκατάσταση βιολογικών όπλων. Μέχρι που, σε ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, όλα πήγαν στραβά.

Ένα Τρύπημα, Μια Καταστροφή

Ο Ουστίνοφ έκανε αυτό που έκανε κάθε μέρα: δούλευε με ινδικά χοιρίδια, μόλυνε τα με τον ιό Μάρμπουργκ μέσω σύριγγας. Ο Μάρμπουργκ, για όσους δεν ξέρουν, είναι ο τρομακτικός ξάδερφος του Έμπολα. Προκαλεί πυρετό, ανεπάρκεια οργάνων και — το πιο ανατριχιαστικό — αιμορραγία από κάθε πόρο του σώματος. Μύτη, μάτια, στόμα, αυτιά. Μια αρρώστια που ακούγεται φτιαγμένη για ταινία τρόμου.

Αλλά ο Ουστίνοφ δεν είχε σκοπό να βρει θεραπεία. Είχε σκοπό να κατανοήσει τον ιό αρκετά καλά ώστε να τον μετατρέψει σε όπλο.

Οπότε όταν η βελόνα τρύπησε κατά λάθος το δικό του δάχτυλο αντί για το ινδικό χοιρίδιο, ο χρόνος άρχισε να μετράει αντίστροφα. Θεραπεία για τον Μάρμπουργκ δεν υπήρχε. Μόλις κολλούσες, ήσουν ένα ζωντανό ρολόι που μετρούσε προς τον θάνατο.

Δεκατέσσερις Μέρες Εφιάλτης

Αυτό που ακολούθησε είναι δύσκολο να το διαβάσει κανείς. Ο Ουστίνοφ αιμορραγούσε εσωτερικά για περίπου δύο ολόκληρες εβδομάδες. Δύο εβδομάδες. Μπορείς να το φανταστείς;

Ήξερε ακριβώς τι συνέβαινε στο σώμα του — και εκεί είναι που γίνεται πραγματικά ανατριχιαστικό. Το κατέγραφε. Με κλινική ψυχραιμία (που ακούγεται υπεράνθρωπο), έγραφε για τη δική του επιδείνωση σε ημερολόγιο. Οι σελίδες του ήταν λερωμένες με αίμα. Αυτός ο άνθρωπος ήταν επιστήμονας μέχρι την τελευταία του ανάσα — κατέγραφε δεδομένα καθώς το σώμα του έκλεινε.

Η γυναίκα του, Εβγκένια, μπορούσε να τον δει μόνο από ένα παράθυρο. Μόνο να του μιλήσει στο τηλέφωνο. Οι συνάδελφοί του τον τύλιγαν με σεντόνια μέχρι το πηγούνι κατά τις επισκέψεις της, για να μην δει ολόκληρη την έκταση αυτού που συνέβαινε.

Τραγικό, σωστά; Να βλέπεις κάποιον που αγαπάς να πεθαίνει έτσι και να μην μπορείς ούτε το χέρι του να κρατήσεις.

Ο Ιός Εξελίχθηκε Μέσα Του

Εδώ τα πράγματα γίνονται πραγματικά τρελά. Όταν ο Ουστίνοφ πέθανε, οι γιατροί έκαναν νεκροψία — φορώντας βέβαια πλήρη βιοπροστατευτική στολή. Αφαίρεσαν τη σπλήνα, το ήπαρ και το αίμα του. Και αυτό που βρήκαν ήταν εντελώς αναστατωτικό.

Ο ιός δεν τον σκότωνε απλά. Είχε εξελιχθεί μέσα του. Το στέλεχος του Μάρμπουργκ που βγήκε ήταν σημαντικά πιο μολυσματικό από αυτό που μπήκε όταν η βελόνα τρύπησε το δάχτυλό του.

Το ονόμασαν «Παραλλαγή U». U για Ουστίνοφ.

Από τη Νεκροψία στα Όπλα

Εδώ είναι που μου στρέφεται το στομάχι.

Οι επιστήμονες στον VECTOR δεν απλώς κατέγραψαν την ανακάλυψη για επιστημονικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τον πρώην σοβιετικό ειδικό βιολογικών όπλων Δρ. Κεν Αλιμπέκ, η Παραλλαγή U τέθηκε αμέσως σε χρήση. Την κατασκεύασαν. Την αφύγραναν σε σκόνη. Δημιουργούσαν ένα βιολογικό όπλο που μπορούσε να διασπαρεί κρυφά και να εισπνευστεί.

Σκέψου το: ένας σοβιετικός επιστήμονας πέθανε φρικτά, και ο θάνατός του μετατράπηκε ουσιαστικά σε πυρομαχικό.

Στις αρχές του 1988, το σοβιετικό πρόγραμμα βιολογικών όπλων, γνωστό ως Μπιοπρεπαράτ, εργαζόταν για τη μαζική παραγωγή αυτής της σκόνης του θανάτου. Ήθελαν να τη ρίξουν πάνω από εχθρικό έδαφος. Ήθελαν οι άνθρωποι να την αναπνεύσουν.

Ευτυχώς, η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε πριν προλάβουν να τη χρησιμοποιήσουν.

Πού Βρίσκεται Τώρα;

Εδώ είναι το κομμάτι που με κρατάει ξύπνιο τη νύχτα: η Παραλλαγή U υπάρχει ακόμα.

Αφού διαλύθηκε η ΕΣΣΔ, ο Ρώσος πρόεδρος Μπόρις Γέλτσιν διέκοψε επίσημα το επιθετικό πρόγραμμα βιολογικών όπλων το 1992. Αλλά — ήξερες ότι θα υπήρχε «αλλά», σωστά; — αυτό δεν σημαίνει ότι τα αποθέματα καταστράφηκαν.

Σύμφωνα με τη συγγραφέα Άνι Τζέικομπσεν, που ερεύνησε εκτενώς αυτά τα προγράμματα, η Παραλλαγή U «εκτιμάται ότι φυλάσσεται στον VECTOR» μέχρι σήμερα. Στο ίδιο εργαστήριο όπου ο Ουστίνοφ σκοτώθηκε κατά λάθος.

Φυσικά, λένε ότι είναι ασφαλές. Λένε ότι φυλάσσεται σωστά. Λένε ότι όλα είναι υπό έλεγχο.

Αλλά ιδού η ουσία: τα ατυχήματα γίνονται. Ένα ήδη συνέβη.

Γιατί Με Στοιχειώνει Αυτή η Ιστορία

Σκέφτομαι συχνά αυτή την ιστορία γιατί βρίσκεται σε μια τόσο παράξενη τομή τραγωδίας, αλαζονείας και ψυχροπολεμικής τρέλας. Ένας άνθρωπος πέθανε φρικτά, και ο θάνατός του μετατράπηκε αμέσως σε όπλο. Αυτοί που προσπαθούσαν να κατανοήσουν μια ασθένεια τη χρησιμοποίησαν για να φτιάξουν κάτι χειρότερο.

Υπάρχει κάτι βαθιά ανησυχητικό στο γεγονός ότι η Παραλλαγή U ίσως κάθεται ακόμα σε ένα εργαστήριο της Σιβηρίας, περιμένοντας. Όχι περιμένοντας κάτι συγκεκριμένο — απλώς κάθεται εκεί, δεκαετίες αφότου τον έθαψαν σε φέρετρο επικασσιτερωμένο.

Ο Ψυχρός Πόλεμος μας άφησε τόσα τρομακτικά μυστικά θαμμένα σε τόσα ξεχασμένα μέρη. Τα περισσότερα, ελπίζουμε, είναι ακίνδυνα τώρα.

Αλλά «τα περισσότερα» δεν σημαίνει «όλα».

Και αυτό το «αλλά» στο τέλος κάθε ιστορίας ασφαλείας είναι που κάνει ιστορίες σαν του Ουστίνοφ αξέχαστες.

Πηγή: Popular Mechanics