Die krater in de Noordzee hield wetenschappers twintig jaar bezig — en de uitkomst is verbijsterend

Laat me eerlijk zijn: toen ik dit verhaal voor het eerst hoorde, kon ik niet geloven dat het onderzoekers twintig jaar kostte om te achterhalen wat die krater in de Noordzee had veroorzaakt. We hebben het hier over een gat in de zeebodem. Zou dat toch niet vrij simpel te achterhalen moeten zijn?

Nou, nee dus. En wat ze uiteindelijk ontdekten? Verbijsterend.

Een raadsel dat maar niet verdween

Stel je voor: het is 2002. Geologen zijn bezig met het in kaart brengen van de zeebodem als ze op iets vreemds stuiten. Zo'n 130 kilometer uit de kust van Yorkshire, verstopt zo'n 700 meter onder het wateroppervlak, ligt een krater van ongeveer drie kilometer breed. Niks bijzonders toch? Kraters zijn overal op Aarde te vinden.

Maar hier komt het: deze klopte niet. De vorm, de manier waarop het omringende gesteente gebarsten was, hoe de hele structuur eruitzag op de scans — het schreeuwde om een asteroid-inslag. Maar lang niet iedereen was overtuigd.

Sommige wetenschappers zeiden dat het simpelweg zoutafzettingen waren die waren verschoven. Anderen wezen naar vulkanische activiteit die de zeebodem had doen instorten. De discussie werd zo verhit dat onderzoekers er in 2009 letterlijk over stemden. En hier wordt het een beetje gênant: de meerderheid stemde tegen de asteroid-theorie.

Stel je voor dat je die onderzoeker was die riep: "Nee hoor, het is een hemellichaam," terwijl iedereen reageerde met: "Ja hoor, vast."

De "Gouden Sleutel" waar iedereen op wachtte

Fast forward naar nu, en die onderzoeker is volledig gerehabiliteerd.

Een team onder leiding van Dr. Uisdean Nicholson van Heriot-Watt University in Edinburgh publiceerde onlangs bevindingen die de discussie definitief beslechten. En ze deden dat door iets te vinden dat eigenlijk dienst doet als een rookgordijn voor asteroid-inslagen: geschokte mineralen.

Nu wordt het een beetje wetenschappelijk, maar blijf bij me — dit is cool. Wanneer een asteroid met duizenden kilometers per uur op Aarde crasht, zijn de drukken die vrijkomen zo extreem dat ze de moleculaire structuur van bepaalde kristallen in het gesteente daadwerkelijk veranderen. We hebben het over kwarts- en veldspaatkristallen die zich op manieren herordenen die alleen onder deze krankzinnige omstandigheden voorkomen.

Dr. Nicholson noemde het vinden van deze mineralen "een echte naald-in-een-hooiberg-oefening." Ze moesten monsters onderzoeken van een olie-exploratieput nabij de locatie, kleine fragmenten bekijken onder microscopen, in de hoop deze kenmerkende patronen te spotten.

En daar waren ze dan. Bewijs dat er iets uit de ruimte dit gebied zo'n 45 miljoen jaar geleden vol heeft geraakt.

Dus wat sloeg hier in hemelsnaam in?

Op basis van alle nieuwe data — inclusief supergedetailleerde seismische beeldvorming (denk aan een echo voor de Aarde) en computersimulaties — heeft het team gereconstrueerd wat er gebeurde.

De boosdoener was een asteroid of komeet van zo'n 160 meter breed. Dat is ongeveer de lengte van anderhalf voetbalveld, of als je wilt: ongeveer net zo hoog als het eerste uitkijkplatform van de Eiffeltoren. Hij raasde vanuit het westen onder een ondiepe hoek naar binnen.

En hier wordt het echt wild.

Binnen minuten na de inslag creëerde hij een gordijn van gesteente en zeewater van meer dan 500 meter hoog — dat is hoger dan Mount Rushmore. Al dat materiaal kwam neer en genereerde een tsunami van meer dan 100 meter.

Laat me dat herhalen. Een tsunami van honderd meter.

Om dat in perspectief te plaatsen: dat is hoger dan veel wolkenkrabbers. Als zoiets vandaag de dag zou gebeuren, hebben we het niet over wat schade aan de kust — we hebben het over hele steden die van de kaart worden geveegd. Het goede nieujs? Dit gebeurde zo'n 12 miljoen jaar voordat de eerste mensen ook maar verschenen, dus onze voorouders hoefden dit specifieke debacle niet mee te maken.

Waarom zou dit ons überhaupt interesseren?

Je vraagt je misschien af — oké, gaaf verhaal, maar wie maakt zich nou druk om wat er miljoenen jaren geleden gebeurde op een plek die de meesten van ons nooit zullen zien?

Hier is het punt: Aarde wordt veel vaker geraakt door ruimtepuin dan de meeste mensen beseffen. De meeste zijn klein en verbranden in de atmosfeer (dat zijn je "vallende sterren"). Maar af en toe komt er iets groots genoeg langs om serieuze schade aan te richten.

Door kraters zoals Silverpit te bestuderen, kunnen wetenschappers beter begrijpen hoe vaak dit soort gebeurtenissen voorkomen, wat er gebeurt wanneer ze toeslaan, en — hopelijk — hoe we onszelf in de toekomst kunnen beschermen. NASA volgt al objecten diepotentieel een bedreiding vormen voor Aarde, maar elke inslagkrater die we bestuderen voegt iets toe aan ons begrip van waar we mee te maken hebben.

Bovendien, laten we eerlijk zijn — dit is gewoon een ongelooflijk verhaal. Een oude kosmische bezoeker, een verborgen krater, decennia aan wetenschappelijke debatten, en uiteindelijk het bewijs dat ja, asteroiden echt op Aarde inslaan en geologische littekens achterlaten die miljoenen jaren blijven.

Het is het soort verhaal dat je 's nachts net even anders naar de sterrenhemel laat kijken, toch?

Bron: ScienceDaily