Τα Αμuletάκια που οι Επίσκοποι Δεν Ήθελαν να Μάθουν

Φαντάσου τον 4ο αιώνα. Είσαι φρεσκοβαπτισμένος χριστιανός και ο ιερέας σου — ο ίδιος που σε βύφτισε — σου χώνει κρυφά ένα μικροσκοπικό μεταλλικό μενταγιόν με μια ρητορική στίχο. «Θα σε προστατεύσει από τους πονοκεφάλους», σου λέει.

Ο επίσκοπος; Αν το μάθαινε, θα τρελαινόταν.

Δηλαδή οι Χριστιανοί Φορούσαν Ξόρκια;

Ξέρω, ακούγεται τρελό. Αλλά σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Leiden, αυτό συνέβαινε παντού. Μια υποψήφια διδάκτωρ, η Patricia Kret, πέρασε χρόνια μελετώντας ρωμαϊκά αμuletάκια. Αυτά που βρήκε αναποδογυρίζουν τελείως την εικόνα που έχουμε για τους πρώτους χριστιανούς.

Δεν ήταν μεμονωμένες περιπτώσεις. Μιλάμε για μια πρακτική που κράτησε περίπου 700 χρόνια — από το 100 π.Χ. μέχρι το 600 μ.Χ. Τόσο πολύ καιρό, ενώ οι θρησκευτικές αρχές έτριζαν τα δόντια τους.

Και κοίτα: τα αμuletάκια δεν άλλαξαν και πολύ όταν μπήκε στο παιχνίδι η χριστιανοσύνη. Ο κόσμος φορούσε προστατευτικά φυλαχτά πριν καν γεννηθεί ο Χριστός. Απλά συνέχισε να τα φοράει. Ίδια ιδέα, διαφορετική ετικέτα.

Η Μεγάλη Υποκρισία

Εδώ είναι το καλό. Οι επίσκοποι — τα αφεντικά της πρώιμης χριστιανικής ηγεσίας — εκφωνούσαν ομιλίες με απειλές αφορισμού για όποιον τολμούσε να φορέσει τέτοια πράγματα. Καμία επιείκεια, ούτε λίγη χάρη.

Αλλά οι ιερείς; Αυτοί που έκαναν την πραγματική δουλειά στο πεδίο; Έφτιαχναν και πουλούσαν αμuletάκια στους πιστούς τους. Με τα ίδια τους τα χέρια.

Γιατί αυτή η απόκλιση;

Η Kret εξηγεί ότι οι ιερείς ήταν συχνά οι μόνοι που είχαν πρόσβαση σε χειρόγραφα της Βίβλου. Οπότε όταν κάποιος ήθελε μια ρητορική χαραγμένη στο φυλαχτό του, ποιον να πάρεις τηλέφωνο; Όχι τον επίσκοπο, που έγραφε απειλητικές επιστολές για το πόσο διαβολικά είναι τα αμuletάκια.

Ήταν ένα ανοιχτό μυστικό. Και ειλικρινά; Το λατρεύω. Υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο στο να αγνοεί ο κόσμος κανόνες που δεν συμφωνεί, ενώ αυτοί που τους έφτιαξαν κάνουν πως δεν βλέπουν.

Από τον Δία στον Χριστό (Χωρίς Να Χαθεί Ρυθμός)

Αυτό που άλλαξε ήταν το περιεχόμενο. Τα παλιά ρωμαϊκά αμuletάκια είχαν επικλήσεις σε ειδωλολατρικές θεότητες, προστατευτικές γοητείες, τέτοια πράγματα. Όταν ήρθε η χριστιανοσύνη, οι παλιές επικλήσεις άρχισαν να αντικαθίστανται με βιβλικούς στίχους.

Αλλά τα σχήματα; Αυτά έμειναν περίεργα όμοια.

«Σταδιακά έγινε πιο χριστιανικό στη φύση του», παρατήρησε η Kret, «όπως ακριβώς και το σχήμα του αμulet. Παίρνει τη μορφή σταυρού, για παράδειγμα, αλλά ο κόσμος εξακολουθεί να το φοράει στο λαιμό με σκοπό να προστατευτεί.»

Δηλαδή οι πρώτοι χριστιανοί κοίταξαν τον σταυρό — σύμβολο οδύνης και θυσίας — και είπαν «ναι, αλλά μπορεί να σταματήσει τις ημικρανίες μου;» Και ειλικρινά; Σεβασμός σε αυτούς. Ο κόσμος πάντα ήθελε και πνευματικό νόημα ΚΑΙ πρακτική προστασία.

Η Βίβλος Στην Τσέπη Σου

Κάτι που είπε η Kret με σκάλωσε: τα αμuletάκια έδιναν στον απλό κόσμο «άμεση, προσωπική επαφή με τη Γραφή».

Σκέψου τι σημαίνει αυτό. Οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να διαβάσουν. Τα βιβλία ήταν απίστευτα ακριβά. Αλλά ο καθένας μπορούσε να φορέσει ένα μικρό κομμάτι μετάλλου με μια προσευχή πάνω του. Για εκατομμύρια πρώτους χριστιανούς, αυτό το αμuletάκι ΗΤΑΝ η Βίβλος τους.

Κάλυπτε την ίδια ανάγκη με τα λείψανα — εκείνα τα κομματάκια από κόκαλα και ρούχα αγίων που οι εκκλησίες δείχνουν ακόμα σήμερα. Ο κόσμος ήθελε κάτι που να μπορεί να αγγίξει, να κρατήσει, να πάρει σπίτι του. Κάτι που έκανε την πίστη του απτή.

Δεν ξέρω για σένα, αλλά εγώ το βρίσκω απίστευτα συγκινητικό.

Τα Περίεργα Σημεία

Εντάξει, αλλά εδώ είναι τα διασκεδαστικά κομμάτια. Κάποια από αυτά τα αμuletάκια έλεγαν ξεκάθαρα τι έκαναν. «Θα σε προστατέψει από τον πυρετό.» «Αποτελεσματικό σε ακτίνα 30 μέτρων.» Αυτοί οι αρχαίοι άνθρωποι ουσιαστικά έγραφαν κριτικές προϊόντων στα κοσμήματά τους.

Και ένα αμuletάκι που βρήκε η Kret άρχιζε με «αβρακαδάμπρα» πριν η υπόλοιπη επιγραφή σβηστεί. Το οποίο... είναι αυτό καν χριστιανικό; Αυτό είναι περισσότερο μάγος- territory!

Αλλά η αγαπημένη μου ιστορία είναι για μια μικρή μεταλλική πλάκα σχεδιασμένη να αντιμετωπίζει τις ημικρανίες. Βρέθηκε σε τάφο μαζί με τρία άλλα αμuletάκια — αλλά ήταν πολύ πολύ παλαιότερο από τα υπόλοιπα.

Η θεωρία της Kret; Οι ημικρανίες είναι οικογενειακή υπόθεση. Οπότε αυτό το μικρό φυλαχτό πέρασε από γενιά σε γενιά, μάνα σε κόρη σε εγγονή, για αιώνες. Η πίστη σε αυτό ήταν τόσο δυνατή.

Τι Μας Λέει Όλο Αυτό;

Η άποψή μου: ο κόσμος ποτέ δεν ήταν καλός στο να δέχεται καινούρια πράγματα χωρίς να κρατάει τα παλιά. Η χριστιανοσύνη δεν αντικατέστησε τη ρωμαϊκή κουλτούρα τόσο, όσο την α assσε, την αναδιαμόρφωσε, και της έδωσε νέο νόημα.

Τα αμuletάκια είναι η απόδειξη. Ήταν ειδωλολατρικά, μετά έγιναν χριστιανικά, και η βασική ανθρώπινη επιθυμία να νιώθεις προστατευμένος δεν άλλαξε καθόλου.

Και ειλικρινά; Νομίζω ότι υπάρχει κάτι όμορφο σε αυτό. Οι επίσκοποι μπορεί να εκφωνούσαν ομιλίες όσο ήθελαν, αλλά στο τέλος της ημέρας, μια γιαγιά με πονοκέφαλο απλά ήθελε κάτι να την βοηθήσει. Και αν ένα μικρό μεταλλικό σταυρουδάκι με βιβλικό στίχο έκανε τη δουλειά;

Λοιπόν, εγώ δεν πρόκειται να την κρίνω.