Η εξέταση που δεν ξέρεις ότι υπάρχει
Θα σου κάνω μια ερώτηση: Ξέρεις τι δείχνει η χοληστερόλη σου στις εξετάσεις αίματος;
Αν μοιάζεις με τους περισσότερους, πιθανότατα έχεις κάνει το τυπικό τεστ στον ετήσιο έλεγχο υγείας. Και ίσως ανακουφίστηκες όταν είδες τα αποτελέσματα εντός φυσιολογικών ορίων.
Αλλά εδώ υπάρχει μια παγίδα.
Τι ανακάλυψαν στο Northwestern
Επιστήμονες από το πανεπιστήμιο Northwestern δημοσίευσαν έρευνα στο JAMA που αλλάζει τα δεδομένα. Σύμφωνα με αυτούς, εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με μια ψευδαίσθηση ασφάλειας. Ο λόγος; Οι γιατροί χρησιμοποιούν τη λάθος εξέταση.
Η εξέταση ονομάζεται απολιποπρωτεΐνη Β, ή απλά apoB.
Να είμαι ειλικρινής - είμαι λίγο ντροπιασμένος που δεν την ήξερα καλύτερα μέχρι να πέσει αυτή η μελέτη στα χέρια μου.
Γιατί το τυπικό τεστ χοληστερόλης μπορεί να σε παραπλανά
Ας το εξηγήσω απλά.
Όταν ο γιατρός σου ζητάει μια κλασική εξέταση λιπιδίων, μετράει την LDL (τη "κακή" χοληστερόλη) και ίσως τη μη-HDL χοληστερόλη. Αυτές οι εξετάσεις δείχνουν πόση χοληστερόλη κυκλοφορεί στο αίμα σου.
Το πρόβλημα; Η χοληστερόλη δεν κυκλοφορεί μόνη της. Είναι συσκευασμένη μέσα σε μικροσκοπικά σωματίδια που λέγονται λιποπρωτεΐνες. Και αυτά τα σωματίδια - όχι η χοληστερόλη καθαυτή - είναι που μπλοκάρουν τα αγγεία σου και δημιουργούν τις πλάκες που οδηγούν σε εμφράγματα και εγκεφαλικά.
Οπότε:
- LDL = μετράει το φορτίο μέσα στα φορτηγά
- apoB = μετράει πόσα φορτηγά κυκλοφορούν
Κατάλαβες τη διαφορά; Δέκα φορτηγά με ελαφρύ φορτίο μπορεί να προκαλέσουν περισσότερη ζημιά από πέντε φορτηγά με βαρύ φορτίο. Το ίδιο ισχύει και εδώ.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι ερευνητές δημιούργησαν μια προσομοίωση με 250.000 ενήλικες που θα ήταν υποψήφιοι για στατίνες. Στη συνέχεια σύγκριναν τρεις διαφορετικές στρατηγικές:
- Τους κλασικούς στόχους LDL χοληστερόλης
- Τους στόχους μη-HDL χοληστερόλης
- Τους στόχους apoB
Τα αποτελέσματα; Η καθοδήγηση θεραπείας με βάση την apoB απέτρεψε περισσότερα εμφράγματα και εγκεφαλικά από τις άλλες δύο μεθόδους.
Και κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό: ήταν οικονομικά συμφέρουσα για το σύστημα υγείας. Δηλαδή, το επιπλέον κόστος της εξέτασης αποδείχθηκε καλή επένδυση - γλίτωνε ακριβότερες επεμβάσεις αργότερα.
Όπως είπε ο ερευνητής Ciaran Kohli-Lynch: "Η εξέταση apoB για την εντατικοποίηση της θεραπείας αποτρέπει περισσότερα εμφράγματα και εγκεφαλικά από την τρέχουσα πρακτική."
Γιατί λοιπόν δεν την κάνουν όλοι;
Καλή ερώτηση. Την ίδια απορία είχα κι εγώ.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο πρακτικός λόγος είναι ότι η εξέταση apoB απαιτεί ξεχωριστή αιμοληψία. Ένα ακόμα τσίμπημα, μια ακόμα επεξεργασία δείγματος. Στην πράξη αυτό μοιάζει μικρό, αλλά συσσωρεύεται.
Η δική μου άποψη όμως είναι άλλη: Ξοδεύουμε τεράστια ποσά για να αντιμετωπίσουμε τις καρδιοπάθειες αφότου εμφανιστούν. Αν υπάρχει ένα καλύτερο εργαλείο πρόληψης, γιατί να μην το αξιοποιήσουμε;
Η έρευνα έρχεται σε ενδιαφέρουσα συγκυρία: η American Heart Association μόλις εξέδωσε νέες οδηγίες που συνιστούν νεότερους ανθρώπους να ξεκινούν θεραπεία με στατίνες νωρίτερα. Όσο περισσότεροι μπαίνουν σε αυτή τη διαδικασία, τόσο πιο κρίσιμο γίνεται να κάνουν τη σωστή εξέταση.
Να ζητήσεις από τον γιατρό σου να κάνεις την εξέταση apoB;
Δεν είμαι γιατρός και αυτό δεν είναι ιατρική συμβουλή. Αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι αξίζει μια κουβέντα με τον πάροχο υγείας σου - ειδικά αν έχεις παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια ή αν οι τιμές σου είναι οριακές.
Δύο ερωτήσεις που θα ήθελα να κάνω:
- Ποιο είναι το ακριβές καρδιαγγειακό μου ρίσκο;
- Υπάρχει πιο ολοκληρωμένη εξέταση που θα μας δώσει καθαρότερη εικόνα;
Η ιατρική εξελίσσεται. Τεστ που θεωρούσαμε gold standard κάποιες φορές αντικαθίστανται από καλύτερες εναλλακτικές. Με βάση αυτή την έρευνα, η apoB ίσως είναι η παραβλέπουμε επιλογή.
Οι καρδιοπάθειες είναι η πρώτη αιτία θανάτου στις ΗΠΑ. Αν μια απλή αλλαγή στον τρόπο που μετράμε τη χοληστερόλη μπορεί να αποτρέψει έστω και ένα κλάσμα αυτών των περιστατικών, αξίζει την προσοχή μας.
Ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να αρκούμαστε στο "αρκετά καλό" όταν υπάρχει κάτι καλύτερο.
Πηγή: ScienceDaily