Γιατί δεν υπήρχαν δεινόσαυροι στο μέγεθος ποντικού;

Θα σου πω κάτι. Υπάρχουν ερωτήσεις που όταν τις ακούς, δεν μπορείς να σταματήσεις να τις σκέφτεσαι.

Ξέρουμε όλοι πόσο τεράστιοι ήταν οι δεινόσαυροι. Το T. rex, ο Απατόσαυρος με τον απίστευτο λαιμό του, πλάσματα που έκαναν τη λέξη "μεγάλος" να φαντάζει αστεία. Αλλά τι γίνεται με το αντίθετο; Γιατί δεν είχαμε δεινόσαυρους στο μέγεθος χάμστερ; Γιατί δεν έτρεχαν παντού μικροσκοπικοί δεινόσαυροι σαν σπουργίτια;

Σκέψου το σημερινό κόσμο. Κυριαρχείται από μικρά πλάσματα. Το 75% των θηλαστικών είναι μικροσκοπικά. Το 90% των πουλιών επίσης. Το μικρότερο πουλί στον κόσμο, ο κολιμπρί-μέλισσα, ζυγίζει περίπου 1,75 γραμμάρια — σαν μια ζελατίνη που πετάει.

Ο μικρότερος δεινόσαυρος που γνωρίζουμε ζύγιζε 450 γραμμάρια. Δηλαδή, 200 φορές βαρύτερος.

Το κενό στα απολιθώματα

Θα μπορούσε να πει κανείς: "Μα τι να τους βρούμε; Τα μικρά οστά δεν διατηρούνται εύκολα."

Λογικό. Αλλά οι ερευνητές από το Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και το Πανεπιστήμιο Princeton το είδαν διαφορετικά. Εξέτασαν τις θέσεις απολιθωμάτων και βρήκαν μικρά θηλαστικά, μικρές σαύρες, αμφίβια — όλα διατηρημένα δίπλα στους δεινόσαυρους.

Αν υπήρχαν δεινόσαυροι στο μέγεθος ποντικού, θα είχαμε κάποιο σημάδι.

Δεν είχαμε.

Τι λένε τα μοντέλα

Οι επιστήμονες έφτιαξαν μαθηματικά μοντέλα για το πώς εξελίσσεται το μέγεθος. Η λογική: η φυσική επιλογή ευνοεί μεγέθη που μετατρέπουν αποτελεσματικά την τροφή σε απογόνους. Ενέργεια μέσα, μωρά έξω.

Θηλαστικά, πουλιά, χελώνες; Τα μοντέλα δούλεψαν ρολόι.

Δεινόσαυροι; Όχι.

Τα μοντέλα έλεγαν συνεχώς ότι οι δεινόσαυροι θα μπορούσαν να γίνουν πολύ μικρότεροι. Όμως δεν έγιναν.

Κάτι άλλο τους σταμαπούσε.

Η θεωρία της θηλαστικής "κατοχής"

Εδώ γίνεται ενδιαφέρον.

Τα πρώτα θηλαστικά ήταν ήδη μικρά και πολλά στην εποχή των δεινόσαυρων. Είχαν καπαρώσει τις μικροσκοπικές οικολογικές θέσεις — τα ποντίκια, τα έντομα, τους σπόρους.

Φαντάσου ότι ψάχνεις διαμέρισμα, αλλά κάθε μικρό στούντιο έχει ήδη νοικιαστεί. Αναγκαστικά ψάχνεις μεγαλύτερο.

Οι ερευνητές το είπαν ωμά: "Οι δεινόσαυροι εμπόδισαν τα θηλαστικά να γίνουν μεγάλα... τα θηλαστικά με τη σειρά τους εμπόδισαν τους δεινόσαυρους να γίνουν μικροί."

Ένας οικολογικός χορός εκατομμυρίων χρόνων.

Η εξαίρεση

Τα πουλιά.

Τα πουλιά προέρχονται από δεινόσαυρους, αλλά σήμερα έχουμε κολιμπρί που ζυγίζουν λιγότερο από συνδετήρα. Πώς τα κατάφεραν;

Μετά την mas extinction που σκότωσε τους μη-πτηνούς δεινόσαυρους, τα πουλιά είχαν ελευθερία. Όλες οι θέσεις ήταν κενές. Και έτσι πειραματίστηκαν, εξελίχθηκαν, απέκτησαν το εύρος μεγεθών που βλέπουμε σήμερα.

Γιατί έχει σημασία

Η εξέλιξη δεν είναι απλώς "μεγαλώνω ή μικραίνω." Είναι ολόκληρα οικοσυστήματα, ανταγωνισμός, περιορισμοί.

Κοιτάμε τα απολιθώματα και βλέπουμε γίγαντες. Αλλά η αληθινή ιστορία κρύβεται ίσως σε αυτά που δεν έγιναν ποτέ — τους μικροσκοπικούς δεινόσαυρους που δεν υπήρξαν.

Την επόμενη φορά που δεις μια σαύρα να τρέχει στο πεζοδρόμιο, σκέψου το. Σε έναν άλλο κόσμο, αυτές οι θέσεις μπορεί να ανήκαν σε δεινόσαυρους.

Η φύση, όμως, είχε άλλα σχέδια.