De maan is misschien wel in een paar uur ontstaan – niet in miljoenen jaar

Stel je dit even voor.

Je staat op een jonge aarde, zo'n 4,5 miljard jaar geleden. De hemel ziet er totaal anders uit – geen blauwe lucht, geen vertrouwde wolken. En dan komt er opeens een brok steen ter grootte van Mars aangevlogen. Theia. En het raakt onze planeet met een klap.

In één moment wordt puin het heelal in geslingerd. Miljoenen jaren later – zo dachten wetenschappers lang – klonterde al dat kosmische puin langzaam samen tot de maan die we vanavond zien.

Maar wat als ik je vertel dat nieuw onderzoek suggereert dat dit misschien wel in een paar uur is gebeurd? Zo van: je knippert met je ogen en plotseling is er een maan.

Hoe we dachten dat het ging

Jarenlang geloofden wetenschappers de "gigantische-impacthypothese". Een planeet ter grootte van Mars botst op de vroege aarde, het puin dat daarbij vrijkomt vormt uiteindelijk onze maan. Het klonk logisch. Het was de dominante theorie.

Maar er was een probleem. Wanneer onderzoekers deze botsing simuleerden in computers, behandelden ze de objecten een beetje als... water. Alsof je twee waterballonnen tegen elkaar gooit en de vloeistof gewoon gaat stromen en mengen. Wetenschappers gingen ervan uit dat de oude aarde en Theia zo heet en gewelddadig waren dat ze zich als vloeistoffen gedroegen.

Het ding is alleen: gesteente is geen water. Het is solid. Het heeft structuur. Het verzet zich tegen verpletterd worden.

De nieuwe simulaties

Een team van het Southwest Research Institute en de University of Arizona probeerde iets anders. Ze bouwden simulaties die deze planeetlichamen behandelden als objecten met echte geologische eigenschappen – de sterkte die echt gesteente en metaal hebben.

"Toen we de simulaties draaiden, ontdekten we dat het er nogal toe doet," aldus onderzoeker Adeene Denton in een persbericht. Bestudeerd taalgebruik van een wetenschapper – wat ze eigenlijk bedoelt: hun resultaten gooiden de oude modellen volledig om.

De belangrijkste ontdekking? Temperatuur is enorm belangrijk. Warmere planeetlichamen zijn mechanisch eigenlijk zwakker dan koudere. Wie had dat gedacht?

Dus wat gebeurde er nou eigenlijk?

Hier wordt het spannend. Afhankelijk van de omstandigheden die ze in de simulatie stopten – specifiek hoe heet alles was voor de botsing – waren de uitkomsten totaal verschillend.

Soms verliep het oude scenario: Theia wordt vernietigd, puin vliegt overal naartoe, en een maan vormt zich langzaam uit die schijf van puin.

Maar soms?

Een intacte maan verscheen gewoon. In ongeveer vijf uur.

Niet door langzaam accumulerend puin. Gewoon, in een paar uur gevormd, bijna alsof het uit de kosmische chaos werd getoverd.

Waarom dit alles verandert

Waarom ik dit persoonlijk zo cool vind? Het geeft wetenschappers een heel nieuwe manier om te bepalen WANNEER de gigantische impact plaatsvond.

Zie je, jonge planeten beginnen heet en koelen langzaam af. Dus als de maan zich langzaam vormde, zou dat wijzen op een latere botsing toen alles was afgekoeld. Maar als hij snel ontstond in die paar uur? Dan wijst dat op een eerdere, hetere botsing.

Het is alsof je een fossiel in de rots vindt – behalve dat het fossiel de maan zelf is, en het ons vertelt over omstandigheden op de vroege aarde waar we geen enkele andere manier hebben om die te bestuderen.

Erik Asphaug, een van de onderzoekers, verwoordde het perfect: "Op basis van onze nieuwe resultaten denken we dat het tijd is om te heroverwegen" hoe we deze botsingen hebben gemodelleerd.

De conclusie

Mensen kijken al zo lang als we bestaan naar de maan. We hebben er gedichten over geschreven, feesten omheen gepland, en zijn erdoor over oceanen genavigeerd. En toch, blijkbaar, begrijpen we nog steeds niet volledig hoe hij hier is gekomen.

Maar nu hebben we deze geweldige nieuwe simulaties die suggereren dat onze maan misschien in een paar uur is ontstaan – niet het langzame, geleidelijke proces dat we ons voorstelden.

Soms is het universum een stuk vreemder en dramatischer dan we denken.

De volgende keer dat je vanavond naar die mooie maan kijkt, bedenk dan: hij is misschien wel sneller ontstaan dan jij een filmserie kunt bingewatchen. En eerlijk? Dat maakt het alleen nog maar bijzonderder.

Bron: ScienceDaily