Το μυστήριο που κρύβεται μπροστά μας
Κοιτάς γύρω σου και βλέπεις δεκάδες πρόσωπα. Ο καθένας έχει τα δικά του χαρακτηριστικά. Κι όμως, πίσω από όλα αυτά υπάρχει ένα κοινό σχέδιο. Ακόμα και το πρόσωπο μιας κότας βασίζεται στις ίδιες γενικές οδηγίες που έχουμε κι εμείς.
Αυτό φαίνεται παράξενο. Όμως η αλήθεια είναι πως οι κότες, τα ποντίκια και οι άνθρωποι μοιράζονται τον ίδιο γενετικό κώδικα για να φτιάξουν ένα πρόσωπο. Τότε γιατί μοιάζουμε τόσο διαφορετικοί;
Η μεταφορά με το εργοτάξιο
Κατά την ανάπτυξη του εμβρύου, ορισμένα κύτταρα δίνουν οδηγίες στα γύρω τους. Λειτουργούν σαν εργοδηγοί. Στέλνουν χημικά σήματα που λένε στα άλλα κύτταρα τι να φτιάξουν.
Το ενδιαφέρον είναι πως αυτά τα σήματα είναι σχεδόν ίδια σε πολλά είδη. Άρα δεν είναι μόνο το γενετικό σχέδιο που μοιάζει. Τα βασικά εργαλεία είναι κοινά.
Τι αλλάζει λοιπόν;
Η εξέλιξη δεν άλλαξε τα ίδια τα γονίδια. Αλλάξε τις ρυθμίσεις τους. Σαν να έχεις τα ίδια υλικά για να φτιάξεις ένα πιάτο, αλλά να προσθέσεις το αλάτι σε διαφορετική ώρα ή σε άλλη ποσότητα.
Αυτό είναι πολύ έξυπνο. Αν άλλαζες απευθείας ένα γονίδιο, θα μπορούσε να επηρεάσει όλο το σώμα. Όταν όμως ρυθμίζεις μόνο το πότε και το πού ενεργοποιείται ένα γονίδιο, μπορείς να αλλάξεις μόνο το πρόσωπο.
Και κάτι ακόμα
Τα κύτταρα που φτιάξουν τα οστά και τους χόνδρους δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα είδη. Το ίδιο χημικό σήμα φτάνει και ερμηνεύεται διαφορετικά. Έτσι, ακόμα και με τα ίδια σήματα, το αποτέλεσμα είναι διαφορετικό.
Πρόσωπα που μοιάζουν και πρόσωπα που διαφέρουν
Οι ίδιες ρυθμίσεις που κάνουν έναν άνθρωπο να μοιάζει με άνθρωπο και όχι με κοτόπουλο, είναι και αυτές που κάνουν εσένα να διαφέρεις από τον αδερφό σου. Το πρόσωπο σου δεν είναι αποτέλεσμα εντελώς διαφορετικών γονίδιων. Είναι το ίδιο σύστημα που λειτουργεί με μικρές διαφορές.
Το συμπέρασμα
Η εξέλιξη δεν έφτιαξε νέες οδηγίες για κάθε ζώο. Χρησιμοποίησε το ίδια γενετικό εργαλείο και το ρύθμισε ανάλογα. Έτσι μπορούμε να έχουμε τόσο διαφορετικά πρόσωπα — και ακόμα περισσότερο, τόσο ξεχωριστά πρόσωπα από άνθρωπο σε άνθρωπο.