Η Ημέρα που η Αίγυπτος Σόκαρε τον Κόσμο

Φαντάσου τον Ιούλιο του 1962. Στέκεσαι στη μέση μιας ερήμου στην Αίγυπτο. Η σκόνη σε χτυπάει στο πρόσωπο. Και ξαφνικά—ΜΠΑΜ—πυραυλοι εκτοξεύονται στον ουρανό, ο ένας μετά τον άλλο, χάνονται μέσα στα σύννεφα. Το πλήθος ξεσηκώνεται.

Αυτό ακριβώς συνέβη όταν ο Πρόεδρος Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ επέδειξε τους νέους πυραύλους της χώρας του στον κόσμο. Ήταν τεράστιο γεγονός. Η Αίγυπτος αποδείκνυε ότι μπήκε στους "μεγάλους παίκτες" της στρατιωτικής ισχύος. Και να σου η αλήθεια; Πολλοί τρόμαξαν.

Αλλά εκεί που τα πράγματα γίνονται πραγματικά ενδιαφέροντα, είναι αλλού.

Ναζί στην Έρημο; Σοβαρά;

Μπορεί να αναρωτιέσαι πώς μια χώρα χωρίς καθόλου πυραυλική βιομηχανία κατάφερε να εκτοξεύσει πυραύλους. Ο Νάσερ είχε ένα έξυπνο—και ειλικρινά αρκετά ύποπτο—σχέδιο.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αρκετοί λαμπροί αλλά ηθικά αμφιλεγόμενοι Γερμανοί επιστήμονες έμειναν ξαφνικά άνεργοι. Οι Αμερικανοί πήραν κάποιους. Οι Σοβιετικοί άλλους. Αλλά μερικοί; Ήταν ακόμα διαθέσιμοι για πρόσληψη—και ο Νάσερ το είδε ως ευκαιρία.

Σύμφωνα με ιστορικούς, ο Νάσερ επικοινώνησε με τον Ράινχαρντ Γκέλεν, έναν συναρπαστικό τύπο που διηύθυνε μια υπηρεσία πληροφοριών γεμάτη πρώην ναζί. Ο Γκέλεν συνέδεσε τον Νάσερ με τον Ότο Σκορτσένι—έναν Αυστριακό που έγινε διάσημος στον πόλεμο για τρελές αποστολές, συμπεριλαμβανομένης της διάσωσης του Μουσολίνι από ορεινό φρούριο. (Ναι, σοβαρά. Ο άνθρωπος είχε ταλέντο.)

Ο Σκορτσένι εκπαίδευσε Αιγύπτιους κομάντο για περίπου έναν χρόνο. Αλλά συνέδεσε επίσης τον Νάσερ με άλλους Γερμανούς ειδικούς στους πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων του θρυλικού Όιγκεν Ζένγκερ και του Βόλφγκανγκ Πιλτς.

Ο Χάιντς Κρουγκ

Τώρα, θέλω να εστιάσω σε έναν συγκεκριμένο τύπο: τον Χάιντς Κρουγκ.

Ο Κρουγκ ήταν στενός συνεργάτης του Ζένγκερ και ουσιαστικά αποτελούσε τον σύνδεσμο μεταξύ των Γερμανών επιστημόνων και της αιγυπτιακής κυβέρνησης. Από το 1958, δούλευε ως διευθυντής σε ένα ερευνητικό ινστιτούτο στη Στουτγάρδη και έφτιαξε διασυνδέσεις με τους Αιγυπτίους. Μέχρι το 1960, ουσιαστικά διηύθυνε τις επιχειρήσεις από ένα γραφείο στο Μόναχο, προμηθεύοντας και στέλνοντας εξαρτήματα πυραύλων στην Αίγυπτο.

Ήταν, σε όλους τους τομείς, απολύτως απαραίτητος για όλη την επιχείρηση. Χωρίς τον Κρουγκ να συντονίζει τα πάντα, το πρόγραμμα θα δυσκολευόταν να βρει τα απαραίτητα εξαρτήματα.

Και μετά, μια μέρα το 1962, βγήκε από το γραφείο του και απλά... εξαφανίστηκε.

Τι Απέγινε;

Αυτό είναι το εκατομμύριο δολαρίων ερώτημα, και ειλικρινά; Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα.

Η πιο δραματική θεωρία—και αυτή που κρατάει τους ιστορικούς άγρυπνους—είναι ότι ο Κρουγκ δολοφονήθηκε. Ίσως από την ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών, για να υπονομεύσει το αιγυπτιακό πυραυλικό πρόγραμμα. Ίσως από πράκτορες της Δυτικής Γερμανίας που δεν ήθελαν γερμανική τεχνολογία να βοηθάει αραβικά έθνη. Ίσως από κάποιον άλλον με δικούς του λόγους.

Η αλήθεια είναι ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν γεμάτος σκοτεινές επιχειρήσεις και μυστικές δολοφονίες. Οι χώρες προσπαθούσαν συνεχώς να υπονομεύσουν τα πυραυλικά προγράμματα των αντιπάλων τους με κάθε μέσο. Είναι λοιπόν απόλυτα πιθανό ο Κρουγκ να έγινε στόχος.

Αλλά υπάρχει και μια άλλη πιθανότητα: μήπως απλά... έφυγε; Άρχισε νέα ζωή κάπου αλλού με νέο όνομα; Ταξίδεψε στη Νότια Αμερική ή κάπου αλλού όπου πρώην ναζί έβρισκαν συχνά καταφύγιο. Εξάλλου, είχε πολύτιμες δεξιότητες και γνωριμίες—ίσως αποφάσισε ότι όλη η επιχείρηση ήταν πολύ επικίνδυνη.

Γιατί Αυτή η Ιστορία Μας Συναρπάζει Ακόμα

Αυτό που με εντυπωσιάζει είναι το εξής: ζούμε σε εποχή όπου η πληροφορία είναι παντού. Μπορούμε να ψάξουμε σχεδόν τα πάντα με λίγα κλικ στο κινητό. Κι όμως, αυτός ο τύπος εξαφανίστηκε, και 60 χρόνια αργότερα, ακόμα μαντεύουμε.

Νομίζω ότι αυτό κάνει τις ιστορίες του Ψυχρού Πολέμου τόσο γοητευτικές. Πίσω από όλες τις πολιτικές ομιλίες και την πυρηνική αντιπαράθεση, υπήρχαν πραγματικοί άνθρωποι που διάλεγαν, ρισκάριζαν, και κάποιοι εξαφανίζονταν χωρίς ίχνος. Ο κόσμος ήταν πολύ πιο μυστικός τότε.

Το αιγυπτιακό πυραυλικό πρόγραμμα συνέχισε και πέτυχε (τουλάχιστον δημοσίως)—αυτοί οι πύραυλοι στην έρημο ήταν αληθινοί. Αλλά χωρίς τον Κρουγκ, τα πράγματα πρέπει να δυσκολεύτηκαν. Και η εξαφάνισή του παραμένει ένα από εκείνα τα ανεπίλυτα μυστήρια που μας υπενθυμίζουν ότι η ιστορία είναι γεμάτη κενά.

Η Μεγαλύτερη Εικόνα

Αυτό που με εκπλήσσει πραγματικά είναι πώς οι συνέπειες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου δημιούργησαν μια παράξενη αγορά εργασίας για επιστήμονες με αίμα στα χέρια τους. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν βοηθήσει να χτίσουν όπλα για τον Χίτλερ, και όμως μέσα σε λίγα χρόνια, πολλές χώρες ανταγωνίζονταν για την τεχνογνωσία τους.

Δεν είναι μια άνετη αλήθεια, αλλά είναι ιστορία. Οι υπερδυνάμεις και οι περιφερειακές δυνάμεις δεν έδιναν σημασία στο ηθικό ποινικό μητρώο όταν η εθνική επιβίωση φαινόταν να διακυβεύεται.

Λοιπόν, την επόμενη φορά που ακούς για κάποια μυστηριώδη ιστορία κατασκοπείας ή μυστικό πρόγραμμα όπλων, θυμήσου: πίσω από κάθε απόρρητο έγγραφο κρύβεται ένας ιστός από πραγματικούς, περίπλοκους ανθρώπους που διάλεγαν μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Κάποιοι από αυτούς ακόμα εξαφανίζονται.

Αλλά ο Χάιντς Κρουγκ; Το μυστικό του πήρε μαζί του στον τάφο—αν υπάρχει καν τάφος.

Εσύ τι νομίζεις ότι απέγινε; Μερικές φορές τα καλύτερα μυστήρια είναι αυτά που δεν λύνονται ποτέ.