Όταν η Γέννηση Πλανητών Παραδίδει Μαθήματα Χάους

Φαντάσου να ψήνεις κέικ και ξαφνικά το μισό μείγμα να ξεφεύγει εντελώς. Κάπως έτσι συμβαίνει σε έναν μακρινό γαλαξία, σύμφωνα με νέες παρατηρήσεις. Οι αστρονόμοι έμειναν άφωνοι.

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble φωτογράφισε έναν νεαρό αστέρα με τεράστιο δίσκο αερίου και σκόνης. Εκεί γεννιούνται πλανήτες. Αλλά αυτός ο δίσκος δεν μοιάζει με όσα περιμέναμε.

Ο "Τσιβίτο του Δράκουλα"

Το όνομά του είναι IRAS 23077+6707. Η ομάδα το βάφτισε "Dracula's Chivito". Ένας ερευνητής από Τρανσυλβανία, άλλος από Ουρουγουάη – εκεί το chivito είναι διάσημο σάντουιτς. Από πλάγια, μοιάζει με κοσμικό μπέργκερ. Σκοτεινή μέση, λαμπερά στρώματα αερίου πάνω-κάτω. Πανέμορφο θέαμα.

Ο δίσκος είναι γιγάντιος. 400 δισεκατομμύρια μίλια πλάτος. 40 φορές μεγαλύτερος από το Ηλιακό μας Σύστημα, μέχρι τον Κόιπερ Ζώνη. Κρύβει έναν ή δύο νεαρούς αστέρες πίσω από σκόνη.

Ασύμμετρος Και Χαοτικός

Οι επιστήμονες περίμεναν οργανωμένο δίσκο, σαν δίσκο βινυλίου. Εδώ όμως; Κάθε άλλο παρά τάξη.

Από τη μια πλευρά βγαίνουν νηματώδεις "πλοκάμια" αερίου και σκόνης. Η άλλη πλευρά; Ομαλή και ήσυχη. Πλήρης ασυμμετρία που μπερδεύει όλους.

Η επικεφαλής Kristina Monsch από Harvard-Smithsonian λέει: "Το βλέπουμε σχεδόν πλάγια. Αυτό μας δείχνει πόσο άγριες είναι αυτές οι 'παιδικές χαρές' πλανητών."

Τι Φταίει Για Το Χάος;

Δεν ξέρουν ακριβώς. Ίσως νέο υλικό πέφτει συνέχεια. Ή βαρυτικές παρεμβολές από γείτονες. Το σύστημα είναι σε πλήρη αναταραχή. Το παρατηρούμε ζωντανά.

Ο Joshua Bennett Lovell είπε: "Μείναμε με το στόμα ανοιχτό από την ασυμμετρία. Το Hubble μας βάζει πρώτη σειρά στο χάος που πλάθει πλανήτες."

Δεν έχουμε λύσει ακόμα το μυστήριο της γέννησης πλανητών. Αυτό το ακραίο παράδειγμα είναι ιδανικό εργαστήριο.

Ένα Σύστημα Πλανητών Σε Εξέλιξη

Ο δίσκος έχει μάζα 10-30 Δία. Πλούσιος για γιγάντιους πλανήτες. Μπορεί να μοιάζει με το δικό μας Σύστημα πριν δισεκατομμύρια χρόνια – αλλά σε υπερμεγέθη κλίμακα.

Η Monsch παραδέχεται: "Περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Οι εικόνες είναι αφετηρία για να καταλάβουμε πώς φτιάχνονται πλανήτες παντού."

Γιατί Είναι Σημαντικό

Το Σύμπαν είναι πιο άγριο από τις θεωρίες μας. Πάντα μας εκπλήσσει. Το Hubble, 30+ χρόνια σε υπηρεσία, συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του.

Το James Webb της NASA κοιτά παρόμοια συστήματα. Συνδυάζοντας τηλεσκόπια, βλέπουμε καθαρά πώς γεννήθηκαν πλανήτες σαν τον δικό μας.

Τρελό, ε;