Πλανήτες σαν τη Γη; Υπήρχαν σχεδόν από την αρχή του σύμπαντος

Κάτσε να σου πω κάτι που με εξέπληξε.

Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι βραχώδεις πλανήτες—κόσμοι δηλαδή από πέτρα και μέταλλο, ίσως και με νερό—ενδέχεται να άρχισαν να σχηματίζονται πολύ, μα πολύ νωρίτερα απ' ό,τι νομίζαμε. Σχεδόν αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.

Μιλάμε για μόλις 100 εκατομμύρια χρόνια μετά.

Το σύμπαν είναι περίπου 13,8 δισεκατομμυρίων ετών. Φαντάσου λοιπόν ένα μωρό που γεννιέται και αρχίζει να περπατά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Τόσο γρήγορα.

Από πού ήρθαν τα υλικά

Εδώ είναι το ωραίο: οι πρώτοι αστέρες δημιούργησαν τα πάντα με τον θάνατό τους.

Οι πρώτοι αστέρες ήταν τεράστιοι. Και όταν πέθαναν, δεν έφυγαν σιωπηλά. Εξεράγησαν σε σουπερνόβα, σκορπίζοντας άνθρακα, οξυγόνο και σίδηρο σε όλο το σύμπαν.

Σκέψου το σαν ανακύκλωση—αλλά σε κοσμική κλίμακα. Οι αστέρες πέθαναν για να γεννηθούν κόσμοι.

Ο Δρ. Daniel Whalen από το Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ είπε κάτι χαρακτηριστικό: «Πρόδρομοι βραχωδών πλανητών μπορούσαν να σχηματιστούν γύρω από μικρούς, μακρόβιους αστέρες στα συντρίμμια των πρώτων εκρήξεων, μόλις 100 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.»

Μια συγκεκριμένη κατηγορία εκρήξεων, οι λεγόμενες εκρήξεις pair-instability supernova, είναι συγκλονιστικές. Μια τέτοια έκρηξη μπορεί να εκτόξευσε πάνω από 100 φορές τη μάζα του Ήλιου σε βαριά στοιχεία.

Κόσμοι σαν τη Γη, πολύ νωρίς

Όταν οι ερευνητές έτρεξαν προσομοιώσεις, βρήκαν κάτι αξιοσημείωτο: περιστρεφόμενους δίσκους εμπλουτισμένου υλικού γύρω από νέους αστέρες. Αυτοί οι δίσκοι είναι οι κοιτώνες των πλανητικών συστημάτων.

Σε μια προσομοίωση, βρήκαν δίσκο γύρω από αστέρα με μάζα το 70% του Ήλιου μας. Μέσα σε αυτόν τον δίσκο, είχε συγκεντρωθεί αρκετό υλικό για να δημιουργηθούν αρκετές μάζες Γης. Και ξέρεις τι είναι το καλύτερο; Το υλικό βρισκόταν στην ίδια απόσταση από τον αστέρα του που έχει η Γη από τον Ήλιο.

Αυτή η απόσταση είναι κλειδί. Εκεί οι θερμοκρασίες επιτρέπουν την ύπαρξη υγρού νερού—το σημείο δηλαδή όπου μπορεί να υπάρξει ζωή.

Η έκπληξη με το νερό

Εδώ έχασα τελείως τον ύπνο μου.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι αυτοί οι πρώιμοι δίσκοι περιείχαν τεράστιες ποσότητες νερού. Όχι ίχνη—σημαντικές ποσότητες. Μόλις λίγες φορές λιγότερο από αυτό που είχε το δικό μας ηλιακό σύστημα όταν σχηματιζόταν.

Τα βασικά συστατικά για τη ζωή λοιπόν δεν υπήρχαν απλά νωρίς—υπήρχαν σε ουσιαστικές ποσότητες, στις σωστές αποστάσεις, στις σωστές συνθήκες.

Τι σημαίνει αυτό για την αναζήτηση ζωής;

Εδώ το μυαλό μου κάνει ακροβατικά.

Αν οι βραχώδεις πλανήτες σχηματίστηκαν τόσο γρήγορα, τότε το παράθυρο για τη ζωή ήταν ανοιχτό πολύ περισσότερο απ' ό,τι νομίζαμε.

Για δισεκατομμύρια χρόνια, μπορεί να υπήρχαν κόσμοι με νερό, με βραχώδεις επιφάνειες, με τη βασική χημεία για τη ζωή.

Φυσικά, «μπορεί να σχηματίστηκαν» δεν σημαίνει «σίγουρα σχηματίστηκαν» ή «σίγουρα υπήρχε ζωή». Αλλά σημαίνει ότι η δυνατότητα υπήρχε—πολύ νωρίτερα απ' ό,τι υποθέταμε.

Εμείς θεωρούμε τη Γη αρχαία σε κοσμικούς όρους—σχηματίστηκε πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν το σύμπαν ήταν ήδη 9 δισεκατομμυρίων ετών. Αλλά τα ευρήματα δείχνουν ότι κόσμοι σαν τη Γη μπορεί να είχαν αρχίσει να δημιουργούνται όταν το σύμπαν ήταν ακόμα νήπιο.

Το μεγάλο συμπέρασμα

Η έρευνα αυτή αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε το πότε και πώς σχηματίστηκαν πλανητικά συστήματα. Το σύμπαν ήταν πολύ πιο παραγωγικό στα πρώτα του βήματα απ' ό,τι νομίζαμε.

Και ξέρεις τι βρίσκω όμορφο; Οι ίδιες διαδικασίες που δημιούργησαν τον πλανήτη μας—οι θάνατοι αρχαίων αστέρων, το σκόρπισμα στοιχείων, η σταδιακή οικοδόμηση κόσμων—λειτουργούσαν σχεδόν από την αρχή.

Η συνταγή για πλανήτες και πιθανώς ζωή ήταν γραμμένη στα πρώτα κεφάλαια του σύμπαντος. Εμείς μόλις τώρα αρχίσαμε να τα διαβάζουμε.