Η «εξάπλωση» των μυκήτων: Δεν είναι απλά θέμα πίτσας! 🍄
Όταν ακούτε τη λέξη «παγκόσμια απειλή», η σκέψη σας θα πάει σίγουρα σε τεράστιους κυκλώνες, στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας ή σε κάποια νέα πανδημία. Όμως, υπάρχει μια άλλη απειλή. Είναι πολύ μικρότερη, πολύ πιο «κολλώδης» και αυτή τη στιγμή προχωρά αθόρυβα στους νοσοκομείων και τις καλλιέργειες: Οι μύκητες.
Μιλάω για μαζζά και μούχλα. Αυτά τα πράγματα που συνήθως βλέπουμε σε μια παλιά ποσμά ή σε ένα πορτοκάλι που ξεχάσαμε στο βάθος του ντουλάπι. Όμως, τελευταία, αυτά τα μικροσκοπικά πλάσματα έχουν γίνει... αρκετά φιλόδοξα.
Ο «κακός» της ιστορίας: Candida auris
Ας γνωρίσουμε έναν πραγματικό πρωταγωνιστή από ιατρικό θρίλερ: τη Candida auris.
Δεν πρόκειται για μια απλή, ήπια μυκηтяσιά. Η C. auris είναι η «αστέρας» των προβλημάτων, αλλά με την κακή έννοια. Εμφανίστηκε σχεδόν από το πουθενά, εκδυθίζοντας ταυτόχρονα στη Νότια Αμερική, τη Νότια Αφρική και την Ινδία. Και είναι σκληρή: μπορεί να παραμείνει σε στεγνές επιφάνειες νοσοκομείων για εβδομάδες, περιμένοğοντας τη στιγμή να μπει στο αίμα ενός ασθενούς. Μόλις περάσει μέσα, καταλαμβάνει όργανα όπως η καρδιά και οι πνεύμονες. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο θνητότης φτάνει στο τρομακτικό 60%!
Το CDC (το αμερικανικό CDC) την έχει ήδη ανεβάσει στο επίπεδο της «επείγουσας απειλής». Και αυτό είναι πολύ σοβαρό.
Γιατί συμβαίνει αυτό τώρα; (Το «θερμικό μας ασπίδα» σπάει)
Ίσως αναρωτιέστε: "Γιατί τώρα; Γιατί οι μύκητες δεν μας ταλαιπώрили πριν από 100 χρόνια;"
Σύμφωνα με ειδικούς, όπως ο Δρ. Arturo Casadevall, ο άνθρωπος χάνει την «βιολογική του ασπίδα». Για χιλιάδες χρόνια, προστατευόμασταν από μια απλή αλήθεια: το σώμα μας είναι ζεστό. Οι περισσότεροι μύκητες λατρεύουν το κρύο περιβάλλον, οπότε η θερμοκρασία του σώματός μας λειτουργούσε ως φυσικό φράγμα.
Όμως, δύο πράγματα αλλάζουν τα δεδομένα:
- Παγκόσμια Θερμάβρωση: Καθώς ο πλανήτης ζεσταίνεται, οι μύκητες εξελίσσονται για να επιβιώνουν σε θερμότερα περιβάλλοντα. Αν αντέχουν ένα κύμα ζέστης, τότε σίγουρα μπορούν να αντέξουν και μέσα σε εσάς.
- Είμαστε πιο «κρύοι»: Ακούγεται περίεργο, αλλά οι σύγχρονοι άνθρωποι έχουν χαμηλότερη βασική θερμοκρασία σώματος από τους προγόνους μας (λόγω καλύτερης υγιεινής και λιγότερων φλεγμονών).
Καθώς ο κόσμος ζεσταίνεται και εμείς γινόμαστε πιο «κρύοι» σε σχέση με το περιβάλλον, η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ δωματίου και σώματός μας μειώνεται. Γινόμαστε ένας πολύ πιο άνετος «χώρος φιλοξενίας» για τους μύκητες.
Το πρόβλημα της «εκπαίδευσης»: Τους βοηθάμε να μας νικήσουν
Εδώ είναι το κομμάτι που με απασχολεί πραγματικά: μπορεί να βοηθάμε εμείς τους μύκητες να κερδίσουν!
Στη βιομηχανική γεωργία, οι αγρότες βομβαρδίζουν τις καλλιέργειές τους με αντιμυκητικά για να μην σαπίσουν. Το πρόβλημα; Χρησιμοποιούμε πολλά από αυτά τα φάρμακα και στην ιατρική. Με αυτή την ασταμάτητη χρήση, ουσιαστικά δίνουμε στους μύκητες ένα «στρατοπεδείο εκπαίδευσης». Εκεί συναντούν τα φάρμακα στο χώμα, μαθαίνουν να τα αντισταθμίζουν και, όταν φτάσουν σε έναν άνθρωπο, είναι ήδη έτοιμοι για μάχη.
Τελικά, έχασαμε;
Όχι ακόμα! Αν και αυτή τη στιγμή είμαστε λίγο «αδύνατοι» στον τομέα της έρευνας, υπάρχει ελπίδα. Οι επιστήμονες βγάζουν και πολύ δημιουργικές ιδέες για να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό μας και να δημιουργήσουν νέα είδη θεραπειών.
Η πρόκληση είναι ότι οι μύκητες είναι «ευκαρυώτες» — που σημαίνει ότι τα κύτταρά τους μοιάζουν πολύ με τα δικά μας. Αυτό κάνει δύσκολο τον σχεδιασμό φαρμάκων που σκοτώνουν τον μύκητα χωρίς να κάνουν χαμό στα δικά μας κύτταρα.
Είναι ένα παιχνίδι βιολογικού σκάκι υψηλού ρίσκου, και οι μύκητες έχουν ήδη κάνει την πρώτη τους κίνηση.