Όταν η Ζωή Κρέμεται από ένα Χέρι

Θα σου πω την αλήθεια: όταν έμαθα ότι ο Alex Honnold σχεδίαζε να ανέβει το Taipei 101 χωρίς σχοινιά, δεν ήξερα αν έπρεπε να ενθουσιαστώ ή να κλείσω τα μάτια μου από την αγωνία.

Τι Σημαίνει Όντως Free Solo

Αν δεν έχεις ασχοληθεί με την αναρρίχηση, σκέψου το εξής: φαντάσου μια επιφάνεια τόσο ψηλή που ιδρώνεις μόνο στη σκέψη της. Τώρα αφαίρεσε τα σχοινιά, τις ζώνες ασφαλείας, τα δίχτυα. Απόμενες μόνο εσύ και η βαρύτητα — που περιμένει υπομονετικά το μικρό σου λάθος.

Οι Αριθμοί που Μιλάνε Από Μόνοι Τους

Εδώ τα πράγματα γίνονται σκοτεινά.

Οι ειδικοί λένε ότι τα ατυχήματα στο free solo είναι σχεδόν πάντα θανατηφόρα. Δεν εννοώ "πολλές φορές". Εννοώ σχεδόν πάντα.

Σκέφτομαι συχνά τους Flatirons στο Boulder του Colorado: 33 νεκροί αναρριχητές από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα. Τριάντα τρεις άνθρωποι. Δεν είναι νούμερο — είναι άνθρωποι με όνειρα, οικογένειες, που πίστευαν μέχρι την τελευταία στιγμή ότι ήταν αρκετά καλοί.

Και ξέρεις τι είναι το χειρότερο; Δεν ήταν απρόσεκτοι αρχάριοι. Τα ατυχήματα συμβαίνουν όταν χαθεί η συγκέντρωση. Ένα δευτερόλεπτο. Ένα μόνοστιγμή απόσπασης. Και αυτό αρκεί όταν ανάμεσα σε σένα και το έδαφος υπάρχει μόνο αέρας.

Γιατί to Κάνουν;

Αυτή η ερώτηση με απασχολεί πραγματικά.

Η κοινότητα των free solo climbers είναι μικροσκοπική. Κάποιοι το δοκιμάζουν περιστασιακά, αλλά μόνο ελάχιστοι το κάνουν τρόπο ζωής. Και δεν πρόκειται για τρέλα — είναι κάτι βαθύτερο.

Σύνδεση με τη φύση. Κάποιοι λένε ότι χωρίς εξοπλισμό, χωρίς σχοινιά, αναγκάζεσαι να είσαι εντελώς παρών. Κάθε λαβή μετράει. Κάθε βημα είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Δεν υπάρχει χώρος για σκέψεις όπως "τι θα μαγειρέψω απόψε".

Ψυχική υγεία. Άλλοι το περιγράφουν σαν θεραπεία. Η ένταση της συγκέντρωσης δεν αφήνει χώρο για άγχος ή κατάθλιψη — τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της αναρρίχησης. Ένας αναρριχητής το χαρακτήρισε "τη μοναδική καλύτερη θεραπεία" για ένα ταραγμένο μυαλό.

Αντιμετώπιση του φόβου. Και κάποιοι το κάνουν απλά για να δείξουν στον εαυτό τους ότι μπορούν να κοιτάξουν την τρομάρα κατάματα και να συνεχίσουν.

Η Αντιπαράθεση που Κανείς δεν Συζητάει

Εδώ τα πράγματα περιπλέκονται.

Όταν το Netflix κυκλοφόρησε το "Free Solo", το ντοκιμαντερ για την ιστορική ανάβαση του Honnold στο El Capitan, προκάλεσε μια μικρή επανάσταση. Ξαφνικά, όλοι ήθελαν να το δοκιμάσουν. Βίντεο έγιναν viral. Αναρριχητές που δεν είχαν ποτέ κάνει free solo άρχισαν να ανεβάζουν τις δικές τους αναρριχήσεις χωρίς σχοινιά.

Και κάποιοι πέθαναν.

Οι επικριτές — μέσα κι έξω από την κοινότητα — λένε ότι η δημοσιότητα γύρω από αυτές τις επιτόπους μετατρέπει κάτι θανατηφόρο σε θέαμα. Δεν έχουν άδικο. Όταν το free solo γίνεται ψυχαγωγία, κινδυνεύεις να εμπνεύσεις μιμητές χωρίς τις δεξιότητες, την εκπαίδευση ή την ψυχική προετοιμασία ενός Honnold.

Από την άλλη, το free solo δεν είναι καινούργιο. Υπάρχει από τα τέλη του 1800. Το να αποκρύψεις την κάλυψη δεν σταματάει τους ανθρώπους — απλά σημαίνει ότι το κάνουν χωρίς την ασφαλέστερη εκπαίδευση που θα μπορούσε να προσφέρει η κοινότητα.

Δεν έχω καθαρή απάντηση. Απλά νομίζω ότι αξίζει να παραδεχτούμε πως κάθε viral βίντεο φέρει μια ευθύνη που δεν σκεφτόμαστε πάντα.

Η Τέχνη της Απόλυτης Εστίασης

Αυτό που με μαγνητίζει περισσότερο στο free solo δεν είναι η σωματική πρόκληση — είναι η ψυχική.

Ο Honnold έχει μιλήσει για την προσέγγισή του. Απομνημονεύει κάθε χούφτα, κάθε σημείο πατήματος. Οπτικοποιεί τη διαδρομή ξανά και ξανά, μέχρι να μπορεί να την ανέβει με κλειστά μάτια. Κι όταν βρεθεί στον τοίχο, μπαίνει σε κατάσταση απόλυτης εστίασης — δεν υπάρχει τίποτα άλλο εκτός από την επόμενη κίνηση.

Αυτό είναι κάτι που όλοι μας θα μπορούσαμε να μάθουμε.

Πόσες φορές αντιμετωπίζουμε τις καθημερινές προκλήσεις με τέτοια παρουσία; Πότε ήταν η τελευταία φορά που ήσουν τόσο απορροφημένος που όλα τα υπόλοιπα... εξαφανίστηκαν;

Οι free soloists έχουν κατακτήσει κάτι που οι περισσότεροι από εμάς αναζητούμε όλη μας τη ζωή: την ικανότητα να είμαστε εντελώς, απόλυτα παρόντες.

Ζώντας με Δανεικό Χρόνο;

Υπάρχει μια άβολη αλήθεια πάνω από την κοινότητα του free solo: παίζουν ένα παιχνίδι που δεν μπορούν να κερδίσουν για πάντα.

Στατιστικά, όσο περισσότερο κάνεις free solo, τόσο πιο πιθανό είναι να κάνεις το μοιραίο λάθος. Οι άνθρωποι δεν είναι σχεδιασμένοι για τελειότητα. Κουραζόμαστε. Αποσπώμαστε. Έχουμε άσχημες μέρες.

Κι όμως, οι free soloists συνεχίζουν να ανεβαίνουν.

Μήπως αυτό είναι το νόημα; Μήπως η ζωή είναι να κάνεις πράγματα που αξίζουν — ειδικά όταν σε τρομάζουν; Μήπως ο κίνδυνος είναι αυτός που τα κάνει σημαντικά;

Τι Πιστεύεις Εσύ;

Θα είμαι ειλικρινής: δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να κάνει free solo οτιδήποτε πιο ψηλό από μια σκάλα. Η σκέψη μου προκαλεί ανησυχία στο στομάχι.

Αλλά μπορώ να σεβαστώ την αφοσίωση, τις δεξιότητες και την ψυχική πειθαρχία αυτών των αναρριχητών. Και νομίζω ότι υπάρχει κάτι αξιόλογο στην προθυμία τους να αντιμετωπίσουν τον θάνατο κατάματα για κάτι μεγαλύτερο.

Την επόμενη φορά που αντιμετωπίζεις μια πρόκληση που σε τρομάζει, θυμήσου τους free soloists. Θυμήσου ότι ο φόβος δεν χρειάζεται να είναι τοίχος — μπορεί να είναι πόρτα.

Τώρα, αν με συγχωρείτε, πρέπει να πάω να αγκαλιάσω τη ζώνη ασφαλείας μου. Και ίσως να ασχοληθώ με κάποιο ασφαλές χόμπι που να εξαρτάται εντελώς από τα σχοινιά... δεν ξέρω... φιλοτελισμός;

Τι σκέφτεσαι για το free solo; Είναι τέχνη, αθλητισμός, τρέλα — ή κάτι στην ενδιάμεσα; Θα ήθελα να ακούσω τη γνώμη σου στα σχόλια.