Εντάξει, πρέπει να μοιραστώ κάτι που με απασχολεί από την εβδομάδα που πρωτοδιάβασα γι’ αυτό, γιατί με οδήθησε πραγματικά να σκεφτώ διαφορετικά την εξάντληση.
Γνωρίζετε εκείνη την αίσθηση όταν αντιμετωπίζετε μια κόπωση τόσο βαθιά που επηρεάζει τα πάντα — τη σκέψη σας, τον ύπνο σας, την ικανότητά σας απλώς να λειτουργείτε; Φαντείτε να βιώνετε αυτό είτε έχετε επιζήσει από ένα τραυματικό γεγονός, είτε έχετε κολλήσει έναν ιό πριν από χρόνια, είτε έχετε αναπτύξει μια αυτοάνοση πάθηση. Αυτή είναι η πραγματικότητα για εκατομμύρια ανθρώπους με εντελώς διαφορετικές διαγνώσεις.
Και να το πράγμα που μπερδεύει τους ερευνητές: γιατί η εξάντληση φαίνεται τόσο παρόμοια σε παθήσεις που, επιφανειακά, δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους;
Το παζλ που κανείς δεν μπορούσε να λύσει
Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (μερικές φορές αποκαλούμενο ME), το Long Covid, η διαταραχή μετατραυματικού στρες, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η ρευματοειδής αρθρίτιδα — οι γιατροί έχουν παραδοσιακά αντιμετωπίσει αυτές τις παθήσεις ως ξεχωριστές ασθένειες με ξεχωριστά αίτια.
Η μία ακολουθεί μια ιογενή λοίμωξη. Η άλλη οφείλεται σε ψυχολογικό τραύμα. Άλλες περιλαμβάνουν το ανοσοποιητικό σύστημα που επιτίθεται σε διαφορετικά μέρη του σώματος. Διαφορετικά ερεθίσματα, διαφορετικοί μηχανισμοί, διαφορετικές θεραπείες... ή έτσι νομίζαμε.
Αλλά οι ασθενείς συνέχιζαν να αναφέρουν το ίδιο σύνολο συμπτωμάτων. Όχι απλή κούραση, αλλά βαθιά εξάντληση. Θολή σκέψης. Κακή συγκέντρωση. Διαταραγμένος ύπνος. Το είδος της κόπωσης που κάνει την καθημερινή ζωή να φαίνεται αδύνατη.
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Άνγκλια και στην Oxford BioDynamics αποφάσισαν να θέσουν την προφανή ερώτηση: γιατί;
Κοιτάζοντας βαθύτερα στο DNA μας
Εδώ είναι που γίνεται ενδιαφέρον. Αντί να διαβάζουν απλώς τον γενετικό «κώδικα» όπως θα διαβάζατε μια πρόταση, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια τεχνολογία που ονομάζεται EpiSwitch® Orion για να μελετήσουν πώς το DNA διπλώνεται στην πραγματικότητα μέσα στα κύτταρά μας.
Σκεφτείτε το ως εξής: το DNA σας είναι απίστευτα μακρύ — αν ξετυλίγατε όλο το DNA από κάθε κύτταρο του σώματός σας, θα εκτεινόταν μέχρι τον Ήλιο και πίσω αρκετές φορές. Αλλά μέσα σε κάθε μικροσκοπικό κύτταρο, είναι προσεκτικά διπλωμένο και οργανωμένο. Τμήματα που φαίνονται μακριά στη γραμμική αλληλουλία μπορούν στην πραγματικότητα να καταλήξουν να ακουμπούν το ένα το άλλο όταν διπλώνονται σωστά. Αυτά τα σημεία επαφής είναι εκεί που οι γονί ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται.
Οι ερευνητές ανέλυσαν αυτή την τρισδιάστατη γενomic οργάνωση σε όλες τις πέντε παθήσεις. Και να τι βρήκαν:
Σε πρώτη ματιά, κοιτώντας μεμονωμένα γονίδια, δεν υπήρχε μεγάλη επικάλυψη μεταξύ Long Covid, ME/CFS, PTSD, MS και ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Φαίνονταν ως εντελώς διαφορετικές διαταραχές — ακριβώς όπως είχε υποθέσει η ιατρική κοινότητα.
Αλλά όταν οι επιστήμονες εξέτασαν πώς αλληλεπιδρούν αυτά τα γονίδια