Το μυαλό σου δουλεύει κι όταν... δεν είσαι εκεί

Κάθισε. Πραγματικά κάθισε.

Αυτό που ανακάλυψαν επιστήμονες πρόσφατα θα σε κάνει να δεις τον ύπνο με άλλα μάτια.

Τι βρήκαν;

Μια ομάδα από το Baylor College of Medicine δημοσίευσε κάτι που ακούγεται περισσότερο σαν επιστημονική φαντασία παρά σαν αληθινή έρευνα.

Οι επιστήμονες δούλεψαν με ασθενείς που είχαν ήδη εγχειρημένες ηλεκτρόδια στον εγκέφαλο — για θεραπεία επιληψίας. Έτσι είχαν πρόσβαση σε μια περιοχή που λέγεται ιππόκαμπος. Είναι αυτό το σχήμα που μοιάζει με αλογάκι της θάλασσας, βαθιά μέσα στο κεφάλι σου. Παίζει τεράστιο ρόλο στη μνήμη.

Η ανακάλυψη

Οι ασθενείς ήταν σε πλήρη αναισθησία. Τους έπαιζαν ήχους — επαναλαμβανόμενους τόνους με περιστασιακές εκπλήξεις μέσα. Και ο ιππόκαμπος αντέδρασε. Μάλιστα, έγινε καλύτερος στο να τις αναγνωρίζει με τον χρόνο.

Αυτό είναι μάθηση. Ο ασυνείδητος εγκέφαλος μάθαινε.

Αλλά πήγαν τα πράγματα παραπέρα. Άρχισαν να παίζουν μικρές ιστορίες. Και εδώ γίνεται πραγματικά περίεργα.

Ο ιππόκαμπος επεξεργαζόταν τη γλώσσα σε πραγματικό χρόνο. Ξεχώριζε ουσιαστικά, ρήματα, επίθετα. Ακολουθούσε την αφήγηση.

Το πιο τρελό; Μπορούσε να προβλέψει τις επόμενες λέξεις — πριν ακόμα ειπωθούν. Σαν όταν κάποιος αρχίζει μια φράση κι εσύ ξέρεις πώς θα τελειώσει. Μόνο που ο ασθενής δεν είχε ιδέα ότι συνέβαινε τίποτα.

Τι σημαίνει αυτό;

Ο Δρ. Sameer Sheth είπε κάτι που με εβαλε σε σκέψη:

«Ο εγκέφαλος προβλέπει τη συνέχεια μιας ιστορίας, χωρίς καν να το συνειδητοποιεί. Αυτή τη συμπεριφορά την περιμένεις όταν είσαι ξύπνιος και προσεκτικός. Κι όμως συμβαίνει και σε κατάσταση αναισθησίας.»

Πάντα θεωρούσαμε ότι η κατανόηση γλώσσας και οι προβλέψεις χρειάζονται συνείδηση. Ότι πρέπει να είσαι «παρών». Μάλλον κάναμε λάθος.

Ο Δρ. Benjamin Hayden επεσήμανε κάτι ακόμα πιο ενδιαφέρον: αυτή η προβλεπτική συμπεριφορά μοιάζει με την τεχνητή νοημοσύνη. Με αυτά τα μοντέλα που γεννούν κείμενο προβλέποντας διαρκώς την επόμενη λέξη. Ο ιππόκαμπός σου, λοιπόν, κάνει κάτι παρόμοιο όταν κοιμάσαι.

Τι γίνεται με τη συνείδηση;

Αν ο εγκέφαλος τα καταφέρνει τόσο καλά χωρίς συνείδηση, τι ακριβώς προσθέτει η συνείδηση σε όλο αυτό;

Οι ερευνητές προτείνουν ότι η συνείδηση ίσως δεν ξεκινά από ένα συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου. Μπορεί να προκύπτει από την επικοινωνία πολλών περιοχών μαζί. Ο ιππόκαμπος κάνει πολλά, αλλά για να υπάρξει πραγματική συνείδηση, χρειάζεται ολόκληρη η ομάδα.

Πρακτικές εφαρμογές

Υπάρχει κάτι πιο χειροπιαστό πίσω από αυτά. Η Δρ. Vigi Katlowitz, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, μίλησε για πιθανές εφαρμογές: αυτά τα σήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη δημιουργία βοηθημάτων ομιλίας για ανθρώπους που έχασαν την επικοινωνία λόγω εγκεφαλικού ή τραυματισμού.

Αν καταλαβαίνουμε πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και προβλέπει τη γλώσσα ακόμα και χωρίς συνείδηση, ίσως μπορέσουμε να δώσουμε φωνή σε ανθρώπους που δεν μπορούν να μιλήσουν.

Τι να προσέξουμε

Οι ερευνητές είναι προσεκτικοί. Μελέτησαν ένα είδος αναισθησίας. Δεν ξέρουμε αν συμβαίνει το ίδιο στον ύπνο. Εστίασαν σε μία μόνο περιοχή. Υπάρχει ακόμα πολλή δουλειά.

Η δική μου σκέψη

Βρίσκω αυτή την ανακάλυψη ταυτόχρονα ανακουφιστική και λίγο ανατριχιαστική.

Ανακουφιστική γιατί σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μου δουλεύει σκληρότερα απ' ό,τι φανταζόμουν. Υπάρχει μια ολόκληρη συμφωνία στο παρασκήνιο, που επεξεργάζεται τον κόσμο και με ετοιμάζει για ό,τι έρχεται. Ο εγκέφαλός μου με καλύπτει, ακόμα κι όταν δεν προσέχω.

Αλλά ανατριχιαστική γιατί αναρωτιέμαι: πόσο από ό,τι κάνω, σκέφτομαι και νιώθω είναι πραγματικά «εγώ», και πόσο είναι προγράμματα που τρέχουν χωρίς να το καταλαβαίνω;

Ο Δρ. Sheth τα είπε απλά:

«Ο εγκέφαλος κάνει πολύ περισσότερα στο παρασκήνιο απ' ό,τι καταλαβαίνουμε πλήρως.»

Και νομίζω ότι αυτό θα απασχολεί τους επιστήμονες για πολύ, πολύ καιρό.

Πηγή: ScienceDaily