De Kanonfetisj Die Maar Niet Uitsterft

Stel je voor: 2024. In het Pentagon bladeren ze door vergeelde foto’s van WOII-schepen die reusachtige granaten over zee knallen. En iemand mompelt: “Dat moeten we weer doen.”

Het is een terugkerend ritueel. Elke paar jaar halen legerstrategen het idee van uit de kast: kanonnen die projectielen verder schieten dan een vliegtuig non-stop vliegt. Elke keer botst de droom op de keiharde werkelijkheid. En verliest.

De Gouden Tijd Van De Reuzen

Ga even terug naar de jaren veertig. Die oude monsters waren écht indrukwekkend. In de Slag bij Surigao Strait pompten Amerikaanse slagschepen in 1944 granaten van 16 inch – elk zo zwaar als een autootje – over meer dan 18 kilometer. De vuurbal uit de loop leek wel drakenadem.

Aan de andere kant van de planeet vuurden Duitse spoorwegkanonnen, bijgenaamd Anzio Annie, ladingen 65 kilometer ver. Perfect om schepen in veilige havens te verwoesten. Pure krachtpatserij.

Toch waren ze toen al op hun retour. Ze verbeterden niet. Raketten namen het over.

Waarom Groot Problemen Oplost – En Creëert

Wil je een kanon met meer bereik? Twee keuzes:

Langere loop. Meer druk, snellere versnelling. Logisch, toch?

Grotere loop. Meer kruit, zwaardere duw.

Maar dan de realiteit: het kanon moet al die druk en terugslag aankunnen. Dikkere wanden, zwaarder metaal. Het schip of voertuig eromheen moet een tank worden. Voor je het weet heb je een 40 ton kostend fort dat geen meter verplaatst. Miljoenen verspild.

Raketten? Klein, wendbaar, raak op honderden kilometers. Vanuit een boot, truck of vliegtuig. Geen geslinger door terugslag. Duur? Ja. Maar een supergroot kanon is dat ook – en het faalt vaak.

Het Eindeloze Herhalen

Het leger probeert het steeds opnieuw:

In de jaren 2000 dumpte het Amerikaanse leger de XM2001 Crusader, een 40 ton zware kanonier, omdat niemand dat gevaarte nog wilde verslepen.

Rond 2010 kopieerden China en Rusland dat met extra bereik. Pentagon in paniek: “Onze kanonnen ook langer!” Alsof de mislukkingen van 70 jaar eerder verdampt waren.

Nu duiken railguns op en dromen van nieuwe slagschepen met monsterkanonnen. Het is als een deur die dichtzit: rammen, opgeven, jaren later weer rammen.

Waarom Het Nooit Lukt

Raketten hebben de oorlog al gewonnen. Sneller, preciezer, lastiger te counteren. Geen gedoe met platforms die multi-ton projectielen op supersonische snelheid lanceren.

Goedkoper per schot? Op papier misschien. In de praktijk:

• Loop slijt razendsnel, onderhoud kost een fortuin
• Munitie is uniek en prijzig
• Draagplatform is reusachtig en duur
• Vast of halfvast opgesteld
• Vijand weet precies waar je zit

Raketten? Vanuit alles: jachtvliegtuigen, duikboten, vrachtwagens. Flexibel. Slim.

De Echte Les

De kick zit niet in de kanonnen. Het is de hoop van planners op een wonder: nieuw metaal of slim kruit dat de natuurwetten negeert.

Dat gebeurt niet.

Elke hype over een ‘wondkanon’ gokt op doorbraken die er sinds buskruit nooit kwamen. Jammer dan.

Die romantiek snap ik. Groot, luid, direct. Precies daarom: kies raketten.

Soms is oud gewoon oud. Niet de toekomst.