Als één ziekte al erg is, dan is een cocktail van infecties een ramp

Stel je voor: een wilde slang in het zuidoosten van de VS. Al genoeg om je zorgen over te maken: honger, roofdieren en mensen met een schop. En dan komt daar ook nog een schimmel bij die de huid wegvreet. Plus longparasieten. En een bacterie in het bloed. Tegelijk.

Dat is geen uitzondering, maar de realiteit voor veel slangen daar, volgens een nieuwe studie. En het plaatje dat daaruit naar voren komt, is niet fraai.

Eén ziekte tegelijk? Dat is niet genoeg

Wetenschappers van de Universiteit van Georgia wilden niet alleen kijken naar de bekende schimmelinfectie die slangen al twintig jaar achtervolgt. Ze onderzochten juist of slangen meerdere ziekteverwekkers tegelijk bij zich dragen. Dat klinkt logisch, maar het gebeurt zelden.

Ze testten meer dan vijfhonderd slangen op zeven verschillende pathogenen. Wat ze vonden, verraste zelfs henzelf.

Meer dan tachtig procent is ziek

Minder dan één op de vijf slangen bleek helemaal vrij van infecties. De rest had er minstens één. Vaak meer.

De bacterie Salmonella enterica kwam het vaakst voor: bij bijna twee derde van de dieren. Een parasiet die via teken binnenkomt, zat in meer dan de helft. En 44 procent van de slangen droeg meerdere ziekteverwekkers tegelijk. Sommige zelfs vier verschillende.

Ratelslangen hebben het zwaarst te verduren

Pygmee-ratelslangen bleken extra kwetsbaar. Bij hen werd de schimmelinfectie drie keer zo vaak gevonden als bij andere soorten. En veel van die slangen vertoonden ook zichtbare ziekteverschijnselen.

De onderzoekers wijzen naar twee oorzaken. Ten eerste: ratelslangen worden vaak gedood door mensen. Die voortdurende stress verzwakt hun afweer. Ten tweede: ze eten veel kikkers en hagedissen, die de longparasieten met zich meedragen.

Waar je woont, maakt uit

Opvallend was ook het verschil per regio. In Georgia kwam de schimmelinfectie veel vaker voor dan in Florida. Longparasieten daarentegen juist vaker in Florida. Lokale factoren zoals vochtigheid en temperatuur lijken dus een grote rol te spelen.

Huidbeschadiging als toegangspoort

Slangen met zichtbare huidwonden hadden veel vaker een schimmelinfectie dan dieren met een gave huid. Dat is logisch: een open wond is een makkelijke entree voor de schimmel.

Wat dit betekent voor bescherming

Slangen hebben het al moeilijk door habitatverlies, klimaatverandering en vervolging. Nu blijkt dat ook ziekten elkaar versterken. Eén infectie maakt de kans op de volgende groter.

De studie is beperkt tot een deel van het zuidoosten van de VS, dus de exacte percentages gelden niet overal. Toch laat het iets belangrijks zien: wilde slangen krijgen van alle kanten klappen.

Wat nu?

Lange tijd keken onderzoekers vooral naar één ziekte tegelijk. Deze studie laat zien dat dat te beperkt is. Infecties komen vaak in combinatie voor. En dat verandert hoe je naar populaties en hun achteruitgang moet kijken.

Bescherming van slangen vraagt daarom om een bredere aanpak: minder vervolging, betere leefgebieden én meer aandacht voor ziekteverspreiding. Want één probleem aanpakken terwijl de rest doorloopt, helpt niet genoeg.