Ο Γάλλος που Αρνήθηκε να Φύγει

Φαντάσου ότι είσαι Γάλλος αξιωματικός στα 1860s. Έχεις περάσει τον ωκεανό για να βοηθήσεις τον εκσυγχρονισμό του ιαπωνικού στρατού. Όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο. Και ξαφνικά, όλη η κυβέρνηση αλλάζει. Ο αυτοκράτορας παίρνει την εξουσία. Σου λένε να φύγεις.

Εσύ τι κάνεις;

Αν είσαι ο Jules Brunet, δεν φεύγεις. Αυτομολείσαι στον χαμένο στρατό, βοηθάς μια ομάδα σαμουράι να φτιάξουν μια ολόκληρη δημοκρατία, και ετοιμάζεσαι να πολεμήσεις τον στρατό του αυτοκράτορα.

Αυτή είναι αληθινή ιστορία. Και ειλικρινά; Ακούγεται σαν σενάριο του Χόλιγουντ.

Όταν η Αυτοκρατορία Χτυπάει Πίσω

Για πάνω από 250 χρόνια, την Ιαπωνία κυβερνούσε ο Σόγκουνας των Τοκουγκάβα — μια στρατιωτική κυβέρνηση από ισχυρούς φύλαρχους. Δεν ήταν κάποιο χαοτικό μέρος. Οι Τοκουγκάβα έφεραν σταθερότητα, δημιούργησαν κεντρική διοίκηση, και έκλεισαν την Ιαπωνία από τον υπόλοιπο κόσμο.

Αλλά στα 1860s, άρχισαν τα προβλήματα. Οι δυτικές δυνάμεις πίεζαν για εμπορικές συμφωνίες. Πολλοί Ιάπωνες θεωρούσαν ότι ο σόγκουνας ήταν πολύ αδύναμος απέναντί τους. Η οργή μεγάλωνε. Οι πιστοί ήθελαν να γκρεμίσουν την παλιά τάξη. Συσπειρώθηκαν γύρω από τον Αυτοκράτορα Μέιτζι.

Και εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.

Ο Γάλλος που Έμεινε

Η Γαλλία είχε στείλει τον Captain Charles Chanoine στην Ιαπωνία για να μεταρρυθμίσει τον στρατό του σόγκουνα. Όταν όμως ο σόγκουνας άρχισε να καταρρέει, οι Γάλλοι ηγέτες πήραν μια περίεργη απόφαση: στήριξαν κρυφά τον χαμένο. Η λογική τους ήταν στρατηγική — αν σώσουν τον σόγκουνα, η Γαλλία κερδίζει έναν ισχυρό σύμμαχο στην Ασία.

Η αποστολή του Chanoine κόλλησε. Όλο το εγχείρημα διαλυόταν. Αλλά ο δεξί του χέρι, ο Jules Brunet, δεν ήταν έτοιμος να τα παρατήσει.

Όταν η νέα κυβέρνηση Μέιτζι διέταξε όλους τους Γάλλους στρατιωτικούς συμβούλους να φύγουν από την Ιαπωνία το 1868, οι περισσότεροι μάζεψαν τις βαλίτσες τους. Αλλά ο Brunet κοίταξε την κατάσταση και έκανε μια επιλογή που ακόμα μου κόβει την ανάσα: αποφάσισε να μείνει.

Μαζί με οκτώ ακόμα Γάλλους αξιωματικούς, ο Brunet το έσκασε από το Γιοκοχάμα με πρόφαση μια επίσκεψη σε οπλοστάσιο. Ο πραγματικός του προορισμός; Ραντεβού με τον Ναύαρχο Takeaki Enomoto, που διοικούσε έναν στόλο πιστό στον σόγκουνα.

Ο Brunet ανέβηκε στο πλοίο. Και μαζί, κατευθύνθηκαν βόρεια.

Βόρεια, σε ένα νησί που λεγόταν Ezo.

Χτίζοντας μια Δημοκρατία από το Μηδέν

Στα τέλη του 1868, ο Brunet και οι Ιάπωνες σύμμαχοί του είχαν πάρει τον έλεγχο του Ezo — σημερινή Χοκαΐντο. Κατέλαβαν το λιμάνι της Hakodate και σιγά-σιγά όλο το νησί. Αλλά ο Αυτοκράτορας Μέιτζι δεν θα το άφηνε έτσι. Απαίτησε να παραδώσουν τα όπλα τους και να υποταχθούν στην αυτοκρατορική εξουσία.

Αρνήθηκαν.

Αντί αυτού, στις αρχές του 1869, το Ezo ανακήρυξε τον εαυτό του ανεξάρτητη δημοκρατία. Η Hakodate έγινε πρωτεύουσα. Και εδώ είναι το σημείο που με συγκλονίζει — έκαναν ακόμα και εκλογές. Εντάξει, μόνο σαμουράι μπορούσαν να ψηφίσουν, αλλά παραμένει: αυτή ήταν η πρώτη (και μέχρι σήμερα η μόνη) απόπειρα δημοκρατικής διακυβέρνησης στην ιαπωνική ιστορία.

Ο πρώην υποκόμης Takeaki Enomoto εξελέγη πρόεδρος. Ο Keisuke Ōtori, ένας βαρόνος και ανήλεος πολεμιστής, έγινε υπουργός Άμυνας. Και ο Jules Brunet; Ανέβηκε στη θέση του υπουργού Εξωτερικών.

Μπορείς να φανταστείς εκείνη τη σύσκεψη; Ένας Γάλλος σε ιαπωνικό υπουργικό συμβούλιο, να διαπραγματεύεται με ξένες δυνάμεις για την αναγνώριση ενός ολόκληρου έθνους σε ένα παγωμένο νησί του Ειρηνικού.

Ο Brunet δεν ασχολήθηκε μόνο με τη διπλωματία. Ήταν εκεί έξω, ενισχύοντας άμυνες, εκπαιδεύοντας στρατιώτες με γαλλικές τακτικές, οχυρώνοντας ένα αστεροειδές φρούριο που λεγόταν Goryokaku. Έξι οχυρά χτίστηκαν ή ενισχύθηκαν. Χιλιάδες στρατιώτες εξοπλίστηκαν με σύγχρονα τουφέκια.

Ετοιμάζονταν για πόλεμο. Και ήξεραν ότι ερχόταν.

Η Πτώση ενός Ονείρου

Την άνοιξη του 1869, οι αυτοκρατορικές δυνάμεις έφτασαν τελικά — περίπου 7.000 στρατιώτες, ένας τεράστιος στρατός για την εποχή. Περικύκλωσαν το Goryokaku και πολιόρκησαν τους αντάρτες.

Η Δημοκρατία του Ezo είχε ίσως 3.000 στρατιώτες.

Αλλά αυτοί οι στρατιώτες είχαν εκπαιδευτεί από Γάλλους επαγγελματίες. Είχαν πυροβολικό. Είχαν οχυρωμένες θέσεις. Για ένα διάστημα, κράταγαν.

Αλλά οι αριθμοί έχουν σημασία. Οι αυτοκρατορικές δυνάμεις ήταν απλά πολύ περισσότερες. Μετά από σφοδρές μάχες, η αντίσταση κατέρρευσε. Ο Enomoto παραδόθηκε. Η δημοκρατία διαλύθηκε.

Και το Ezo μετονομάστηκε σε Χοκαΐντο, ενσωματώθηκε επίσημα στο νέο ιαπωνικό έθνος.

Όσο για τον Brunet; Αυτός και μερικοί ακόμα Γάλλοι αξιωματικοί κατάφεραν να διαφύγουν, γυρνώντας πίσω στη Γαλλία. Δεν εκτελέστηκε ούτε φυλακίστηκε. Φαίνεται ότι η νέα ιαπωνική κυβέρνηση αποφάσισε να αφήσει τα πράγματα να περάσουν. Ο Brunet συνέχισε τη στρατιωτική του καριέρα, φτάνοντας μέχρι το βαθμό του στρατηγού.

Γιατί Έχει Σημασία Αυτή η Ιστορία

Αυτό που με εντυπωσιάζει περισσότερο με τη Δημοκρατία του Ezo είναι ότι δεν είναι απλά μια υποσημείωση στην ιστορία. Είναι ένα παράθυρο σε μια στιγμή που η Ιαπωνία βρέθηκε σε σταυροδρόμι.

Ο παλιός κόσμος πέθαινε. Μια νέα τάξη γεννιόταν. Και για μια στιγμή, μια ομάδα αουτσάιντερ προσπάθησε να χτίσει κάτι εντελώς διαφορετικό — μια ασιατική δημοκρατία σε εποχή που η πλειοψηφία της ηπείρου κυβερνιόταν ακόμα από αυτοκράτορες και βασιλιάδες.

Απέτυχαν, βέβαια. Η Μεϊτζι επικράτησε, και η Ιαπωνία έγινε σύγχρονο κράτος, τελικά μια στρατιωτική δύναμη που σόκαρε τον κόσμο. Αλλά η Δημοκρατία του Ezo μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν είναι ευθεία γραμμή. Κάποιες φορές, ο δρόμος περνά από περίεργες στροφές. Κάποιες φορές, ένας Γάλλος αξιωματικός αποφασίζει να μείνει και να πολεμήσει για μια υπόθεση που είχε ήδη χαθεί.

Η ιστορία είναι χαοτική έτσι. Και ειλικρινά; Αυτό είναι που την κάνει τόσο συναρπαστική.