Een bericht dat meer dan een eeuw lang voor onze neus lag
Oké, ik moet jullie iets vertellen dat mij deze week echt van mijn sokken blies, want als dit je niet enthousiast maakt over de richting die AI opgaat, dan weet ik het ook niet meer.
Stel je voor: het is november 1918. De Eerste Wereldoorloof zit er bijna op, en ergens in de chaos van het conflict sturen Duitse militaire functionarissen een gecodeerd bericht naar hun opperbevel. Ze beseften het niet, maar dat bericht zou de komende 108 jaar onleesbaar blijven.
Tot nu toe.
Onlangs heeft het nieuwe GPT-6 Astra-model van OpenAI deze eeuwenoude chiffratie ontcijferd, en het bericht dat erin stond? Laten we het er maar op houden dat geschiedenisliefhebbers hier hun hart aan kunnen ophalen.
Wat hebben de Duitsers eigenlijk gezegd?
Het ontcijferde bericht luidt ruwweg: "Een Britse kruiser arriveerde in Sebastopol op de ?4e. Een geallieerd eskader volgt op de 26e."
Wacht, dat vraagteken voor de "4" is geen typefout van mij—het staat daadwerkelijk in de originele ontcijferde tekst. De AI zelf markeerde het als onduidelijk. Blijkbaar waren zelfs topgeheime militaire communicaties niet immuun voor het incidentele "oops, dat fix ik later wel"-moment.
Hier wordt het pas echt interessant: toen onderzoekers het werk van de AI vergeleken met historische archieven, ontdekten ze dat de HMS Canterbury daadwerkelijk in Sebastopol arriveerde op 24 november 1918—twee dagen voordat het bericht zelfs maar verzonden werd op 27 november. Het geallieerde eskader verscheen op 26 november, wat betekent dat deze gecodeerde waarschuwing eigenlijk gebeurtenissen beschreef die al hadden plaatsgevonden op het moment van verzending.
Waarom zouden Duitse officieren een "waarschuwing" sturen over iets dat al gebeurd was? Jouw gok is net zo goed als de mijne. Misschien was het een bevestigingsbericht. Misschien was er verwarring in de commandoketen. Hoe dan ook, het is een fascinerende blik in de nevel van oorlog—even als er chiffratie wordt gebruikt.
Hoe werkte een WWI-chiffre eigenlijk?
Nu, ik weet wat je denkt: "Hoe in godsnaam codeerden ze destijds berichten?"
De Duitsers gebruikten iets dat de ADFGVX-chiffre heet, en eerlijk gezegd? Het is bijna briljant in zijn eenvoud. Ze rangschikten zes letters—A, D, F, G, V, X—bovenaan en aan de zijkant van een raster, met de rest van het alfabet en de cijfers eronder ingevuld. Elke letter in een bericht werd vertaald naar twee van die ADFGVX-tekens, gebaseerd op de positie in het raster.
Hier is het wilde deel: om het bericht te ontcijferden, kreeg Astra het trefwoord dat de Duitsers hadden gebruikt—"TRUPPENVERSCHIEBUNG," wat in het Duits "troepenverplaatsing" betekent. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik vind het bijna grappig dat het trefwoord ging over troepenbewegingen terwijl het eigenlijke bericht over een oorlogsschip ging. Soms heeft de geschiedenis een zekere humor.
Het resulterende gecodeerde bericht zag eruit als totale onzin—een willekeurige reeks van die zes letters die je duizelig zou maken als je erin probeerde te lezen:
"DXXXG GVXAX ADXVD GDAAA DGXAG..."
Je snapt het idee. Stel je voor dat je dat probeert te kraken met pen en papier. Geen wonder dat het meer dan een eeuw onleesbaar bleef.
Waarom dit belangrijk is, los van het coole karakter
Kijk, ik snap het. Sommigen van jullie denken misschien: "En wat dan? Een computer lost een oude puzzel op. Grote zaak."
Maar hier is waarom ik denk dat dit eigenlijk significant is.
Ten eerste laat dit zien dat moderne AI niet alleen goed is in het genereren van tekst of het voeren van gespreken—het ontwikkelt echte redeneervermogen dat problemen kan aanpakken waar mensen generaties lang mee worstelen. OpenAI heeft