Ταξίδια στον Χρόνο: Τι Πραγματικά Λένε οι Επιστήμονες

Θα σου πω την αλήθεια: έχω χάσει αναρίθμητες νύχτες κυνηγώντας θεωρίες για τα ταξίδια στον χρόνο. Διαβάζω για παράδοξα, βλέπω βίντεο για σκουληκότρυπες, αγχώνομαι για το τι θα γινόταν αν σκότωνα τον παππού μου κατά λάθος.

Μα αυτό που με απασχολεί πραγματικά είναι: μήπως προσεγγίζουμε τα ταξίδια στον χρόνο με λάθος τρόπο;

Το Παράδοξο του Παππού

Φαντάσου το εξής: φτιάχνεις μια μηχανή του χρόνου, επιστρέφεις στο 1955, και κατά λάθος εμποδίζεις τον παππού σου να γνωρίσει τη γιαγιά σου. Χωρίς παππού, δεν υπάρχεις εσύ. Χωρίς εσένα, δεν υπάρχει μηχανή. Καταλαβαίνεις τη λογική.

Αυτό είναι το διάσημο "παράδοξο του παππού". Για δεκαετίες, οι φυσικοί το έβλεπαν ως απόλυτο εμπόδιο. Αν μπορούσες να αλλάξεις το παρελθόν, οι σχέσεις αιτίας-αιτιατού θα διαλύονταν.

Όμως εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.

Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι τέτοια παράδοξα ίσως δεν διαλύουν την πραγματικότητα. Αντίθετα, ίσως αποκαλύπτουν κάτι εκπληκτικό: το σύμπαν ίσως περιέχει τα πάντα, ταυτόχρονα.

Τι Κάνουν Οι Επιστήμονες Στα Εργαστήριά Τους

Όταν έμαθα για πειράματα σχετικά με ταξίδια στον χρόνο, έπρεπε να καθίσω.

Ο Δρ. Kater Murch στο UC Berkeley τρέχει πειράματα που ακούγονται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Χρησιμοποιεί κβαντικά bits - μικροσκοπικά κυκλώματα υπεραγωγιμότητας - για να προσομοιώσει σενάρια ταξιδιού στον χρόνο.

Το πείραμα περιλαμβάνει δύο κβαντικά σωματίδια που είναι "διαπλεγμένα" - συνδεδεμένα με τέτοιο τρόπο που ό,τι συμβαίνει στο ένα επηρεάζει αμέσως το άλλο, όσο μακριά κι αν βρίσκονται.

Η ομάδα του Murch έδειξε ότι μετρώντας ένα σωματίδιο μετά το γεγονός, μπορούσαν να επηρεάσουν πώς συμπεριφερόταν το άλλο στο παρελθόν. Σαν η πληροφορία να ταξίδεψε προς τα πίσω στον χρόνο.

"Ένα από τα πειράματά μου εμπνεύστηκε από μια στιγμή που είδα ένα αστέρι να πέφτει πάνω από το κεφάλι μου," εξήγησε ο Murch. "Αναρωτήθηκα αν θα ήταν δυνατό μια κάμερα να τραβήξει φωτογραφία του αστεριού αφού είχε ήδη πέσει."

Και ιδού το παράδοξο: η κβαντική μηχανική το επιτρέπει. Μπορούσαν να προσανατολίσουν έναν αισθητήρα "εκ των υστέρων".

Δύο Ιδέες Που Ίσως Σώσουν τα Ταξίδια στον Χρόνο

Οι επιστήμονες έχουν σκεφτεί σενάρια όπου τα παράδοξα δεν καταστρέφουν τα πάντα:

Η Θεωρία των Πολλαπλών Κόσμων: Αυτή εμφανίζεται παντού στις ταινίες της Marvel. Όταν επιστρέφεις στο παρελθόν και αλλάζεις κάτι, το σύμπαν δεν ξαναγράφει τον εαυτό του - διαχωρίζεται. Ο παππούς σου ζει σε ένα νέο χρονοδιάγραμμα, εσύ υπάρχεις, και δεν υπάρχει παράδοξο. Απλά ένα νέο κλαδί πραγματικότητας.

Το Σύμπαν το Διορθώνει: Ο φυσικός Lorenzo Gavassino από το Cambridge το λέει έτσι: "Το πρόβλημα είναι ότι το σύμπαν τείνει να διαλύεται πριν" - δηλαδή, αν προσπαθούσες να δημιουργήσεις παράδοξο, το σύμπαν ίσως έβρισκε τρόπους να το σταματήσει. Ίσως σχηματίζονται ιδιομορφίες, ίσως ενεργοποιούνται άλλοι μηχανισμοί. Η πραγματικότητα έχει κάποια ενσωματωμένα δικλείδα ασφαλείας.

Γιατί Πρέπει να Σε Απασχολεί;

Ξέρω τι σκέφτεσαι: "Ωραία επιστημονικά πράγματα, μα αυτό δεν σημαίνει ότι μπορώ να συναντήσω δεινόσαυρους, σωστά;"

Καλό σημείο.

Όμως αυτό που με ενθουσιάζει είναι ότι αυτά τα πειράματα δεν αφορούν πραγματικά τις μηχανές του χρόνου. Αφορούν την κατανόηση της βασικής φύσης του χρόνου.

Σκέψου το. Αν το σύμπαν περιέχει ήδη τα πάντα σε όλες τις χρονικές στιγμές - παρελθόν, παρόν, μέλλον - τι σημαίνει αυτό για το πώς βιώνουμε την πραγματικότητα; Για την ελεύθερη βούληση; Για τη φύση της αιτίας και του αποτελέσματος;

Η Δρ. Nicole Yunger Halpern από το NIST περιγράφει μια κλειστή χρονική καμπύλη ως "μια τροχιά μέσα στον χωροχρόνο που επιστρέφει στον εαυτό της στη χρονική διάσταση" όπου "ένα σωματίδιο σε κλειστή χρονική καμπύλη μπορεί να συναντήσει τον προηγούμενο εαυτό του."

Όταν το διάβασα, φαντάστηκα ένα μικροσκοπικό κβαντικό σωματίδιο να χτυπάει τον παλιό του εαυτό με φιλικό τρόπο, και ειλικρινά; Αυτή η εικόνα κάνει τη φυσική χαριτωμένη.

Το Παράδοξο του Σημειωματάριου

Πριν τελειώσω, σκέψου το εξής: τι θα γινόταν αν επέστρεφες στο παρελθόν και έδινες στον εαυτό σου ένα σημειωματάριο που εξηγούσε πώς να φτιάξεις μηχανή του χρόνου; Και μετά, χρόνια αργότερα, χρησιμοποιούσες αυτό το σημειωματάριο για να φτιάξεις τη μηχανή, επέστρεφες πίσω και έδινες στον παλιό σου εαυτό το ίδιο σημειωματάριο.

Από πού προήλθε το σημειωματάριο;

Αυτό ονομάζεται παράδοξο bootstrap - πληροφορία χωρίς αρχή. Και ειλικρινά; Με συναρπάζει περισσότερο από το παράδοξο του παππού. Δεν αφορά την καταστροφή· αφορά τη δημιουργία χωρίς δημιουργία. Γνώση που υπάρχει απλά επειδή πρέπει να υπάρχει.

Αυτό που μου μένει είναι αυτό: η επιστήμη δεν αφορά το να έχεις όλες τις απαντήσεις. Αφορά το να κάνεις ερωτήσεις που σπρώχνουν τα όρια αυτού που νομίζουμε ότι είναι δυνατό.

Τα ταξίδια στον χρόνο ίσως δεν συμβούν ποτέ. Ίσως δεν επισκεφτούμε ποτέ τον Leonardo da Vinci ή δεν προειδοποιήσουμε ποτέ τους δεινόσαυρους για τον βράχο που τους χτύπησε. Όμως η εξερεύνηση αυτών των ιδεών - τα κβαντικά πειράματα, τα μαθηματικά μοντέλα, η θεωρητική φυσική - αυτό είναι που μας ωθεί μπροστά.

Και ειλικρινά; Το γεγονός ότι οι φυσικοί τρέχουν πραγματικά πειράματα για να δοκιμάσουν αυτές τις έννοιες μοιάζει με απόδειξη ότι η περιέργεια, σε συνδυασμό με αυστηρή σκέψη, μπορεί να μας οδηγήσει σε εξαιρετικά μέρη.

Ακόμα κι αν αυτά τα μέρη είναι απλά μαθηματικές πιθανότητες σε ένα σύμπαν που ίσως περιέχει τα πάντα, παντού, όλα ταυτόχρονα.