Όταν ο Μύθος του Αρχιμήδη Συναντά Ένα Σχολικό Έκθεμα

Φαντάσου να διαβάζεις για ένα αρχαίο μυστήριο και να λες: "Μήπως αυτό υπήρχε στ' αλήθεια;" Αυτό ακριβώς έπαθε ο έφηβος Brenden Sener από το Λονδίνο του Οντάριο. Έμαθε για την περίφημη "ακτίνα θανάτου" του Αρχιμήδη και αποφάσισε να το ψάξει.

Εκείνη η σκηνή με καθρέφτες που καίνε εχθρικά πλοία; Λέγεται ότι συνέβη πριν 2200 χρόνια στη Συρακούσα. Ο μεγάλος μαθηματικός φέρεται να έφτιαξε όπλο με ηλιακό φως εναντίον Ρωμαίων. Αλλά υπήρξε ποτέ;

Οι περισσότεροι το αφήνουν. Ο Brenden όχι.

Το Πείραμα του Πιτσιρικά

Το ωραίο είναι η απλότητα. Χωρίς φανταχτερά εργαστήρια. Πήρε τέσσερις κοίλους καθρέφτες, στόχευσε σε χαρτόνι και έβαλε λάμπα θερμότητας σαν ήλιο.

Κάθε νέος καθρέφτης ανέβαζε τη θερμοκρασία. Απλό, καθαρό, αποδεικνύει ότι η ιδέα δουλεύει θεωρητικά.

Προσοχή: Δεν έφτιαξε αρχαίο όπλο. Δεν απέδειξε ότι ο Αρχιμήδης το 'χε. Έδειξε μόνο ότι οι καθρέφτες συγκεντρώνουν θερμότητα από τον ήλιο. Βάση επιστήμης.

Γιατί Είναι Μάλλον Παραμύθι

Κανένα ίχνος από αρχαιότητες. Τίποτα. Οι ιστορίες γράφτηκαν αιώνες μετά. Σαν κουτσομπολιό από φίλο φίλου.

Τα ρωμαϊκά πλοία δεν κάηκαν. Κανένας καθρέφτης δεν βρέθηκε. Οι θρύλοι μεγαλώνουν με τον καιρό. Έτσι πάει.

Ο ίδιος ο Brenden το είπε στο κείμενό του: "Μπορεί να γίνει, αλλά αποδείξεις μηδέν." Αυτό είναι επιστήμη. Ειλικρίνεια.

Το Πρόβλημα των MythBusters

Οι MythBusters το δοκίμασαν τρεις φορές. Αποτυχία. Φοιτητές του MIT το 2005 έκαψαν ένα σκάφος μία φορά, αλλά όχι σταθερά.

Θεωρία εντάξει. Πράξη εφιάλτης. Κουνημένα πλοία, σύννεφα, άνεμοι τα χαλάζουν όλα. Σε μάχη; Αδύνατο.

Γι' αυτό μάλλον ο Αρχιμήδης δεν το 'φτιαξε. Οι Ρωμαίοι νικούσαν με πειθαρχία και δύναμη, όχι με ευαίσθητα ηλιακά παιχνίδια.

Το Μεγαλύτερο Μήνυμα

Δεν είναι μόνο η ακτίνα. Είναι ένας έφηβος που ρώτησε, έμαθε φυσική, έφτιαξε πείραμα. Δεν έψαξε απλά στο Google. Δοκίμασε.

Και πέτυχε! Επαίνεσε τον ο Cliff Ho από τα Sandia Labs. Βραβεία, εκπροσωπεί Καναδά σε διαγωνισμούς.

Για πιτσιρίκι με περιέργεια, top.

Το Συμπέρασμα

Η ακτίνα θανάτου δεν υπήρξε πιθανότατα. Αλλά δεν πειράζει. Ένα παιδί ρώτησε "Κι αν;" και έκανε πείραμα. Βρήκε όχι όπλο, αλλά τρόπο σκέψης για τα αδύνατα.

Αποδείχτηκε ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήξεραν οπτική και ενέργεια. Εντυπωσιακό για την εποχή.

Επόμενη φορά για τρελό θρύλο, ρώτα: "Λειτουργεί;" Μπορεί να εκπλαγείς.