Όταν ο εγκέφαλός σου σταματάει να πετάει τα σκουπίδια

Φαντάσου να μην έρχεται πια η αποκομιδή. Τα σκουπίδια μαζεύονται, βρομάνε, και το σπίτι σου αρχίζει να καταρρέει. Αυτό ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλο με το Αλτσχάιμερ. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα σκουπίδια που μαζεύονται. Είναι ότι το σύστημα καθαρισμού έχει χαλάσει.

Η άμυνα που δεν την προσέχουμε

Ο εγκέφαλος έχει το δικό του φρουρό: τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Αυτός αποφασίζει τι μπαίνει μέσα και τι βγαίνει. Με τα χρόνια, όμως, ο φρουρός κουράζεται. Αφήνει πράγματα να περάσουν που δεν πρέπει, ενώ παράλληλα το σύστημα απομάκρυνσης σκουπιδιών αρχίζει να κολλάει. Το αποτέλεσμα είναι να συσσωρεύονται τοξικές πρωτεΐνες και να μην φεύγουν ποτέ.

Ένα νανοσωματίδιο που ξυπνάει το σύστημα

Ερευνητές από Ισπανία, Κίνα και Αγγλία δεν προσπάθησαν να «χτυπήσουν» τις τοξικές πρωτεΐνες. Αντί γι’ αυτό, δημιούργησαν μικροσκοπικά σωματίδια που στέλνουν μήνυμα στο σύστημα καθαρισμού: «Ξεκίνα πάλι να δουλεύεις».

Τα σωματίδια δουλεύουν με μια πρωτεΐνη που λέγεται LRP1. Αυτή είναι το «φορτηγάκι» που παίρνει τις τοξικές πρωτεΐνες και τις βγάλει έξω από τον εγκέφαλο. Το πρόβλημα είναι ότι το fορτηγάκι δεν δουλεύει σωστά – δεν μπορεί να κρατήσει την πρωτεΐνη με το σωτινό δέσιμο. Τα σωματίδια λοιπόν έρχουν και «ρύθμισαν» ξανά το fορτηγάκι.

Τα αποτελέσματα που σοκάρουν

Μετά από μια μόνο ώρα, οι ερευνητές είδαν τοξικές πρωτεΐνες να μειώνονται κατά 50-60%. Και μετά από έξι μήνες, το ποντίκι που είχε θεραπευτεί είχε απόδοση σαν υγιές ζώο, ενώ ήταν βιολογικά σε ηλικία που αντιστοιχεί σε ανθρώπο με Αλτσχάιμερ.

Γιατί είναι διαφορετική αυτή η προσέγγιση

معظم θεραπείες προσπαθούν να αφαιρέσουν τις τοξικές πρωτεΐνες. Αυτή το κάνει δια με το να βοηθήσει το σύστημα να ξαναδύναται να καθαρίζει. Μόλις το σύστημα δουλεύει ξανά, ο εγκέφαλος μπορεί να καθαρίζει στα δύν του. Ολόκληρο το κύκλο της ασθένειας αρχίζει να στεματίζει.

Μια σημαντική προειδοποίηση

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, αλλά είναι μόνο σε ποντίκια. Η μετάβαση σε ανθρώπους είναι ακόμα μακριά. Ερώτημα που ακόμα δεν απαντήθηκε είναι αν τα σωματίδια θα δουλεύουν σε ανθρώπους, αν θα έχουν σιγάριες παρενέργειες, και πόσο καιρό τα αποτελέσματα θα διαρκέσουν.

Τι έρχεται μετά

Ερευνητές είναι τώρα σε διαδικασία για να φέρουν αυτήν την τεχνολογία σε ανθρώπους. Ολοκληρωτικά, αλλά είναι ακόμα μακριά. Τα αποτελέσματα που είναι σε ποντίκια, όμως, δείχνουν ότι ο εγκέφαλος μπορεί να βοηθηθεί να καθαρίζει μόνος του – και αυτό είναι ένας δοσμένος νέος τρόπος να αντιμετωπίσουμε το Αλτσχάιμερ.