Vleermuizen zijn nog veel gekker dan we dachten

Laat me jullie vertellen over iets dat onlangs is gebeurd in de wetenschap — en eerlijk, dit is een van de coolste dingen die ik in lange tijd ben tegengekomen.

Vleermuizen zijn vreemd. Serieus, heel erg vreemd. En ik zeg dat met liefde.

Al jaren puzzelen wetenschappers over waarom vleermuizen maar blij zijn rondvliegen terwijl virussen die ons naar het ziekenhuis zouden sturen, bij hen geen enkel probleem lijken te zijn. We hebben het over beestjes die Ebola, SARS en Marburg bij zich dragen — enge troep voor mensen — maar vleermuizen? Gewoon even binnen, geen probleem.

Dus wat is hun geheim?

Onderzoekers van Tulane University, samen met collega's van Stanford en het CDC, denken dat ze een stukje van die puzzel hebben gevonden. En het is werkelijk fascinerend.

Dit is het: Alle zoogdieren die we kennen — mensen, honden, katten, walvissen, echt allemaal — hebben één set genen die de zware ketens van onze antilichamen aanmaakt. Stel je antilichamen voor als de kleine strijders die je immuunsysteem uitstuurt om indringers te vinden en onschadelijk te maken.

Vleermuizen? Die hebben er twee.

Niet één. Twee volledig aparte systemen voor het maken van deze antilichaam-ketens. Het is alsof je ontdekt dat je buurman twee keukens heeft — het zou niet zo moeten werken, maar op de een of andere manier doet het dat wel, en het is best geweldig.

De wetenschappers ontdekten dit tijdens onderzoek naar vespervleermuizen, de grootste vleermuizenfamilie met meer dan 500 soorten verspreid over elk continent behalve Antarctica. Dat zijn nogal wat vleermuizen, en blijkbaar hebben ze dit geheim al die tijd voor ons verborgen gehouden.

"Dit verandert compleet ons begrip van hoe zoogdier-immuunsystemen georganiseerd kunnen zijn," zei onderzoeker Hannah Frank. En eerlijk? Ik geloof haar.

Hierom is dit zo belangrijk.

Het feit dat vleermuizen eigenlijk "meer opties" hebben bij het bouwen van antilichamen zou precies kunnen verklaren waarom ze kunnen leven naast virussen die ons doden. Het is niet dat ze superhelden zijn — ze hebben gewoon meer gereedschap in hun gereedschapskist.

Wat echt cool is: wetenschappers keken tot nu toe vooral naar het aangeboren immuunsysteem van vleermuizen (de algemene, eerste-verdedigingslinie-dingen). Maar dit nieuwe onderzoek suggereert dat we veel meer aandacht moeten besteden aan het adaptieve immuunsysteem — het deel dat die gespecialiseerde antilichamen maakt.

Lost deze ontdekking het complete mysterie op van waarom vleermuizen zulke effectieve virale reservoirs zijn? Nee, nog niet. Maar het opent een heel nieuwe richting voor onderzoek, en dat is opwindend.

De grotere foto dan:

We hebben ontzettend veel geleerd over immuniteit door mensen en labmuizen te bestuderen. Logisch — we zijn mensen, we bestuderen onszelf. Maar de natuur is eindeloos creatief in hoe het problemen oplost, en elke soort die we bestuderen leert ons iets nieuws.

Vleermuizen vliegen al zo'n 50 miljoen jaar rond. Ze zijn geëvolueerd samen met ontelbare virussen, en ergens in die tijd hebben ze ontdekt hoe ze kunnen samenleven met ziekteverwekkers die ons de stuipen op het lijf jagen.

Misschien — gewoon misschien — kan het begrijpen van hun trucje ons helpen om beter te worden in het voeren van onze eigen gevechten tegen ziektes.

En dat, beste lezers, vind ik best bijzonder.